Техастағы нәсілшілдік қылмыс: Джеймс Бърд ісі

Кіріспе

1998 жылы Техас штатында жасалған жеккөрушілік қылмыс

Джеймс Берд-младший (2 мамыр 1949 – 7 маусым 1998) – 1998 жылдың 7 маусымында Техас штатының Джаспер қаласында үш ақ ер адам, олардың екеуі ашық түрде нәсілшілдікке ұмтылғандар тарапынан өлтірілген афроамерикалық ер адам. Шон Берри, Лоуренс Брюер және Джон Кинг оны Ford пикап машинасының артынан 5 шақырым (3 миль) асфальт жолмен сүйреп әкетті. Берд, көп уақыт бойы саналы болған, сүйреудің ортасында денесі каналдың жиегіне соғылып, оң қолы мен басы кесіліп қалды. Қылмыскерлер оның денесін қара нәсілділер шіркеуінің алдына тастап, одан әрі жүрді. Брюер мен Кинг – қазіргі Техас тарихында қара адамды өлтіргені үшін өлім жазасына кесілген алғашқы ақ адамдар. 2001 жылы Бердті сүйреп өлтіру Техас штатында жеккөрушілік қылмыстар туралы заң қабылдануына әкелді, бұл кейіннен АҚШ Конгресінің 2009 жылы Мэтью Шепард және Джеймс Берд-младший атындағы Жеккөрушілік қылмыстарды алдын алу туралы заңын қабылдауына себеп болды. Брюер 2011 жылдың 21 қыркүйегінде өлім жазасына кесілді. Кинг 2019 жылдың 24 сәуірінде Техас штатының Хантсвилл қаласындағы мемлекеттік түрмеде өлім жазасына кесілді. Берри өмір бойына бас бостандығынан айырылды және 2038 жылы шартты түрде босатылуға құқылы болады.

Өмірбаян

Джеймс Бёрд-младший 1949 жылдың 2 мамырында Техас штатының Джаспер округінде туды, ол тоғыз баланың үшіншісі, оның анасы Стелла Мэй Шарп (1925–2010) және әкесі Джеймс Бёрд-аға (1925–2020). Анасы жексенбілік мектепте мұғалім, ал әкесі Үлкен Жаңа Бетел шіркеуінде дьякон болған. Бёрд 1967 жылы Джаспер Роу орта мектебін бітірді, бұл соңғы бөлінген сынып болды. Орта мектепті бітіргеннен кейін ол үйленді және үш балаға ие болды: Рене, Росс және Джейми. Ол шаңсорғыш сатушысы болып жұмыс істеді. Джеймс Бёрд-младший Родни Кингтің бірінші әйелі және оның қызы Лора Кингтің анасы болған Деннетта Лайлс Кингтің туысы еді. Джеймс Бёрд-младшийдің жалғыз ұлы Росс Бёрд "Қылмыс құрбандарының отбасылары келісім үшін" ұйымының жұмысына қатысып келеді, бұл ұйым өлім жазасына қарсы шығады. Ол әкесін өлтіргендердің өмірін сақтап қалу үшін үгіт жүргізді және "Дедлайн" деректі фильмінде қысқаша көрінді.

