Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық хабар таратушы (1916–1986)
British broadcaster (1916–1986)
Хью Пирс Уэлдон (7 мамыр 1916 – 14 наурыз 1986) – уэльстік хабар таратушы және BBC басшысы.
Sir Huw Pyrs Wheldon, (7 May 1916 – 14 March 1986) was a Welsh broadcaster and BBC executive.
Ерте өмір
Уэлдон 1916 жылдың 7 мамырында Уэльстің Флинтшир графтығындағы Престатин қаласында дүниеге келді. Ол Бангордағы Friars мектебінде оқыды, ол кезде ол тек ұлдарға арналған гимназия еді, және 1938 жылы Лондон экономика мектебін BSc (Экономика) дәрежесімен бітірді. Оның әкесі, сэр Уинн Уэлдон, Бірінші дүниежүзілік соғыста көрсеткен батылдығы үшін DSO орденімен марапатталған көрнекті педагог болды. Оның әкесінің әкесі, Томос Джонс Уэлдон, Уэльстегі кальвинист-методист шіркеуінің модераторы болған. Оның анасы, Меган Эдвардс, өте талантты пианист болды.
Wheldon was born on 7 May 1916 in Prestatyn, Flintshire, Wales. He was educated at Friars School, Bangor, at the time an all boys grammar school, and graduated with a BSc(Econ) degree from the London School of Economics in 1938. His father, Sir Wynn Wheldon, was a prominent educationalist who had been awarded the DSO for gallantry in the First World War. His grandfather, Tomos Jones Wheldon, had been the Moderator of the Calvinist Methodist Church in Wales. His mother, Megan Edwards, was an accomplished pianist.
Әскери қызмет
1939 жылы соғыс басталғанда Уэлдон Бафф әскеріне қатарына жазылды. 1940 жылы ол Корольдік Уэльстік фюзилерлерге офицер болып тағайындалды, бірақ кейіннен әуе шабуылы жасаушы күштерге ерікті түрде қосылып, Корольдік Ольстерлік мылтықтар құрамында Нормандияға барды. D күнінен кейінгі күні көрсеткен батылдығы үшін ол Әскери крестпен марапатталды.
On the outbreak of war in 1939, Wheldon enlisted in the Buffs. He was commissioned into the Royal Welch Fusiliers in 1940, but subsequently volunteered for the airborne forces and joined the Royal Ulster Rifles, with whom he flew into Normandy. He was awarded the Military Cross for an act of bravery on D Day + 1.
Телерадио мансабы
Соғыстан кейін Уэлдон Уэльстің өнер кеңесіне қосылды, содан кейін 1951 жылы Ұлыбритания фестивалі үшін өнер кеңесінің әкімшісі болды, ал 1952 жылы Британ империясы орденінің офицері (OBE) болып тағайындалды. 1952 жылы ол BBC-ге жарнамалық қызметкер ретінде жұмысқа орналасты, бірақ бағдарлама жасауға құштар болды. Алғашқы теледидардағы қатысуы – бүкіл ел көлемінде конкер жарысын ұйымдастыру болды, содан кейін «All Your Own» бағдарламасымен балалар теледидарында танымал болды. Болашақ Led Zeppelin гитарисі Джимми Пейдж 1957 жылы оның шоуына қонақ шақырды. Ол сондай-ақ ересектерге арналған бағдарламаларды өндіруге кірісті, мысалы, сэр Брайан Хоррокспен «Шайқастағы адамдар» және Роберт Маккензимен «Биліктің портреттері». Ол 1955 жылғы Орсон Уэллстің «Эскиздер альбомы» бағдарламасының да жауапкері болды. «Монитор» өнер журналы бағдарламасы арқылы Уэлдон мәдени өмірде өзінің есімін қалдырды. Ол бағдарламаның редакторы болды – газет редакторының қызметімен салыстырылатын мағынада – және ерекше таланттардан команда құруға кірісті, оның ішінде Джон Шлезингер, Кен Рассел, Хамфри Бертон және Мелвин Брэгг болды. «Монитор» өнердің барлық салаларын қамтыды: жүзінші бағдарлама – Кен Расселдің режиссерлік жұмысы және Уэлдонның сценарийі бойынша жазылған, композитор Эдвард Элгарды дәріптеген «Элгар» (1962) болды. «Монитор» арнайы түсірілген фильмдерді ұсынды, кейде бір толық көлемді туынды, ал кейде тақырыптардың өмірін қайта жаңғырту үшін актерлерді пайдаланды. Бұрын бағдарламаларда тек фотосуреттер немесе түсірілім орындары қолданылған болатын. Уэлдонның «Монитор» бағдарламасы ол «өз қызығушылығын тудырған барлық адамдармен сұхбаттасқанға дейін» жалғасты; сериалдың соңғы маусымында оның орнын Джонатан Миллер басты. 