Кіріспе

Германияның жағалау аймақтарына негізінен әсер ететін табиғи апат 1962 жылғы Солтүстік теңіздегі су тасқыны – бұл 1962 жылдың 16 ақпанынан 17 ақпанына дейінгі түнде Батыс Германияның, әсіресе Гамбург қаласының жағалау аймақтарына әсер еткен табиғи апат. Барлығы шамамен 60 000 адамның үйі қирады, ал Гамбургтегі қаза болғандардың саны 315 адамды құрады. Су тасқынына себеп болған экстратропикалық циклон бұрын Ұлыбританияны «Ұлы Шеффилд дауілі» ретінде кесіп өтіп, Шеффилд қаласын қиратып, тоғыз адамның өміне қастандық жасады.

Себептер

Су тасқыны Оңтүстік поляр теңізінен Германия шығанағына жақындаған, «Ұлы Шеффилд дауілі» деп белгілі Винцинте төмен қысым жүйесінен туындады. 200 км/сағ жылдамдыққа дейін жететін еуропалық дауыл Германия шығанағына суды итеріп, дамбалардың көтере алмайтын су көтерілісіне әкелді. Жағалау бойындағы және Эльба мен Везер өзендеріндегі бұзулар үлкен аумақтардың суға батуына соқтырды. Гамбургте, Эльба өзенінің жағасында, бірақ жағалаудан 100 км қашықтықта, Вильгельмсбургтің тұрғын аудандары ең көп зардап шекті. 15 ақпанда неміс билігі Солтүстік теңізде 9 бофортқа дейін жел соғатыны туралы алғашқы дауыл ескертуін жариялады. Келесі күні ауыр дауыл туралы ескерту жасалды, онда су деңгейінің қалыпты деңгейден 3 метрге дейін көтерілуі болжанды, бұл дамбалардың төзе алатын деңгейі еді.

Дауыл

16 ақпанның соңғы сағаттарында болған қатыгез дауыл мен оның салдарынан келген су тасқыны бөгеттерге күтілгеннен де көп зиян келтірді және билік өкілдері Гамбург қаласы үшін дабыл жариялағанға дейін 50-ге жуық бұзушылыққа әкелді. Осы күннің осы уақытында қалалық кеңселердің көпшілігі жабық болғандықтан, халықты ескерту жұмысы баяулады. Азаматтық қорғану жоспарлары әлі іске асырылмаған еді. Телефон байланысының үзілуіне байланысты, жағалаудағы жедел жәрдем қызметтерінен ішкі аймақтарға ескертулер жіберілмеді. Дабыл сірендері мен электр желілерінің істен шығуы ескерту жүйесіне ауыр соққы берді. Радио әуесқойлары жедел жәрдем қызметтерін қолдау үшін, байланыс құралы ретінде шұғыл жәрдем операцияларын ұйымдастыруға мәжбүр болды. Түн ортасына қарай су деңгейінің көтерілуі кейбір бөгеттердің төзе алатын деңгейінен асып кетті. Бөгеттердің арт жағы нығайтылмағандықтан, алғашқы су ағыны бөгеттерді іштен бұзып, су тасқынына жол ашты. Ол кезде Гамбургтің полиция сенаторы болған Гельмут Шмидт құтқару жұмыстарын үйлестіріп, Батыс Еуропа елдерінен шұғыл көмек сұрады. Ол сондай-ақ Бундесвердің, әсіресе инженерлік бөлімдердің төтенше жағдайға көмектесуі үшін шақырды. Бұл оның заңдық өкілеттіктерін асырып түсуі болды, өйткені Германия Конституциясы әскерді "ішкі істерге" пайдалануға тыйым салады – апаттарды ерекше жағдай ретінде қарастыратын бап 1968 жылға дейін қосылмаған еді. Ол сонымен қатар басқа НАТО мемлекеттерінен тікұшақтардың көмегін де ұйымдастырды. Халық оларды "Fliegende Engel" (Ұшқан періштелер) деп атады. Гамбург қаласының 120 шаршы километр, яғни алтыдан бір бөлігі суға батты, 6000 ғимарат қирады. Көшелер пайдасыз болды, теміржол қатынасы тоқтатылды, нәтижесінде қалаға жабдықтау жеткізілмеді.

Салдары

Грекия су тасқынынан кейін Гамбург халқына 500 тонна кішміш сыйлады. Содан кейін төтенше жағдай жоспарлары іске асырылды, бөгеттер қысқартылып, нығайтылды, соның салдарынан кейбір өзен салалары мен шығанақтар теңізден оқшауланды.