Кіріспе
16 ғасырдағы ағылшын заң шығару органы. 1529 жылдың 3 қарашасынан 1536 жылдың 14 сәуіріне дейін отырған ағылшын Реформациялық Парламенті ағылшын Реформациясының заңдық негізін қалады, Риммен жарылуға және Англия шіркеуінің билігін арттыруға бағытталған маңызды заңдарды қабылдады. Англия королі Генрих VIII-нің басшылығымен Реформациялық Парламент ағылшын тарихында алғаш рет маңызды діни заңнамамен айналысты, оның көп бөлігін Болейн отбасы және Томас Кромвель сияқтылар ұйымдастырды. Бұл заң ағылшын өмірінің көптеген салаларын Католик шіркеуінің бақылауынан шығарып, Корольдік билікке бағындырды. Бұл іс-әрекет болашақ монархтар үшін Англия шіркеуіне қатысты парламенттік заңдарды қолдануға үлгі болды; ағылшын Парламентінің рөлін нығайтты; және Католик шіркеуінен Англия тажына елеулі байлық ауысуын қамтамасыз етті.
The English Reformation Parliament, which sat from 3 November 1529 to 14 April 1536, established the legal basis for the English Reformation, passing major pieces of legislation leading to the break with Rome and increasing the authority of the Church of England. Under the direction of King Henry VIII of England, the Reformation Parliament was the first in English history to deal with major religious legislation, much of it orchestrated by, among others, the Boleyn family and Thomas Cromwell. This legislation transferred many aspects of English life away from the control of the Catholic Church to control under The Crown. This action both set a precedent for future monarchs to utilize parliamentary statutes affecting the Church of England; strengthened the role of the English Parliament; and provided a significant transference of wealth from the Catholic Church to the English Crown.
Өмірбаян
1520 жылдардың ортасына қарай король Генрих VIII-ге еркек мұрагерге зәру болды. Оның әйелі, Арагондық Екатерина бала туу жасына жеткен жоқ деп есептелді, ал Генрихтың ойынша, таққа әйел отыруы (яғни оның жалғыз заңды мұрагері, кейін Англияның Мэри I) елді тұрақсыздандырады. Генрих Анне Болейнге үйлену үшін ажырасу қажет деген қорытындыға келді және Кардинал Вулсиді Папа Климент VII-мен келіссөздер жүргізу үшін жіберді. Вулси Клименттен ажырасуға рұқсат беруге көндіре алмады. Вулсиге және жалпы ағылшын дінбасыларына көңілі толмаған Генрих Англиядағы католик дінбасыларының ықпалы мен жеңілдіктеріне қарсы күреске кірісті, шіркеуке қысым көрсету арқылы Папаның оның ісін қолдауын күтті. Алайда, Англия бұл кезде Еуропада Папаның назарын аударуға жеткілікті күшті де маңызды емес еді. Генрих Англиядағы канондық құқықтың ықпалын шешу үшін Томас Кромвельді және басқа кеңесшілерін шақырды. Кромвель көптеген заңдарды ұйымдастырып, Англия бойынша қарапайым халықтың қолдауын жеңіп алу үшін үгіт-насихат науқандарын жүргізді. Генрих 1529 жылы парламенттің отырысын шақырып өтті.
1529 Діни қызметкерлердің заңдық мәртебесі жойылады
Діни қызметкерлерді жеке каноникалық соттардың қарауына беруге тыйым салатын заң қабылданды. Енді олар Англиядағы барлық азаматтар сияқты сотталуға тиіс, ал соттар тарапынан оларға еңкейіп қарауға болмайды.
1530 Praemunire төлемақысы қалпына келтірілді
1530 жылдың қазан айында Кромвель тіпті өзінің ұстазы Вулсиді де таң қалдырды. Ол ағылшын дінбасыларына қарсы «праэмунире» шарасын қолданды, олардың патшалықтан тыс билікке (яғни Папаға) жүгінуіне, нақты себеп болмаса, ағылшын заңдары үстінен папалық биліктің қағидасы бойынша айыптады. Сондықтан дінбасылары мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды. Діни қызметкерлер Генриді Англия шіркеуінің басшысы деп мойындағаннан кейін, айыптаулар алынып тасталды.
1532 Рим әдетте жіберілетін Аннаттың бір бөлігінен айырылды
1532 жылы өткен сессияда бұрынғы сессияларда байқалмаған жоспарлылық пен мақсат көрінді. Бірінші Анат заңы (Анатты шартты түрде шектеу туралы заң) Римге қалыпты түрде жіберілетін ақшаның тек 5% ғана жіберілуіне мүмкіндік берді. Анат – Англияда жиналатын және Римге жіберілетін ақша (фактыде шіркеу салығы). Рим, епископты тағайындау және оның қадірлеу рәсіміне паптық рұқсат беру үшін әрбір дін аймағынан осы салықты талап ететін. Әрбір дін аймағының кірісінің үштен бірі Римге бірінші жылдың өзінде жұмсалатын. Патша осы кірістен папаны мәлімдеме арқылы айыратынын ескертіп заң шығарды. Осы жылы папа Клименттің Генрих қажетті ажырасуға келісуі үшін одан да қарқынды жұмыс жүргізілді. Парламент Генрих бір жыл ішінде ажырасуды алмаса, Римге барлық төлемдер тоқтатылатынын мәлімдеді. Сондай-ақ, "Ординарларға шағымдану" деген атаумен дін қызметкерлеріне қарсы акт қабылданды.
