Кіріспе

Полстен – 20 мм Оерликон зеңбірегінің польшалық жетілдірілген нұсқасы. Полстен Оерликонға қарағанда құрастыруы оңай және әлдеқайда арзан болу үшін жобаланды, бірақ тиімділігін төмендетпей.

Даму

1939 жылы нацистік Германия Польшаға шабуыл жасағанда, поляк конструкторлар тобы Ұлыбританияға қашып, чех және британ конструкторларымен бірге жұмысты жаңадан бастады. Полстен қажеттілігі туралы мәселе 1941 жылғы маусымда көтерілген болатын. Ол 1944 жылғы наурыз айында "Оерликонмен" бірге қаруға алынды. Екі қарудың – "Оерликоннің" де, Полстеннің де ұқсас 60 оқтан тұратын барабандық дүңгіршектері болған, алайда Полстен 30 оқтан тұратын қарапайым қорапша дүңгіршегін де пайдалана алған. Ол 1950 жылдарға дейін қолданыста болды.

Қолдану

Оерликонның 250 бөлігімен салыстырғанда, Полстенде бар болғаны 119 бөлік болды, бірақ ол Оерликонның тиімділігі мен сенімділігімен теңесті. Полстен зеңбірегінің құрылысының қарапайымдығы оның өндірісін едәуір арзанға түсірді. Бір Оерликон зеңбірегінің құны шамамен 350 фунт стерлинг болса, Полстен зеңбірегінің құны 60-70 фунт стерлинг аралығында болды. 1944 жылдың қаңтар айында 21-ші армия тобы, жабдықтауды жеңілдету үшін, стандартты жеңіл әуе шабуылына қарсы зеңбірек ретінде тек 20 мм Полстен зеңбіректерін пайдалануға шешім қабылдады. Ол 1944-45 жылдардағы Батыс Еуропа кампаниясындағы британдық жаяу әскер батальондарының әуе шабуылына қарсы взводтарымен қолданылды. Ол әуе шабуылына қарсы міндеттерді орындайтын әуе десант бөлімшелерін жарақтандырды және Market Garden операциясында қолданылды. Зеңбірек дөңгелекті тіреуге орнатылды, оны джиптің артына ілмектеп тасуға болатын. Полстен зеңбірегі Кромвель/Кентавр танкылары мен Скинк әуе шабуылына қарсы танкыларының негізінде жасалған бронетранспорттық құралдарда қолданылды. Полстен зеңбірегі британдық LVT-лерге және Centurion танкысінің алғашқы үлгілеріне орнатылды, бірақ ол бас қарумен коаксиалды болмады, мұнараның сол жағында тәуелсіз орнатылған. Әр түрлі екі, үш және төрт зеңбіректік орналымдар жасалды. Канаданың Онтарио штатындағы Торонто қаласындағы John Inglis Limited компаниясы соғыстың соңында шектеулі пайдаланылған мыңдаған зеңбіректер мен шамамен 500 төрт зеңбіректік орналымдар шығарды. Бұл көп зеңбіректік орналымдар тіркемеге және жүк көліктеріне орнатылды. Полстен зеңбіректері, дүбіршіктер мен оқ-дәрі жәшіктері Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Австралиядағы Holden's Woodville және Beverley зауыттарында да жасалды. Олар Австралия армиясы құрлықта және шағын қайықтарда қолданды. Бірнеше прототиптік зеңбірек орналымдары да жасалды, бірақ олар пайдалануға енгізілген жоқ.

Этимология

Атаудың шығу тегі толыққанды анық емес. Кейбір дереккөздерде Польша мен "Стен компаниясы" арқылы "Полстен" деген ат пайда болғаны айтылады, бірақ "Стен" мылтығын "Стен компаниясы" жасаған жоқ. Ресми (Ұлыбритания) дереккөздері атаудың Польша және Корольдік ұсақ қару фабрикасы Энфилдтің біріктірілген атауы екенін көрсетеді, дәл Брен мылтығындағы (Брно + Энфилд) немесе Стендегідей (Шепард, Турпин + Энфилд); сонымен қатар, мылтықтың дизайнының басым бөлігі поляк (ал дүрыл қамыты көбінесе чех) екенін және жобалау бөлімінде 8 поляк инженері жұмыс ілегенін көрсету мақсатында болған. "Стен" жұрнағының соңғы бөлігі, сондай-ақ, бұл мылтықтың арзанға және жылдам өндірілуімен байланысты болуы мүмкін.