Өлтіру

1998 жылдың 7 маусымында 49 жастағы Берд 23 жасар Шон Берри, 31 жасар Лоуренс Брюэр және 23 жасар Джон Кингпен бірге көлікке отырды. Берри Бердты қаладан біліп, таныс еді. Үш ер адам Бердты үйіне апарудың орнына, қаладан тыс, шұғыла бойындағы жолға алып барып, оны қатты ұрып-сапты, бетіне бояу шашыратты, үстіне зәр мен нәжіс тастады. Кейін Брюэр Бердты сүйреп әкетер алдында Берри оның тамағын кесіп тастағанын айтты. Алайда, сот-медициналық сараптама Бердтің сүйретілген кезде басын көтеріп ұстауға тырысқанын көрсетті, ал жасалған автопсия Бердтің сүйреу кезінде көп бөлігінде тірі болғанын анықтады. Берд сүйреліп бара жатқан жолының ортасында, денесі құбырға тиген кезде оң қолы мен басы кесіліп қайтыс болды. Берри, Брюэр және Кинг Бердтің мүшеленген денесін Хафф Крик жолындағы афроамерикандықтар зиратының алдына тастап, содан кейін барбекюге кетіп қалды. Бердті сүйреп әкеткен жерден полиция үстінде "Берри" деп жазылған кілт тапты. Олар сондай-ақ Кингтің түрмедегі лақап аты болған "Поссум" деген жазуы бар отты жағу құралын тапты. Полиция Бердтің дене қалдықтарының 81 бөлігін тапты. Брюэр мен Кингтің ақ үстемдікшіл идеологияны ұстанатыны белгілі болғандықтан, штаттың құқық қорғау органдары бұл кісі өлтіруді жеккөрушілік қылмыс деп сақтады. Олар Бердтің денесі табылғаннан кейін 24 сағаттан кейін Федералдық Тергеу бюросына (ФБР) жүгінді. ФБР-дің Хьюстон кеңсесінің жетекші арнайы агенті олардың осы іске "ерекше жағдайларға" байланысты көмектесу үшін шақырылғанын мәлімдеді. Кингтің денесінде нәсілшілдік татуировкалар көп болды: ағашқа ілінген қара нәсілді адам, нацистік символдар, "Арийлік мақтаныш" деген сөздер және Американың Конфедеративтік рыцарлары деп аталатын ақ үстемдікшіл тұтқындардың тобының белгісі. Түрме қызметкерлері ұстаған Брюэрге жазған хатында Кинг қылмысымен мақтанғанын және кісі өлтіруді жасаған кезде өлімі мүмкін екенін түсінгенін айтты. "Нәтижесіне қарамастан, біз тарих жасадық. Намысқа дейін өлім. Sieg Heil!" - деп жазды Кинг. Берри, Брюэр және Кинг Бердті өлтіргені үшін сотталып, кінәлі деп танылды. Брюэр мен Кингке өлім жазасы берілді, ал Берри өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Брюэр 2011 жылдың 21 қыркүйегінде улану арқылы өлім жазасына кесілді, ал Кинг 2019 жылдың 24 сәуірінде өлім жазасына кесілді.

On June 7, 1998, Byrd, age 49, accepted a ride from Shawn Berry (age 23), Lawrence Brewer (age 31), and John King (age 23). Berry, who was driving, was acquainted with Byrd from around town. Instead of taking Byrd home, the three men took Byrd to a remote county road out of town, beat him severely, spray painted his face, urinated and defecated on him, Brewer later claimed that Byrd's throat had been slashed by Berry before he was dragged. However, forensic evidence suggests that Byrd had been attempting to keep his head up while being dragged, and an autopsy suggested that Byrd was alive during much of the dragging. Byrd died about halfway along the route of his dragging, when his right arm and head were severed as his body hit a culvert. Berry, Brewer, and King dumped the mutilated remains of Byrd's body in front of an African American cemetery on Huff Creek Road, then drove off to a barbecue. Along the area where Byrd was dragged, police found a wrench with "Berry" written on it. They also found a lighter that was inscribed with "Possum", which was King's prison nickname. The police found 81 places that included portions of Byrd's remains. Since Brewer and King were well known white supremacists, it was determined by state law enforcement officials that the murder was a hate crime. They called upon the Federal Bureau of Investigation less than 24 hours after the discovery of Byrd's remains. The special agent in charge of the FBI's Houston office said that they were assisting because of the case's "extreme circumstances". King had several racist tattoos: a black man hanging from a tree, Nazi symbols, the words "Aryan Pride", and the patch for a gang of white supremacist inmates known as the Confederate Knights of America. In a jailhouse letter to Brewer that was intercepted by jail officials, King expressed pride in the crime and said that he realized while committing the murder that he might have to die. "Regardless of the outcome of this, we have made history. Death before dishonor. Sieg Heil!" King wrote. Berry, Brewer, and King were tried and convicted for Byrd's murder. Brewer and King received the death penalty, while Berry was sentenced to life in prison. Brewer was executed by lethal injection on September 21, 2011, and King was executed on April 24, 2019.

