Кіріспе

Робин Маккеннел Ловитт (6 қараша 1963 жылы туған) – АҚШ-тың Вирджиния штатында сотталған кісі өлтіруші. 1998 жылғы 18 қарашада Вирджиния штатының Арлингтон округінде Клейтон Диксті пышақтап өлтіргені үшін сотталғаннан кейін оған өлім жазасы берілді. Вирджиния губернаторы Марк Р. Уорнер 2005 жылғы 29 қарашада, Гринсвилл түзеу орталығында өлім жазасын орындау күніне бір күн қалғанда, Ловиттке кешірім жасады. Робин Ловитт 2004 жылғы 9 қыркүйекте Джеймс Эдвард Ридтен кейін Вирджиния штатында өлім жазасына кесілген алғашқы адам болар еді. Бұл АҚШ-тағы Жоғарғы соттың Греггке қарсы Джорджия ісі бойынша 1976 жылы жаңа өлім жазасы заңдары конституциялық екендігін қабылдағаннан бері орындалған 1000-ші өлім жазасы болар еді.

Өлтіру

Клейтон Дикс Арлингтон бильярд залында менеджер болып, түнгі ауысымда жұмыс істеді. Ол таңғы сағат 3-тен бастап ондағы жалғыз қызметкер болды. Касел Лукас, Ловиттпен түрмеде дос болған сотталған, Ловиттің бильярд залында басқа адамдар болмайтынын білгенше, әбденетте жасырынғанын айтты. Сосын ол кассаны ашуға тырысты, бірақ Дикс оны тоқтатып қойды. Ловитт бұрын бильярд залында аспаз болып жұмыс істеген. Менеджер Эми Хаддонның айтуынша, ол бірнеше ай бұрынғы қақтығыста кассаны ашуға қайшымен көмектескен. Ловитт қызметтен екі ай бұрын шыққан. Хосе Альверадо мен Карлос Клавелл таңғы сағат 3:25-те бильярд залына кіргенде, екі ер адам есептеу тұрағының артында ұрысып жатқанын көрді. Ұрысқандардың бірі екіншісін күміс түсті затпен пышақтап, жерге құлағанда тепкіледі. Альверадо мен Клавелл бильярд залынан жанармай құю станциясына қашып, 911 нөміріне қоңырау шалды. Дикстің кеудесіне бес рет, арқасына бір рет пышақтан жарақаттанған. Осы жаралардың төртеуі өлімге алып келді. Жедел жәрдем келгенде ол әлі тірі еді, бірақ ауруханаға жеткен соң қайтыс болды. Полиция кассаның бұзылғанын және бір бөлігінің жоғалғанын анықтады. Көтерілген иттер бөлімі кассаның жанында қанға малған, қызғылт сары тұтқалы қайшыны тапты. ДНК сараптамасы көрсеткендей, қайшыдағы қан Дикстікі болды. Ловиттің туысы 18 қараша күні түнінде оның үйіне металл қораппен келгенін, оны бұрандамен ашып, ақшаны бөліскендерін айтты. Ловитт полицияға ол бір латын американдығының Диксті пышақтап, содан кейін бильярд залы еденінде жатқан ақша жәшігін алғанын айтты. Салық сарапашысы куәлік бергендей, туысының үйіндегі ақша жәшігі бильярд залының кассасынан алынған.

