Кіріспе

Моулинг ұлттық паркі – Үндістанның Аруначал Прадеш штатында орналасқан ұлттық парк. Ол негізінен Жоғарғы Сианг ауданында, сондай-ақ Батыс Сианг және Шығыс Сианг аудандарының бір бөлігінде жатыр. Бұл парк 1972 жылы құрылған Намдафа ұлттық паркінен кейін штаттың екінші ұлттық паркі болды. Моулинг ұлттық паркі мен Дибанг жануарлар қорығы Диханг-Дибанг биосфералық қорығының аумағында толық немесе ішінара орналасқан.

Атауы

Парк жақын орналасқан Моулинг шыңының құрметіне аталған. Моулинг – ади тілінде "қызыл у" немесе "қызыл қан" деген мағына беретін сөз. Бұл жергілікті түрге тән ағаштан алынған қызыл шырыш деп саналады. Аймақта көптеген улы жыландар бар деген пікір бар, бірақ бұл әзірге расталмады, себебі аймақтың экологиясы жеткілікті зерттелмеген. Moulíng сөзі (among – топырақ/жер және yalíng – қызыл) деген мағынаны білдіреді, яғни (mo) арасындағы yalíng (líng) сөздерінен құралған. Осыған орай, moulíng сөзін "қызыл топырақ" деп түсінуге болады.

География

Ұлттық парк шамамен 483 км² аумақты алып, Диханг Дибанг биосфералық қорығының батыс бөлігін құрайды. Жер бедері қиын, ең биік нүктесі – Молинг шыңы 750-ден 3064 метрге дейін биіктікте орналасқан. Сийом өзені парктің батыс жиегімен ағып өтеді, ал Сиринг, Кробонг, Семонг және Субонг сияқты бірнеше шағын өзендер парктің шығыс жиегіне жақын Сианг өзеніне құяды. Парк Женггингте орналасқан дивизиялық орман кеңсесінің әкімшілік бақылауында, ал ең жақын ірі қалалар – Алонг және Пасихат, парктен 130 км және 185 км қашықтықта жатыр. Аймақтың шалғай орналасқандығы мен нашар коммуникация мүмкіндіктеріне байланысты парке жолмен жуықтасу мүмкін емес. Ең жақын әуежай Алонг қаласында орналасқан. Орман департаментінің басқарушылық бақылауы жол байланысының болмауымен шектеледі және барлық дивизиялық/ауқымдық/бекет кеңселері парктен тыс жерде орналасқан. Парк шекаралары батыстағы Сийом өзені сияқты жасанды және табиғи шекараларға негізделген әуелік сақшылық арқылы белгіленген, ал шекараның жер бетіндегі бөліктерінің демаркациясы әлі толыққан жоқ. Паркте екі аудан бар: Бомдо ауылынан қол жетімді Рамсинг ауданы және Лиссинг ауылынан қол жетімді Женггинг ауданы. Аймақ өте ылғалды, мол жауын-шашын жауады (жылдық 2343 мм) және анықталған құрғақ маусым жоқ. Төменгі биіктікте температура 15 °C-тан 38 °C-қа дейін ауытқиды, ал жоғары биіктікте қысқы қар жауады. 2200 метрден жоғары биіктікте температура 4,2 °C-тан 17,7 °C-қа дейін өзгереді.

Биология және экология

Моулинг ұлттық паркі айналасындағы аймақ – өте жоғары биологиялық әртүрлілікке ие, әртүрлі биотоптардың үйлесімді орналасуымен ерекшеленеді және көбінесе мемлекеттің биологиялық әртүрлілігінің алқабы деп аталады. Парктегі биіктік 400 м-ден 3000 м-ден астамға дейін өзгереді, бұл төменгі қабаттағы тропикалық ормандар мен 2800 м биіктіктен жоғарыдағы қоңыржай ормандар арасындағы көшу аймағын құрайды. Такін, горрал, үнді леопары, бенгал жолбарысы, сүйкімді бұғы, серoу және қызыл панда сияқты жануарлар осы жерде мекендейді.