Шон Берри

Шон Аллен Берридің (12 ақпан 1975 жылы туған) соты барысында прокурор оның нәсілшіл емес екенін мойындады, бірақ оның Бёрдтің өлтіруіне басқа адамдармен бірдей жауапты екенін және ол сезімталдықпен кісі өлтіруші болуы мүмкін екенін мәлімдеді. Берридің адвокаттары оны білетін үш қара нәсілді адамды куә ретінде шақырып, оның нәсілшіл емес екенін растатты. Берри қылмыстың басты кінәлісі Брюер мен Кинг екенін айтты. Ол Брюер өзіне де солай істеуге қауіптенгенше, олардың Бёрдке шабуыл жасауына тырысқанын мәлімдеді. Бірақ Брюер Берридің Бёрдті жүк көлігіне байлағанға дейін мойнын кесіп тастағанын көрсетті. Қазылар алқасы бұл мәлімдемені қолдайтын жеткілікті дәлелдер жоқ екенін шешті. Берри үш адамның ішінде жалғыз өкініш білдірді. Осының нәтижесінде Берри өлім жазасынан гөрі өмір бойына бас бостандығынан айырылды. 2020 жылғы мәліметтер бойынша, Берри Техас қылмыстық әділет департаментінің Рамси бөлімшесінде күзетпен сақтауда өмір сүріп жатыр және 2038 жылдың маусым айында алғаш рет мерзімінен бұрын босатуға үміткер болады, ол кезде оның жасы 63-ке толады. Ол күніне 23 сағат камерада, ал бір сағатын жаттығуларға арнайды. Берри Кристи Марконтеллмен өкілеттік арқылы үйленді.

Лоуренс Брюер

Лоуренс Расселл Брюэр (13 наурыз 1967 жыл - 21 қыркүйек 2011 жыл) – ақ үстемдік идеологиясын ұстанған, Бёрдты өлтіргенге дейін есірткі сақтағаны және қарақшылық жасағаны үшін түрмеге қамалған. 1991 жылы ол мерзімінен бұрын босатылды. 1994 жылы шартты түрде босатылу шарттарын бұзғаннан кейін Брюэр қайтадан түрмеге қайтарылды. Сотта көрсетуінше, ол өзін басқа тұтқындардан қорғау үшін Кингпен бірге ақ үстемдікке бағынған түрмелік топқа қосылды. Брюэр мен Кинг Бето түрмесінде дос болып кетті. Соңында Брюэр кінәлі деп танылып, өлім жазасына кесілді. Брюэр, TDCJ#999327, Полунски бөлімшесінде өлім жазасын күтті. Өлім жазасын орындаудың алдында Брюэр өзінің қылмысына өкініш білдірмеді, ол Хьюстон қаласындағы KHOU 11 News телеарнасына: «Кез келген өкініш болмады, мен өкінем жоқ. Шындығын айтсам, мен бәрін қайтадан істеуге дайынмын», – деді. Өлім жазасын орындау алдында Брюэр соңғы тамаққа тапсырыс берді, осы оқиға Техас штатында соңғы тамақ беру практикасын тоқтатуға себеп болды. Тамаққа соусы мен кесілген пиязбен бірге екі қуырылған шницель, үш қабатты беконды сырлы бургер, ұнтақталған сиыр еті, помидор, пияз, болгар бұрышы және халапеньомен сырлы омлет, кетчуппен қуырылған бамия, жарты килограмм барбекю еті, жарты нан, үш түрлі фахита, етке бауырсақ пиццасы, бір пинта көкжүгер мұздайқымы, үстіне майдаланған жержаңғақ себілген жержаңғақ пастиласы және үш түбірлі сыра кірді. Тамақ әкелгенде, ол аш емес екенін айтты және одан ештеңе жемеді. Тамақ тасталды, осыдан кейін штат сенаторы Джон Уитмир Техас түрмелерінің басшылығынан 87 жылдық дәстүрді – сотталғандарға соңғы тамақ беруді тоқтатуды сұрады. Түрме мекемесінің директоры бұл практика дереу тоқтатылғанын мәлімдеді.

