Кіріспе

Арсе (Неаполитаноша: Арче) – Италиядағы Лацио аймағындағы Фрозиноне провинциясындағы коммуна (муниципалитет). Бұл – Латын аңғары мен Лири өзенінің орта аңғарында, Via Casilina көлігіне қарайтын төбеде орналасқан ауыл шаруашылығы орталығы. Арсе муниципалитеті Чепрано, Колфеличе, Фальватерра, Фонтана Лири, Монте Сан-Джованни Кампано, Рокка-д'Арсе, Сан-Джованни Инкарико және Странголагалли муниципалитеттерімен шектеседі.

Тарих

Арке атауы әртүрлі дәуірлерде қолданылған римдік "аркс" немесе қамал сөзінен немесе Арканомнан, аймақтың орналасқан тауынан шыққан. Арке аты алғаш рет 7 ғасырға жататын Равенна космографиясында кездеседі. Ол кезде ол Шығыс Рим империясының құрамында болған. 702 жылы Арке Ломбардтардың Гиссулф I-і басып алып, осылайша Беневенто герцогтығының иелігіне өтті. 846 және 877 жылдары сарацендер Аркені басып алып, тонады, ал 937 жылы мадьярлар қайтадан шабуыл жасады. 10 ғасырдың соңында Арке Капуаның Ломбард князі Монтекассино монахтарына сыйға берілді, олар 1058 жылға дейін оны иеленді, содан кейін Норман Ричард, Аверса графы, оған қол жеткізді. 1191 жылы Аркені Киелі Рим императоры Генрих VI басып алды. 1230 жылы, Киелі жерден оралғаннан кейін, оның ұлы Фридрих II Аркені қайтадан иеленді. 1265 жылы Сицилияның Манфреди әскерлерінің бастан кешкен әрекеттеріне қарамастан, қала Анжудың Карл I-і тарапынан басып алынды. Анжу билігі кезінде Арке алдымен Кантелмо әулетіне, содан кейін Делла Ровере әулетіне феод ретінде берілді. Делла Ровере әулеті 1612 жылға дейін Аркеге иелік етті, содан кейін оны Джакомо Бонкомпани (Арке герцогтығы және Сора герцогтығы) сатып алды. 1796 жылы Бонкомпани әулетінің үстемдігі аяқталды және қала Неаполь Корольдігіне қосылды. Рим Папасы мемлекетінің шекарасы 14 таспен белгіленді. 1856 жылы Civita Farnese жолы салынды, ол бүгінге дейін Аркені Тиррен теңізі жағалауына жақын Итримен байланыстырып тұр. 1884 жылдың 4 желтоқсанында Роккасекка-Арке темір жолы ашылды, ол кейіннен Авеццаноға дейін созылды. 1927 жылы бұрынғы Казерта провинциясы таратылғаннан кейін, ол Фрозиноне провинциясының құрамына енді. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында Арке 1944 жылдың 29 мамырына дейін неміс әскерлерінің бақылауында болды, содан кейін Кассинодан келген одақтас әскерлер қаланы азат етті.

Негізгі көрікті жерлер

Негізгі көрікті орындарға Санти Пьетро е Паоло барокколық шіркеуі (17 ғасырдың соңы), 13 ғасырдың порталын сақтап қалған Сант-Антонио шіркеуі және Торре-дель-Педагжио кіретін болады. Жақын маңда Фрегелланың археологиялық аймағы орналасқан.

Экономика

Экономика биодинамикалық шарап, дәнді дақылдар, жеміс-жидектер, зәйтүн және мал азырағын өндіруді қамтиды. Бұл төбелер мен таулардан тұратын аймақ, ол өте қолайлы климаты, топырақтың бай және әртүрлі геологиялық құрамы (оның ішінде жанартаулық топырақтар), жағалау желдері, жеткілікті жауын-шашын, күндізгі және түнгі температураның айырмашылығы және сирек кездесетін, жоғары сапалы жергілікті жүзім сорттарының көптігіне байланысты ерекше өсімдік шаруашылығына (виноградарствоға) өте ыңғайлы. Қызыл жүзім Lecinaro, ақ жүзім Capolongo, Pampanaro және ақ Maturano сорттары осы аймақтың ерекшелігі. Сондай-ақ, қызыл жүзім Maturano және Olivella сорттары Enology орталығында зерттелуде. Шарап әуесқойлары заманауи эко-шарапхананы, жүзім бақтарын және ауылдық ландшафты зерттеуге келеді. Бұл кішкентай ортағасырлық қаланың тарихи маңызы да келушілерді қызықтырады және оның табиғи сұлулығына тартады.