Кіріспе

Шығармашылық ойлау категорияларына негізделген кезеңдік ойын.

Scattergories – 1988 жылы Милтон Брэдли баспасынан шыққан шығармашылық ойлау категорияларына негізделген кезеңдік ойын. 2-ден 6-ға дейін ойыншыға арналған ойынның мақсаты – белгілі бір уақыт ішінде берілген әріппен басталатын санаттар тізімінен бірегей нысандарды атау арқылы ұпай жинау. Ойын "Категориялар" деп аталатын дәстүрлі ойынның негізінде құрылған.

Ойын процесі

Ойын 3 раундтан тұратын кезеңдерде ойналады. Әр ойыншы жауаптарды жазуға арналған блокнот пен үш санат картасы бар қалтаны алады. Блокноттың әр парағында 12 бос жолдан тұратын үш баған болады. Сонымен қатар, санат карталарында әрқайсысы 12 бірегей санаттан тұратын төрт тізім бар, барлығы 144 санат. Ойынның жаңа нұсқаларында әр картада 12 бірегей санаттан тұратын екі тізім бар, барлығы 16 тізім және 192 санат. Барлық ойыншылар қолдануға тізімді келісуі керек. Бір ойыншы 20 қырлы әріптік текше лақтырып, бірінші әріпті анықтайды. Таймер үш минутқа дейін қойылады. Бір ойыншы таймерді іске қосады. Берілген уақыт ішінде әр ойыншы 12 санатқа сәйкес келетін сөздерді немесе терминдерді ойлап, блокноттың бірінші бағанына жазуға тырысады. Жауаптағы сөздердің саны шектеусіз, бірақ бірінші сөз дұрыс әріппен басталуы керек. Мысалы, «көкөніс» санатында және «К» әрпі берілгенде, «капуста», «сәбіз» және «кале» сияқты сөздер қабылданады, бірақ «брокколи» (бұрыс әріп) және «цитрус» (бұрыс санат) қабылданбайды. Бір ойын нұсқасында жеке есімдерде әліптеме қолдануға ынталандырылады; Рональд Рейган 2 ұпайға, ал Хьюберт Хорацио Хамфри 3 ұпайға бағаланады. Жаман жауап жазу жауап жазбаудан жақсы, себебі топ жауапты қабылдауы мүмкін. Мысалы, «цитрус» – өсімдіктер әлемінің барлығын білдіретін «көкөніс» болып саналады, яғни «жануар» да, «минерал» да емес. Таймер аяқталғаннан кейін барлық ойыншылар жазуды тоқтатады. Тізімнен кейін әр ойыншы кезекпен әр санатқа берген жауабын оқиды. Ойыншылар айналадағы ойыншылардың жауабын қайталаған жауапқа нөл ұпай алады, ал ешкім бермеген жауапқа бір ұпай алады. Әр сан үшін бір жолда бірнен артық жауап жазуға болмайды. Әліптеме қолданған жеке есімдер әр әріп үшін бір ұпайдан алады. («Жас ойыншылар» нұсқасында таңдалған әріппен басталатын жауапқа 2 ұпай, басталмаған жауапқа 1 ұпай беріледі, ал қайталанған жауапқа ұпай берілмейді.) Егер ойыншы біреудің жауабы санатқа сәйкес келмейді деп ойласа (мысалы, «сендвич түрлері» санатына «буын»), ол жауапқа наразылық білдіре алады. Наразылық білдірілген жағдайда, барлық ойыншылар жауаптың дұрыстығына дауыс береді. Дауыс тең болса, наразылық білдірген ойыншының дауысы ескерілмейді. Текше қайтадан лақтырылады (алдыңғы раундтағыдай әріп қайталанса, қайта лақтырылады), және екінші раунд басталады. Жеке есімдерде жауаптың барлық бөлігі, егер бірі берілген әріппен басталса, дұрыс деп есептеледі. Мысалы, егер санат «АҚШ президенттері» болса және раунд әрпі «S» болса, «Гарри С. Трумэн» жауабы дұрыс болады, өйткені оның ортаңғы әрпі «S». Бірақ Мартин Шин ешқашан АҚШ президенті болған емес, сондықтан жарамсыз жауап болып саналады және нөл ұпай алады. (Бұл ереже кітап атауларына қолданбалады, мысалы, «Ескі адам және теңіз».) Жалпы санаттарда ойынды қызықты және шығармашылық ету үшін кең түсіндіруге рұқсат етіледі. Мысалы, K әрпімен басталатын ас үйде жиі кездесетін заттарға қатысты пышақ (ас үйдегі құрал) және кельп (әлемдегі ас үйлерде жиі пісірілетін тағам түрі) екеуі де дұрыс жауаптар болып саналады.