Джон Кинг

Джон Уильям "Билл" Кинг (3 қараша 1974 жыл - 24 сәуір 2019 жыл) Берридің көп жылдық досы болды. Ол Бёрдты ұрлап, өлтіргені үшін кінәлі деп танылып, өлім жазасына кесілді және Полунский түрмесінде өлім жазасын күтті. Ол 2019 жылдың 24 сәуірінде Хантсвилл түрмесінде өлім жазасына келтірілді.

Реакциялар

Бірдтің өлтіруіне қатысты көптеген мәселелер Азамат соғысынан кейінгі Оңтүстікте кең таралған линчтеу дәстүрлерін еске түсіреді. Бұған линчтеу кезінде немесе одан кейін мүшелерді қиып тастау немесе бас кесу, сондай-ақ барбекю немесе пикник сияқты той-қуаныш жатады. Бірдтің өлтіруін Джесси Джексон мен Мартин Лютер Кинг орталығы қатыгез нәсілшілдік актісі деп қатты айыптады. Бұл оқиға сонымен қатар ұлттық назарды ақ үстемдікке ұмтылған түрмелік топтардың кең таралғанына аударды. Джеймс Бёрдтің үш қарындасы Куәгерлердің дінін ұстанады. Олар бірлесіп былай деді: «Біз жақын жатқан адамымыздың азапталып, өлтірілуіне байланысты түсірілмес күйреу сезімін басымыздан өткердік. Мұндай қатыгездікке қалай жауап беруге болады? Кек алу, жек көрушілік сөздер немесе жек көрушілік идеологияны тарату туралы ешқашан ойламадық. Біз: «Иса не істер еді? Ол қалай жауап берер еді?» - деп ойладық. Жауабы айқын болды. Оның хабары бейбітшілік пен үміт туралы болар еді». Құрбан болғанның отбасы оның өлімінен кейін «Джеймс Бёрд іркілісін емдеу қоры» құрды. Баскетболшы Деннис Родман олардың жаназа шығындарын төлеп, Бёрдтің отбасына 25 000 доллар берді. Жарыс ұйымдастырушысы Дон Кинг Бёрдтің балаларына білім алу үшін 100 000 доллар берді. Бёрдтің қайтыс болғандығының 25 жылдығына орай, отбасы мүшелері 2023 жылы «Техас трибунасына» берген сұхбатында, Бёрдтің өлтірілуі туралы білім кеңірек таралған сайын, қорға қаражат жинау қиындап бара жатқанын айтты; бір әпкесі қоғамда жек көрушілік туралы хабардарлық азайғанын атап өтті: «Адамдар оны қаржыландыруды қаламайды, өйткені әлемде жек көрушілік жоқ деп санайды», - деді ол. 1998 жылдың 7 қазанында «Заң мен тәртіп» телесериалының «DWB» (қара түсті адамды мазақтау) атты эпизоды сюжетінің аясында осы кісі өлтіру туралы айтты. Алайда, үш ақ үстемдікке ұмтылған адамның орнына, үш Нью-Йорк полиция қызметкері кісі өлтірді. Сол жылы Джаспер қаласы оның құрметіне жергілікті саябақты «Джеймс Бёрд-младший еске алу паркі» деп атады. Вашингтондағы WARW радиостанциясында радиодиджей болып жұмыс істеген кезінде Дуг Трахт («Грейсмен» деп те танылады) Лорин Хиллдің «Doo Wop (That Thing)» әнін орындағаннан кейін Джеймс Бёрдке қатысты сыни пікір білдірді. 1999 жылғы ақпандағы оқиға Трахттың радио мансабы үшін апатты болды және қара және ақ тыңдаушылардың наразылығын тудырды. Ол тез арада WARW-тан жұмыстан шығарылды және Вирджиния штатының Фолс-Черч қаласындағы ерікті шериф орынбасары лауазымынан айырылды. 2004 жылдың мамыр айында екі жасөспірім, Джошуа Ли Талли және Джон Мэтью Фаулер, Джеймс Бёрд-младшийдің қабірін нәсілдік айыптаулар мен қара сөздермен қорлағаны үшін қылмыстық құқық бұзушылық жасады деп айыпталды. 2023 жылы «Техас трибунасы» газетінде жарияланған хабарға сәйкес, Бёрдтің қабірі кем дегенде бір рет қорланды; қорлаудың нәтижесінде оның отбасы оның айналасына темір қоршау орнатты.