1967 жылы ол Шотландиядағы Инженерлер мен кеме жасаушылар институтына Макмилланның естелік лекциясын оқуға шақырылды. Ол «Теледидарға қарайтын көзқарас» тақырыбын таңдады. Содан кейін Уэлдон BBC басқаруына өтіп, деректі фильмдер бөлімінің меңгерушісі болды. 1968 жылы ол BBC теледидарының басқарушы директоры болды және 1975 жылы міндетті зейнеткерлікке шыққанға дейін осы лауазымда қалды. Осы кезеңде ол тағы да талантты команданы жинады, Дэвид Аттенборо және Пол Фокс сияқты бағдарлама жасаушыларды жоғары басшылық қызметке тағайындады. Оның басқару кезеңінде «Әкесінің әскері», Кеннет Кларктың «Цивилизация», Алистер Куктың «Америка» және Джейкоб Броновскидің «Адамзаттың қалыптасуы» (соңғы екеуі Time Life Television компаниясымен бірлесіп өндірілді) сияқты бағдарламалар көрсетілді. Басқару қызметінен кеткеннен кейін Уэлдон J. H. Plumb-пен бірлесіп «Патшалық мұрасы» атты он бөлімдік серияны жазып, ұсынды. Бұл британ монархиясының тарихы, патшалық коллекциялар арқылы көрініс тапқан. Майкл Гиллдің продюсерлік жұмысымен түсірілген бұл бағдарлама 1977 жылы, патшайымның күміс тойында үлкен танымалдылыққа ие болды. Содан кейін «Конгресс кітапханасы» және «D-Day бағыты» атты тағы екі маңызды деректі фильм түсірілді.
After the war Wheldon joined the Arts Council of Wales, and then in 1951 became the Arts Council's administrator for the Festival of Britain, work for which he was appointed an Officer of the Order of the British Empire (OBE) in 1952. In 1952, he joined the BBC as a publicity officer, but he was keen to make programmes, and he made his first appearance on television running a nationwide conker competition, and subsequently became a familiar face on children's TV with his programme All Your Own. Future Led Zeppelin guitarist Jimmy Page was a guest on his show in 1957. He also began to produce and present adult programmes, such as Men in Battle with Sir Brian Horrocks, and Portraits of Power with Robert McKenzie. He was also responsible for Orson Welles' Sketchbook (1955). It was with the arts magazine programme Monitor that Wheldon truly made his mark on the cultural scene. He was the editor of the programme – in the sense in which a newspaper has an editor – and he set about moulding a team of exceptional talents, including John Schlesinger, Ken Russell, Humphrey Burton, and Melvyn Bragg. Monitor ranged in subject over all the arts: the hundredth show was Elgar (1962), a film directed by Ken Russell and written by Wheldon, that celebrated the composer Edward Elgar. Monitor featured specially made films, sometimes just one full length item, eventually using actors to re enact the subjects' lives. Prior to this, only photos or location shots had been used in programmes. Wheldon's Monitor lasted until he had "interviewed everyone I am interested in interviewing"; he was succeeded by Jonathan Miller for the series' last season. In 1967, he was invited to deliver the MacMillan Memorial Lecture to the Institution of Engineers and Shipbuilders in Scotland. He chose the subject "Perspectives on Television". Wheldon then entered BBC management, becoming by turns Head of Documentaries. In 1968, he became the managing director of BBC television, a position he held until compulsory retirement in 1975. During this time he again gathered a team of the talents about him, promoting fellow programme makers such as David Attenborough and Paul Fox to high executive office, and the period of his administration included programmes such as Dad's Army, Kenneth Clark's Civilisation, Alistair Cooke's America, and Jacob Bronowski's The Ascent of Man (the last two were co productions with Time Life Television). After he retired from management Wheldon co wrote, with J. H. Plumb, and presented Royal Heritage, a ten part series on the history of the British monarchy as expressed through the Royal Collections. Produced by Michael Gill, it achieved immense popularity ratings in 1977, the year of the Queen's Silver Jubilee. Two other major documentaries followed, The Library of Congress and Destination D Day.
