Кіріспе
Нишнаботна өзені – АҚШ-тың орталық-батысындағы Айова штатының оңтүстік-батысы, Миссури штатының солтүстік-батысы және Небраска штатының оңтүстік-шығысында орналасқан Миссури өзенінің саласы. Өзеннің көп бөлігі Айова штатындағы екі параллель арна – Шығыс Нишнаботна өзені және Батыс Нишнаботна өзені арқылы ағады. Шығыс және батыс тармақтарының әрқайсысы шамамен 120 миль (193 км) ұзындықты құрайды; олардың қосылған жерінен Нишнаботна тағы 16 миль (26 км) ағып өтеді. Өзен арналарының бірнеше бөліктері түзетілген және арналар кеңейтілген. 2024 жылдың наурыз айында Айова және Миссури штаттарында Нишнаботна өзенінің 60 мильдік бөлігіне тыңайтқыш төгіліп, судың көптеген тіршілік жандары қырылды, нәтижесінде аймақтағы ең ауыр экологиялық апаттардың бірінде шамамен 789 000 балық өліп қалды. Төгілудің себебі – 9-11 наурыз күндері Айова штатының Ред-Ок қаласындағы NEW Cooperative атты ауылшаруашылық кәсіпорнындағы қоймадағы клапанның ашық қалуы. Осының салдарынан 265 000 галлон сұйық азотты тыңайтқыш жақын маңдағы Шығыс Нишнаботна өзеніне құйылды. "Нишнаботна" атауы отое (Чивере) тілінен шыққан және "каноэ жасауға арналған өзен" деген мағынаны білдіреді.
The Nishnabotna River (///n//ɪ//ʃ//n//ə/'/b//ɑ://t//n//ə/) is a tributary of the Missouri River in southwestern Iowa, northwestern Missouri and southeastern Nebraska in the United States. It flows for most of its length as two parallel streams in Iowa, the East Nishnabotna River and the West Nishnabotna River. The east and west branches are each about 120 mile (193 km) long; from their confluence the Nishnabotna flows approximately another 16 mile (26 km). Several sections of the rivers' courses have been straightened and heavily channelized. In March 2024 a fertilizer spill killed much of the aquatic life across a 60 mile stretch of the Nishnabotna river in Iowa and Missouri, leaving an estimated 789,000 fish dead in one of the region’s most ecologically devastating chemical spills on record. The source of the spill originated when a valve was left open on a storage tank over the weekend of March 9 11 at NEW Cooperative, an agricultural business in Red Oak, Iowa. The leak drained approximately 265,000 gallons of liquid nitrogen fertilizer into the nearby East Nishnabotna River. The name "Nishnabotna" comes from an Otoe (Chiwere) word meaning "canoe making river."
Шығыс Нишнаботна өзені
Шығыс Нишнаботна Каролл округінің оңтүстік-батысында басталып, негізінен оңтүстік-оңтүстік-батысқа қарай Аудубон, Касс, Поттаваттами, Монтгомери, Пейдж және Фримонт округтері арқылы ағып, Экзира, Брейтон, Атлантик, Льюис, Эллиотт, Шенандоа, Ред Оук және Ривертон қалаларының жанынан өтеді. Ред Оук қаласынан өтетін кезде өзеннің орташа шығыны секундына 506 куб футты құрайды.
Батыс Нишнаботна өзені
Батыс Нишнаботна өзені Кэрролл округінің оңтүстік-батысында басталып, Крауфорд, Шелби, Поттаваттами, Миллс және Фримонт округтері арқылы негізінен оңтүстік-оңтүстік-батысқа қарай ағады, Мэннинг, Ирвин, Киркман, Харлан, Авока, Хэнкок, Окленд және Карсон қалаларынан өтеді. Харлан қаласында Батыс Нишнаботна өзенінің Батыс саласы оған қосылады, ол да Кэрролл округінің оңтүстік-батысында басталып, Манила және Дефаенс қалалары арқылы оңтүстік-батысқа қарай ағады. Авоканың жанында Батыс Нишнаботна өзенінің Шығыс саласы құйып кіреді, ол Кэрролл округінің оңтүстік-батысында басталып, Одубон, Шелби және Поттаваттами округтері арқылы оңтүстік-батысқа қарай ағады. Батыс Нишнаботна өзені 1975 жылғы C. W. McCall альбомындағы "Wolf Creek Pass" альбомындағы "Four Wheel Drive" атты әзіл әнінің тақырыбы болды. Айова штатының Рэндолф қаласында өзеннің орташа су ағыны секундына 747 куб фут құрайды.
Төменгі өзен
Шығыс және Батыс өзендері оңтүстік-батыс Фримонт округінде бірігіп, Нишнаботна өзені болып, Хамбург қаласынан өтіп, Миссури штатының солтүстік-батыс Атчисон округіне құяды, онда ол Миссури өзеніне Уотсоннан батысқа қарай 3 шақырым (2 миль) жерде қосылады. Өзеннің соңғы шақырымында Миссуриден Небраскаға, содан кейін қайта Миссуриге ағып, Миссури өзеніне, Миссури штатының оңтүстік-орталық Атчисон округінде құяды. Бұған 1867 жылғы су тасқыны себеп болды, ол Миссури өзенінің иілісін түзетіп, Нишнаботна өзенінің Миссуриге жетуі үшін шамамен 3 шақырымға (2 миль) дейін ағысын ұзартты. Нишнаботна шамамен 5000 акрлық Маккиссик аралының оңтүстік-шығыс шекарасын құрайды, бұл жерді Небраска және Миссури екеуі де таласқан. 1904 жылы Жоғарғы Сот Небраскамен шекараны ресми түрде белгіледі, бұл жер Небрасканың әдеттегі шығыс шекарасынан шығысқа қарай орналасқан болса да, Небраскаға тиесілі болды. Гамбургте өзеннің орташа жылдық су шығыны секундына 1441 куб футты құрайды.
Демалыс
Өзен бойындағы саябақтарға Хэнкоктағы Ботна Бенд, Хендерсоннан оңтүстік-батысқа қарай 3 миль жердегі Уиллоу Слоуу Жабайы табиғат аймағы және Ривертонның солтүстігінде орналасқан Ривертон Жабайы табиғат аймағы кіреді. Ботна Бендте каноэ жалдауға болады. Батыс саласындағы ең жақсы қайыру Ханкок пен Карсон арасында, ал шығыс саласындағы ең жақсы қайыру Льюис пен Грисуолд арасында (Нэйт Хугвиеннің "Айоваға қайыру" кітабына қараңыз). Уабаш трассасы екі саланы да кесіп өтеді. Батыс саланы кесіп өтетін жерде 1960 жылдары рельстен шығып, суға құлаған жүк пойызының қирандыларын көруге болады.