1533 Апелляцияларды шектеу туралы заң
Бұл акт папаны ағылшын тәжінің, істерінің немесе жерлерінің үстінен кез келген биліктен шығарды; ағылшын монархы енді жоғары билікке ие болды. Генрих Англия империя екендігін, демек, Папаның бақылауына бағынбайтынын дәлелдеді. Нәтижесінде, шіркеудің "жоғарғы басшысы" ретінде бұл акт Генрихке Катеринадан заңды түрде ажырасып, Анна Болейнге үйленуге мүмкіндік берді. Ең маңыздысы, ол ағылшын шіркеуі және монархтың билігіне қатысты келешек заңнамалық реформалардың негізін қалады.
1534 Петірдің пенсасы мен диспенсацияларға қатысты заң
Рим папасына Пётрдің пенсі (үй иелерінен жыл сайын жиналатын салық) төлеу жойылды. Заң сонымен қатар дін қызметкерлері арасындағы көп шіркеу басқару құқығын (бірнеше приходты иелену құқығын) жойды және ағылшын дін қызметкерлеріне шетелдегі діни жиналыстарға қатысуға тыйым салды.
1534 Бірінші мұрагерлік актісі
1533 жылғы Мұрагерлік туралы акт (1534 жылы қабылданған) Генрих VIII мен Катерина Арагонның некесін заңсыз деп жариялады, соның салдарынан Мэри заңды бала емес деп танылды, және оның қызы Елизавета (кейін Елизавета I) оның мұрагері ретінде белгіленді.
1534 елге опасыздық туралы заң 1534
Генрих осы заңнамаға және мұрагерлерге (мысалы, Элизабет Бартонға) енгізілген өзгерістерді сынағандарды үнсіздікке жібергісі келді. Осының нәтижесінде Кромвель Жоғарғылық туралы заңға (монархтың билігіне күмән тудыру) немесе Мұрагерлік туралы заңға (мұрагерлік тізбегіне күмән тудыру) кез келген қарсылықты мемлекетке қарсы қылмыс деп есептеу және оны өлім жазасымен жазалау үшін заң шығарды.
1534 Жоғарғылық туралы акт; Англияның тажына арналған аннат
Екінші Аннатес актісі қабылданды, ол Абсолюттік Аннатес шектеуі туралы акті деп аталды. Аннаттар, Англиядағы шіркеу үстемдігімен бірге, Коронаға берілді, ал ағылшын коронасы енді епископтарды тағайындау үшін төленетін барлық кірістерді алды. Алғашқы өнімдер мен ондықтар туралы акт шіркеу табысына салынатын салықтарды пападан Коронаға ауыстырды. 1534 жылғы "Мемлекеттік сатқындық туралы" акт патшаның үстемдігін мойынламауды өлім жазасымен қылмыс деп жариялады. Бірінші Жоғарғылық актісі (басқа нәрселермен қатар) монастырларды тарату процесін бастады. Ол "Валор Экклезиастикус" деп аталатын сараптама алынғаннан кейін дереу қабылданды, бірақ ол жылына екі жүз фунттан кем кіріс алатын діни орындарға ғана қатысты.
1536 Кіші монастырларды тарату туралы заң
Бұл акт бойынша Англиядағы жылдық кірісі 200 фунт стерлингтен кем кіші монастырлар жабылуға тиіс болды. Дін қызметкерлерінің жемқорлық және қаржы жыртқыштығына қарсы күресу сылтауымен Кромвель патшаның дін қызметкерлеріне бақылауын кеңейтіп қана қоймай, олардың мүлкін де тартып алуға тырысты. Осы арқылы Кромвель патша қазынасын толықтырудың жолын тапты. Бұл әрекет дін қызметкерлерінің билігін одан әрі шектеуге септігін тигізді. Шындығында, дінбасылардың бұзықтығы Кромвель айтқандай ауыр болмаған, ал көптеген қара халық өздерінің рухани және пасторлық қажеттіліктері қанағаттандырылып жатқанына көз жеткізген. Монастырларды тарату Кромвельдің бұрыннан бергі мақсаты болды. Кіші монастырлардан бастау арқылы, ол үлкен, бай монастырларда орналаса алатын монахтар мен қарындастарды орынсыздандырды деген айыптан сақтануға тырысты. Бұл сондай-ақ, бұл монастырларды қолдаған сарайдағы ықпалды демеушілер мен қолдаушыларды ашудан сақтайтын еді. Сонымен қатар, тарату жер иелеріне осы кіші монастырлық жерлерді сыйлап, олардың адалдығын арттыруға да мүмкіндік берді. Аббаттар үлкен монастырлар аман қалады деген үмітпен келісім берді.
Салдары
Парламенттің осы сегіз сессиясы Англияда канондық құқықты мемлекеттік құқықтан бөліп шығаруды бастады. Нәтижесінде, бұл заңдар өмірдің көптеген саласын реттейтін құқықтарды Римнен алып, Парламент пен Тақтың бақылауына көшірді, соның арқасында Парламент папаның араласуынсыз ағылшын құқығының жоғары билігі ретінде орнатылды. Бұл ағылшын католик шіркеуінің ірі қаражатын Корольдікке аударды, сонымен қатар ағылшын экономикасын жақсартуға да септігін тигізді.