Кейінгі нұсқалары

1989 жылы Милтон Брэдли Scattergories ойынына "қайта толтыру" жинағын шығарды. Ол 18 картадан тұрады, 144 жаңа санат және 6 жаңа жауап парағы бар. 2008 жылы Winning Moves Games USA Scattergories The Card Game ойынын жариялады. Бұл жылдам ойналатын, тасымалдауға ыңғайлы Scattergories ойыны. (Бұл кеңейту жинағы емес.) Ойынға әріптер карталары, санаттар карталары және екі "Мен білемін" картасы кіреді. Ойнау үшін ойыншылар әріптер жинағының және санаттар жинағының үстіңгі карталарын ашып, дұрыс жауапты бірінші айтқан адам картаны алады. Мысалы, S әрпі ашылса, "Жағажай" санаты ашылады. Егер ойыншы "Мен білемін" картасын шапалақтап, "Мен білемін! Құм" десе, ол кез келген картаны алып, жаңа әріп немесе санат картасын аударады (не алғанын қарай). Ойын бір жинақтың толық аяқталуымен бітеді. Көп картасы бар ойыншы жеңіске жетеді. 2010 жылдың қаңтар айында Puzzlewright Press Марк Даннаның, Games журналының бұрынғы редакторының Scattergories Word Search Puzzles жинағын шығарды. Hasbro компаниясының бекітуімен, бұл кітап Scattergories ойыншыларына ойынның жеке нұсқасын ойнауға мүмкіндік береді: әр санатқа бір емес, екі жауап жазыңыз; бірегей жауаптарды табудың орнына, сөз іздеуде жасырылған жауаптарды табуға тырысыңыз; сөз іздеу желісінде қалған әріптерде жасырылған жауаптарды тауып, бонус ұпайлары алыңыз. Раундтар жоқ. Ойыншылар өздерінің соңғы немесе ең жақсы көрсеткіштерін жеңуге тырысады. Кітаптағы санаттар тақта ойынындағы санаттарға негізделген, бірақ оларда өзгерістер бар. Барлығы 60 сөз іздеу ойыны бар. 2010 жылы Winning Moves Games USA классикалық Scattergories ойынына өзгешелік қосылған Scattergories Categories ойынын шығарды. Бір әріппен басталатын жауаптарды табудың орнына, Scattergories Categories әр раундқа бір санатқа назар аударады және ойыншылар санат кілт сөзіндегі әр әріппен басталатын бірегей жауапты табуға бәсекелеседі, ол санатқа қатысты. Ойын қорабында көрсетілгендей, егер санат сөзі "ЛАГЕР САЯХАТЫ" болса, ойыншылар C әрпімен басталатын сөзді табуға 2 минут уақыт алады, содан кейін A, содан кейін M және P және т.б. Ойыншылар әр бірегей жауап үшін 1 ұпай алады және 25 ұпайға бірінші жеткен ойыншы жеңіп шығады. Ойын 12 және одан жоғары жастағы ойыншылар үшін 125 картада 250 сөздік тапсырманы қамтиды. 2019 жылы Winning Moves Games USA Scattergories 30 жылдық мерекелік басылымын шығарды. Бұл 1989 жылғы басылымның классикалық көшірмесі. Ол барлық бастапқы санаттар мен компоненттерді қамтиды, соның ішінде үш түрлі уақыт режимі бар механикалық таймерді, алты буманы, алты жауап парағын және көп жақты, үлкен өлшемді текшелі ойынды.

Ойын шоуының нұсқасы

Scattergories 1993 жылы Дик Кларк жүргізген NBC ойын шоуы болды. Ол Scrabble кейін эфирге шықты және Чак Вулери тұрақты қатысушы ретінде ұсынылды.

Мобильді нұсқасы

Scattergories 2015 жылы iTunes App Store дүкенінде жарық көрді. Ойынды Magmic компаниясы жасады және Hasbro арқылы лицензияланды.