Кіріспе

Емен ағашының түрі
Флорида штатындағы қала

Quercus phellos, көкенөк емені, Солтүстік Америкадағы жапырақты ағаш түрлерінің бірі, қызыл емен тобына жатады. Ол АҚШ-тың оңтүстік-орталық және шығыс бөліктерінде өседі.

Сипаттама

Бұл орташа мөлшердегі ағаш, биіктігі (көбінесе) , ерекше жағдайларда , діңінің диаметрі (көбінесе) дейін жетеді. Ол көптеген емен түрлерінен сазды жапырақтарымен ерекшеленеді, олардың пішіні есекқұйрық жапырақтарына ұқсас, ұзындығы және ені , жиегі бүтін (тісті және тілімделмеген); жапырақтары жоғары жағынан ашық жасыл, төменгі жағынан ақшыл, көбінесе түксіз, бірақ кейде төменгі жағы жұмсақ түкпен жабылған. Жемісі – бұтақ, ұзындығы және ені шамамен бірдей, шанағы шалқақ; ол бұтақтардың ең көп мөлшерде түсетін түрлерінің бірі. Ағаш 15 жасқа келгенде бұтақтарды пісіре бастайды, көптеген емен түрлерінен ертерек. Сазды емендер орташа жылдамдықпен өсе алады (бір жылда биіктігіге дейін өседі) және жас кезінде конустық немесе сопақ пішіндес болады, есейгенде (50 жылдан асқанда) дөңгеленеді және жуандайды.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бұл түр Американың оңтүстік және шығыс штаттарында ең көп кездеседі. Ол Лонг-Айленд бұғазынан оңтүстікке Флориданың солтүстігіне дейін, ал батысқа қарай оңтүстік Иллинойс, Миссури, Оклахома және шығыс Техасқа дейін таралған. Оның табиғи ареалы Пенсильванияның оңтүстік-шығысына және Нью-Джерсидің оңтүстігіне дейін созылады. Тарихи деректер бойынша, бұл түр Ланкастер, Бакс, Честер, Делавэр және Филадельфия округтерінде де кездескен, әсіресе ылғалды жерлерде, кейде құрғақ, жоталы жерлерде. Екінші дүниежүзілік соғыстан бері осы аймақтың көп бөлігі құрылыс және даму арқылы өзгертілді, сондықтан бұл ағаш қазір штаттың жойылу қаупі төмендегі түрлерінің қатарына енгізілді. Ол көбінесе жазық су тасқынына ұшырайтын алқаптарда, көбінесе өзендер мен ағындар бойында өседі, бірақ кейде су өткізбейтін биік жерлерде де кездеседі.

Экология

Қызыл емен жаңғақтары сорлар мен басқа да жабайы жануарлар жейді.

Қолданылуы

Экономикалық мақсатта негізінен сәндік ағаш ретінде және қағаз өндірісі үшін ағаш ретінде, сондай-ақ тікелей ағаш өнімдеріне қолданылады; көбінесе "қызыл емен" ағашы деп сатылады. Бұл еменнің түрі жылдам өсуі, төзімділігі, оське және радиалды өсу арасындағы тепе-теңдігі, күнге де, көлеңкеге де шыдамдылығы, ашық жасыл жапырақтары мен толық тәжі себізгендіктен, көгалдандыруға ең көп қолданылатын ағаштардың бірі. АҚШ-тың оңтүстігінде (Вашингтон, Рейли, Шарлотта және Атланта сияқты қалаларда) сауда орталықтарында, жол бойында және басқа да жерлерде кеңінен пайдаланғанымен, ағаштар көбінесе жоспарлаушылар күткеннен гөрі ірі болып өседі, нәтижесінде тротуарлар жарылып, зақымданады.