Numerous aspects of the Byrd murder echo lynching traditions that were common in the post Civil War south. These include mutilation or decapitation and revelry, such as a barbecue or a picnic, either during or after a lynching. Byrd's murder was strongly condemned by Jesse Jackson and the Martin Luther King Center as an act of vicious racism. It also focused national attention on the prevalence of white supremacist prison gangs. Three sisters of James Byrd are Jehovah's Witnesses, and in a joint statement said: "Having a loved one tortured and lynched produced an unimaginable sense of loss and pain. How does one respond to such a brutal act? Retaliation, hateful speech, or promotion of hate ridden propaganda never entered our mind. We thought: 'What would Jesus have done? How would he have responded?' The answer was crystal clear. His message would have been one of peace and hope." The victim's family created the James Byrd Foundation for Racial Healing after his death. Basketball star Dennis Rodman paid their funeral expenses and gave Byrd's family $25,000. Fight promoter Don King gave Byrd's children $100,000 to be put towards their educational expenses. On the 25th anniversary of Byrd's death, family members reflected in a 2023 interview for the Texas Tribune that fundraising for the foundation had become much harder as knowledge of Byrd's murder fades; one sister reflected that there was less awareness amongst the public of hatred in the community: "People don't want to fund it because they think there's no hate in the world", she was quoted as saying. On October 7, 1998, an episode of Law & Order titled "DWB" (driving while black) referenced the murder within the plot. Instead of three white supremacists, however, the killers were three white New York City police officers. The same year, the city of Jasper named a local park the "James Byrd Jr. Memorial Park" in his honor. While employed as a radio DJ at station WARW in Washington, DC, Doug Tracht (also known as the "Greaseman") made a derogatory comment referring to James Byrd after playing Lauryn Hill's song "Doo Wop (That Thing)". The February 1999 incident proved catastrophic to Tracht's radio career, igniting protests from black and white listeners alike. He was quickly fired from WARW and lost his position as a volunteer deputy sheriff in Falls Church, Virginia. In May 2004, two white teens, Joshua Lee Talley and John Matthew Fowler, were arrested and charged with criminal mischief for desecrating James Byrd Jr.'s grave with racial slurs and profanities. According to a 2023 report in the Texas Tribune, Byrd's grave has been desecrated on at least one other occasion; as a result of the desecrations, his family had a gated iron railing enclosure placed around it.