Кейінгі өмірі
1976 жылы Велдон рыцарь атағымен марапатталды. Бі-Би-Си-ден зейнетке шыққаннан кейін ол Лондон экономика мектебінің басқарушылар кеңесінің төрағасы болды, ол соғысқа дейін осы мектепте экономиканы оқыған. Ол мектепке көмектесуге ниет білдіргендерді жағымпаздықтан аулақ болып, тікелей «Мен сіздің қаржыңызды іздеймін» деп келіссөздер бастап, таң қалдырды. Сонымен қатар, ол Корольдік теледидар қоғамының (RTS) белсенді және беделді президенті болды. Оның құрметіне арналған RTS еске алу лекциясы әйгілі тележүргізушілердің қатысуымен жыл сайын теледидардан көрсетіледі. 2010 жылы Брайан Кокс лекция оқыды, ал келесі жылы оны Беттани Хьюз оқыды. Сондай-ақ, Дэвид Аттенборо, Джереми Айзекс және 2005 жылы жазушы Пол Эбботт та сөз сөйледі. Бұдан өзге, Британдық кино және телеарна өнер академиясы (BAFTA) мамандандырылған деректік бағдарламалар үшін Хью Уэлдон сыйлығын тағайындайды. LSE және Уэльс университетінің Бангор бөлімшесінде де Уэлдон атындағы стипендиялар мен сыйлықтар бар. Сэр Хувтің бағдарлама жасаушы ретіндегі үлкен әсерінен бөлек, оның ең маңыздысы – қоғамдық телеарнаның қажеттіліктері мен талаптарын нақты айқындауында жатыр. «Жақсыны танымал ету және танымал нәрсені жақсы ету», «мақсат сәтсіздіктен қашқанда емес, сәттілікке ұмтылуда», «көптеген нұсқалардың болуы таңдауды білдірмейді» деген сөздер оның жиі айтатын сөздері еді. Ол сондай-ақ «тар аудиторияға бағытталған хабар тарату» терминін енгізді. Велдон 1986 жылы 69 жасында рактан қайтыс болды. Оның күлі оның сүйіп жүрген Кьюдегі Корольдік ботаникалық бағында жасырын түрде шашылды, ол бұл бақтың қамқоршысы болған. Сэр Хью Уэлдон АҚШ-та жоғары бағаланды, онда оның көптеген достары болды, соның бірі – сенатор Дэниел Патрик Мойнихан, Норман Подхорецтің досы Велдонның некрологын (алғаш рет Подхорецтің бағанында жарияланған нұсқасы) Конгресс жазбасына енгізуге ықпал етті. Велдон романшы Жакилин Уэлдонға үйленген. Олардың үш баласы болды. Сэр Хувтің ұлы Уинн Уэлдон (әкесінің құрметіне аталған) оның өмірбаянын жазды.
Wheldon was knighted in 1976. Following his retirement from the BBC he became Chairman of the Court of the Governors of the London School of Economics, where he had read economics before the war. He disarmed potential sponsors of the school by eschewing flattery and opening negotiations with the bald statement that what he was after was their cash. He was also a formidable and active President of the Royal Television Society (RTS). An RTS Memorial Lecture in his name by a distinguished broadcaster is televised annually. Brian Cox gave the lecture in 2010; the following year it was given by Bettany Hughes. Other speakers have included David Attenborough, Jeremy Isaacs and, in 2005, the writer Paul Abbott. In addition to this, the British Academy of Film and Television Arts (BAFTA) dispenses a Huw Wheldon Award for Specialist Factual Programme. There are also Wheldon bursaries and awards at the LSE and the University of Wales, Bangor. Sir Huw's lasting influence, other than as a programme maker, which was considerable, probably lies in the ways in which he articulated the needs and requirements of public service broadcasting. "To make the good popular and the popular good", "the aim is not to avoid failure, but to attempt success", "multiplicity does not mean choice", were among his favourite sayings. He also coined the term "narrowcasting". Wheldon died of cancer in 1986, aged 69. His ashes were spread anonymously in the Royal Botanic Gardens at Kew, where he had served as a Trustee, and which he had loved. Sir Huw Wheldon was highly regarded in the United States, where he had many friends, one of whom, Senator Daniel Patrick Moynihan, caused Norman Podhoretz's obituary of his friend Wheldon, a version of which had first appeared in Podhoretz's syndicated column, to be entered into the Congressional Record. Wheldon was married to the novelist Jacqueline Wheldon. They had three children. Sir Huw's son, Wynn Wheldon (named after his grandfather), is his biographer.