Сот және апелляциялық шағымдар

Ловитт 1998 жылғы 24 қарашада тұтқындалды және 1999 жылғы 20 қыркүйекте тонау кезінде адам өлтіргені үшін сотталды. Ловитт өзінің кінәсіз екенін мәлімдеді, өйткені оны қылмысқа байланыстыратын тікелей дәлелдер жоқ. Оның сөзінше, іс жалған куәліктер мен куәгерлердің көрсетулеріне негізделген, олардың бірі – түрмедегі тұтқын. Хосе Альверадо кассаның артында күресіп жатқан адамның Ловитт екеніне 80% ғана сенімді болды. Куәгерлердің көрсетулері өзара қайшы болды, ал Ловитт пен оның адвокаттарының пікірінше, дәлелдер Хосе Альверадо мен Карлос Клавеллді де кісі өлтірушілер деп көрсетуге мүмкіндік береді. Куәлік берген тұтқын Кейсел Лукас – есірткіге тәуелді, ол зорлауға талпынуды қоса алғанда, оннан астам қылмыс үшін сотталған. Лукас түрмеде танысқан адамдармен байланысты бес рет куәлік бергені де жасырылды. 2001 жылғы 2 мамырда Вирджиния штатында жаңа заң күшіне енді, ол өлім жазасын көздейтін істер бойынша барлық биологиялық дәлелдерді сақтау үшін штаттағы зертханаға жіберуді талап етті. Бірақ үш аптадан кейін Арлингтон округінің аудандық сотының бас хатшысы Роберт Маккарти Ловитт ісі бойынша дәлелдерді жойды. Екі кеңсе қызметкері Маккартиге дәлелдерді жоюға тыйым салуға тырысқан, өйткені бұл өлім жазасын көздейтін іс еді. Маккарти Вирджиния Жоғарғы Соты Ловитттің айыпталу үкімін бекіткеннен кейін сотқа қатысты дәлелдерді жоюға өкілеттік алғанын айтты. 2000 жылғы қазан айында Ловитт ісін Киркланд & Эллис заң фирмасы ақысыз қызмет көрсету негізінде қабылдады. Киркланд Нотр-Дам университетінің Вашингтон семестрі бағдарламасымен бірлесіп Ловитттің апелляциясын қарады. Ловиттті Вирджинияның өлім жазасы бойынша өкілдік ресурстық орталығы да қорғады. Киркланд Ловитттің мүддесін қорғауға кіріскен кезде, Пеппердин университетінің құқық мектебінің деканы және бұрынғы АҚШ солиситор-генералы Кеннет Старр іске қатысты. Старр өлім жазасын қолдайды және былай деді:

Өлім жазасы ең жоғары сақтықпен жүзеге асырылуы керек және ең ауыр қылмыстар үшін ғана сақталуы керек. Бұл – сондай жағдай емес. Робин Ловитт өзінің кінәсіз екенін мәлімдейді және оның кінәсіздігін дәлелдейтін дәлелдер жойылған. Мен осыған қатты алаңдадым. Қоғам өзінің кінәсіз екенін айтатын адамды өлім жазасына кесу алдында толыққанды сенімді болуы керек. Мен бұл туралы өте қатты ойлаймын. Вирджиния Жоғарғы Соты, Вирджиния штатының Шығыс округінің АҚШ округтік соты және АҚШ-тың төртінші апелляциялық соты дәлелдер жойылғандықтан оның үкімді күштен шығару туралы барлық апелляцияларын қабылдамады. 4-ші апелляциялық сот Маккартидің «жаман ниетпен» әрекет еткені дәлелденсе ғана үкімді өзгертетінін мәлімдеді. Оның өлімі бастапқыда 2005 жылғы 11 шілдеге белгіленген еді, бірақ АҚШ Жоғарғы Соты оның апелляциясын қарау үшін қосымша уақыт беру үшін оны тоқтатты. Олар істі қайта қараудан бас тартты, нәтижесінде 2005 жылғы 30 қарашада жаңа өлім жазасы күні белгіленді. Өлім жазасын орындауға 24 сағаттан астам уақыт қалғанда, губернатор Марк Р. Уорнер Ловитттің жазасын өмір бойына бас бостандығынан айыруға ауыстырды. Ол дәлелдерді жоюдың дұрыс болмағанын айтты және:

«Заңның тікелей нұсқауына қайшы келетін мемлекеттік агенттің әрекеттері қоғамның ең қатаң және соңғы жазасына тап болған айыпталушының есебінен жасалады. Мемлекет осы соңғы жаза орындалған сайын, оның әділ орындалғанына көз жеткізуі керек». Бұл Уорнердің губернаторлық қызметінде алғашқы кешірімі болды. Соттың жазалау кезеңінде Ловитт 1975 жылғы қазан айында 11 жасында шабуыл жасағаны үшін айыпталғаны және қорғанысқа алынғаны белгілі болды. 1979 жылғы тамызда оған ұрлық және қарақшылықпен айып тағылды. 1983 жылдан бастап ол бірнеше рет ұрлық, қарақшылық және марихуана мен кокаин иелігі үшін сотталды. 2022 жылғы желтоқсан айының мәліметі бойынша Робин Ловитт Бэкингем түзеу орталығында қамауда отыр. Оның Вирджиниядағы тұтқын идентификациялық нөмірі – 1171821.