АҚШ саясатына әсері

Кейбір адвокаттық топтар, мысалы, NAACP Ұлттық сайлаушылар қоры, бұл мәселені 2000 жылы Джордж Буштың президенттік науқаны кезінде көтерді. Олар Бушты жасырын нәсілшілдікпен айыптады, себебі ол Техас штатының губернаторы ретінде жеккөрушілік қылмыстарға қарсы заңға қарсы шықты. Сондай-ақ, бұрынғы міндеттемесіне сүйеніп, Буш Бёрдтің қосылуына қатыспады. Үш өлтірушінің екеуі өлім жазасына, ал үшіншісі өмір бойына бас бостандығынан айырылды (олардың үшеуі де Техастағы ең жоғары санаттағы қылмыс – өлім жазасын көздейтін қылмыспен айыпталды және сотталды), губернатор Буш "бізге қатаң заңдардың қажеті жоқ" деді. 77-ші Техас заң шығарушы жиналысы Джеймс Бёрд-младший атындағы Жеккөрушілік қылмыстарға қарсы заңды қабылдады. Буштың мерзімінің қалған бөлігін мұра еткен губернатор Рик Перринің қолтаңбасымен 2001 жылы заң Техас штатының заңына айналды. 2009 жылы Мэтью Шепард және Джеймс Бёрд-младший атындағы Жеккөрушілік қылмыстарды алдын алу туралы заң 1969 жылғы АҚШ федералдық жеккөрушілік қылмыстар заңын құрбанның нақты немесе қабылданылған жынысы, сексуалдық бағдары, гендерлік идентификациясы немесе мүгедектігіне негізделген қылмыстарды қамтуға кеңейтті.

Музыкалық және поэзиялық құрмет

2001 жылы әнші-сазгер Лори МакКеннаның Pieces of Me альбомында "Pink Sweater" әні Бёрдқа арналған; ол оның өлтірушілерін айыптайды және олардың өлім жазасына кесілгені туралы айтады, осыған орай әншінің ашулы ұраны: "Мен қызғылт свитерде билеймін, сен кеткен кезде". 2010 жылы Алабама музыканты Мэтью Мейфилд Бёрдтың құрметіне ән жазып, оны шығарды. "Still Alive" атты ән – Мейфилдтің You're Not Home EP-сіндегі төртінші трек. "Still Alive" әнінде нәсілшілдікке деген ащы наразылық білдіріліп, мұндай жеккөрушілік қылмыстар геноцидпен теңестіріледі. Мэри Джей Блайдж қатысқан "Tell Me Why" әнінде Уилл Смиттың төртінші альбомында Бёрд есімдері аталады. Бёрдтың ұлы Росс "Undeniable Resurrection" атты рэп-альбомын жазып, оны әкесіне арнады. Confrontation Camp тобының "Jasper" әні "Objects in the Mirror Are Closer Than They Appear" (2000) альбомының бесінші трегі. Дыбыс суретшісі Кристиан Марклейдің "Guitar Drag" атты туындысы – Джеймс Бёрдты өлтіру туралы бейне және дыбыс инсталляциясы, онда гитара жүк көлігінің артқы жағына байланып, жол бойы сүйретіліп, шу мен кері байланыс тудырады. Райан Бингемнің "I Heard 'Em Say" әні Бёрдты өлтіру және қылмыстан кейін Джаспер айналасындағы нәсілдік шиеленіс туралы (2012). Big Country тобының Driving to Damascus альбомындағы "Trouble the Waters" әнінде Бёрд пен Мэтью Шепардтың өлтірілуі туралы айтылады (АҚШ-та Джон Уэйннің арманы деп аталған). Бёрдтың өлтірілуі Ниа ДаКостаның 2021 жылғы "Кендимен" фильмінде көрсетілген: ол Кендименнің "ұясында" тұтқындалған жандардың бірі ретінде қайта тіріледі. Кендимен кейпінде, бас сүйегі ашық күйде, Бёрд өзінің өлтірілуіне қатысқан ілгек пен сымдарды өлтірушілерін өлтіру үшін пайдаланады, содан кейін ол аңызға айналады. Фильмнің титрлерден кейінгі сахнасында көлеңкелік қуыршақтар арқылы бейнеленген Бёрдтың өлтірілуі бұрын ДаКостаның 2020 жылы шыққан сол аттас жарнамалық қысқа фильмінде де көрсетілген.