Кіріспе

1985 жылы жазылған Грэм Гриннің романы

"Оныншы адам" – британдық жазушы Грэм Гриннің 1985 жылы жазылған қысқа романы.

Өмірбаян

Романның алғашқы басылымының кіріспесінде Грин 1983 жылы бейтаныс адамнан хат алғанға дейін осы әңгіме туралы ұмытып кеткенін мәлімдейді. Грин оны алғаш рет 1937 жылы испан азамат соғысы кезінде түсірілуге тиіс фильм сценарийі үшін идея ретінде ұсынған, ал кейін 1940 жылдары MGM компаниясымен келісімшарт жасасқанда оны дамытқан. Бірақ ешқандай нәтиже болмады және 1983 жылы MGM оның құқықтарын сатуға шығарды. Сатып алушы (Энтони Блонд) Гринге оны қайта жөндеуге және одан кейін жариялауға мүмкіндік берді. Грин осы роман туралы: "Мен оны "Үшінші адамнан" да жақсы көремін" деп жазады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл оқиға Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Францияның оккупацияланған түрмесінде басталады. Әр он тұтқынның біреуін атқылау туралы жарлық шығарылады. Таңдалғандардың бірі – бай заңгер. Ол өзінің орнына өлуге келісетін адамға барлық ақшасын ұсынады. Бір адам келіседі. Түрмеден босатылғаннан кейін заңгер өз әрекеттерінің салдарына жауап беруге тиіс. Оқиға төрт бөлімнен тұрады. Бірінші бөлімде түрмедегі оккупациялық неміс күзетшілері отыз тұтқынға қатысты өлім жазасын оқып береді. Лотерея арқылы таңдалған үш адамның бірі – Шавель есімді бай заңгер. Шавель гистерияға ұшырап, өз орнына өлуге дайын болған кез келген адамға барлық байлығын ұсынады. Жасы келген жігіт, Мишель Манже, Янвье деп танымал, туберкулезден көз жұмуға жақын тұрғандықтан, оның ұсынысын қабылдайды және таңертең Шавель ретінде атқылады. Екінші бөлімде соғыс аяқталады, Шавель тірі және бос, бірақ дерлік кедей. Ол өмірі үшін сатқан үйіне оралады және оның Янвьедің анасы мен қарындасы Терезада тұрғанын көреді. Шарлот деген жалған атпен олардың қызметшісі болады. Үшінші бөлімде Каросс есімді жалған адам келеді, ол Шавель екенін мәлімдейді. Каросс Шарлотты жала жапқысы келеді, Терезаның құрметін жеңіп алып, мүлікке талап етуге тырысады. Соңғы, IV бөлімде Шарлот Терезаға ғашық болып, оны Каросстан құтқарып, бұрынғы өкінішінен арылуға тиіс.

Негізгі кейіпкерлер

Шавель – Парижтік адвокат, барлық мүлкін Жанвьерге атылу отрядының алдындағы орнын басуға берген адам. Босатылғаннан кейін ақшасыз және үйсіз қалған ол, бұрынғы үйіне Шарло есімімен қызметші болып оралады. Мишель Манжео – сондай-ақ Жанвьер, туберкулезден өліп бара жатқан түрмелік, өмірінің арманына жетеді – Шавельдің өміріне өзінің өмірін саудалап, бай болып өледі. Тереза – Мишельдің егіз әпкесі, Шавельдің үйін мұраға алады. Осымен бірге, байлығы мен қауырсынуының салдарынан оның ағасының өліміне себепкер болған адамға деген жек көру сезімін де мұраға алады, бірақ Шарлотқа ғашық бола бастайды. Каросс – серіктес және кісі өлтіруші, нағыз аты Филипп Бретон. Қашып жүрген ол үйге келіп, Шавель екенін айтады, оның қаза тапқанын ойлайды және Терезаның махаббаты үшін Шарлотты ығыстыруға тырысады.

Кино, теледидар және театрлық бейімделулері

Кітап 1988 жылы Энтони Хопкинс Чавель және Кристин Скотт Томас Тереза рөлінде ойнаған Hallmark Hall of Fame телесериалының аясында телефильмге бейімделді. Дерек Жакоби "Каросс, алдамшы" рөлін сомдады, бұл рөлі үшін ол мини-сериал немесе фильмдегі ең үздік қосалқы актер үшін Primetime Emmy сыйлығына ие болды. Кейт Брук кітапты 1994 жылы Нью-Энд театры сахнасында қойды.