Кіріспе

Мизорамдағы тау шыңы (Phawngpui, /ˌpʰɔ:ŋˈpʊɪ/), сондай-ақ Көк тау деп белгілі, Мизо тауларында (Лушай тауларында) және Үндістанның Мизорам штатындағы ең биік тау шыңы болып табылады, теңіз деңгейінен биіктігі 2157 метрді құрайды. Ол Мизорамның оңтүстік-шығыс аймағындағы Лаунгтлай ауданында, Мьянмамен шекараға жақын орналасқан.

География

Фаунгпуи – Лушай тауларының ең биік шыңы. Батыс жағында Thlazuang Khàm деп аталатын жартылай дөңгелек тізбек жарлар бар, олардың құлауы тік және терең; сол жерде тау ешкілері мекендейді. Осы жарларға рухтардың кіргеніне сеніледі. Шыңында шамамен 2 км² аумақты қамтитын тегіс алаң бар.

Этимологиясы мен шығу тегі

Фаунгпуи – жергілікті құдайлардың мекені саналатын, аса құрметті шың. Атауы Лай тілінен шыққан, онда "phong" сөзі "жазық дала" немесе "шабындық" мағынасын білдіреді, ал "pui" жұрнағы – "үлкен" дегенді көрсетеді. Бұл атау таудың көбінесе түрлі шабындықтармен жабылған болуына байланысты, сондықтан оны "үлкен шабындық" деп атаған. Жергілікті халық сенуіне сәйкес, бұл тау бірнеше рухани тектің мекені болған. Ең маңызды халық аңызы, әдетте, "Сангау" есімді құдай-патша туралы айтылады; таудың етегіндегі қала осы атпен аталады. Сангаудың ұлы басқа патшалық әулеттен келген Чериан ханшайымына үйленді. Той кезінде сыйлықтар алмастырылды: Сангау екі гиббон сыйлады, ал Чериан – қарағай ағашын. Таудың бағытындағы, негізгі кіреберістегі аймақ Фарпак деп аталады ("тек қарағай" деген мағынада).

Қорғау

1992 жылдан бері тау Мизорам штатындағы екі ұлттық саябақтың бірі – Фангпуи ұлттық саябағының қорғалатын аймағына енгізілген. Мизорам үкіметі тауға экологиялық саяхаттарды тек қарашадан сәуірге дейін ғана рұқсат етеді.

Флора мен фауна

Бұл аймақ тығыз бамбук тоғайларымен және басқа да тартымды өсімдіктермен қоршалған. Мұнда көптеген түрлі бауыршақтар кездеседі, оның ішінде осы өңірге тән сирек түрлері де бар. Фаунгпуидегі Фарпак аймағы – жартасқа жапсарлас үлкен шөлейт дала, онда сарыарқалық сұңқар, Блайт трагопаны, күнқұстар, сұр сибиа, алтын тамақ барбет, миссис Хьюм фазаны, мүйізқұс, қарақұйрықты жылдамұшқұс, тау бамбугі бөденесі, қара бүркіт және басқа да құстарды көруге болады. 1997 жылдан бері Фарпак аймағында өте сирек кездесетін бұлтты леопард тіркелген. Фаунгпуйден жабайы орхидеялар ұрланған оқиғалар болған, оларды қорғау және сақтау жөнінде шаралар қабылдануда.