Кіріспе

Американдық суретші (1872–1930)

Роберт Уинтроп Ченлер (22 ақпан 1872 – 24 қазан 1930) – американдық суретші және Астор мен Дадли–Уинтроп әулеттерінің мүшесі. Дизайнер және фреска суретшісі Ченлер өзінің көркем білімінің басым бөлігін Францияда, Эколь де Боз-Артта алған. Оның ең әйгілі туындысы – «Жирафтар» 1905 жылы аяқталды және кейін француз үкіметі сатып алды. Оныңмен бірге оқыған Роберт Д. Коу Ченлерді «екцентрикалық және тіпті ерекше» деп сипаттаған. Ченлер 1913 жылы Нью-Йоркте өткен Армори Шоуда жұмыстарын көрсеткеннен кейін танымал американдық суретші ретінде көзге түсті.

Отбасы және ерте өмірі

Чанлер 1872 жылдың 22 ақпанында Нью-Йорк қаласында Дудли-Винтроп әулетінен Джон Винтроп Чанлер мен Астор әулетінен Маргарет Астор Уордтың отбасында дүниеге келді. Әкесінің тарапынан ол Питер Стьювесанттың шөбересінің шөбересі, ал Уэйт Уинтроп пен Джозеф Дадлидің шөбересінің шөбересінің шөбересі болды. Анасының тарапынан ол Джулия Уорд Хоу, Джон Джейкоб Астор III және Уильям Бэкхаус Астор кішінің туысы болды. Оның қарындасы Маргарет Ливингстон Чанлер испан-американ соғысы кезінде Америкалық Қызыл Крестпен медбике болып қызмет етті. Роберттің үлкен ағасы Джон Армстронг "Арчи" Чанлер романшы Амели Ривз Трубецкойға үйленді. Оның ағасы Уинтроп Астор Чанлер Кубадағы Rough Riders құрамында қызмет етті және Таякоба шайқасында жараланды. Олардың анасы 1875 жылы, әкесі 1877 жылы пневмониядан қайтыс болғаннан кейін, ол және оның бауырлары жетім қалды. Чанлердің бірнеше картинасы әлі күнге дейін Рокбидегі үйді безендіріп тұр.

Мансап

Май Роджерс Ко және Эверетт Шин сияқты, Шанлер де 1890 жылдары Парижде тұрып, өнер қауымдастығымен байланыс жасады. Шанлер боялған экрандарға маманданған және Ұлттық қабырға суретшілері қоғамының мүшесі болды. Бруквилл қаласындағы Коу үйінде Шанлер салған бизон суреті бар. Ол сондай-ақ Нью-Йорк сәулет лигасының мүшесі болды. Ол Нью-Йорктегі Парк-авеню мен 62-ші көшеде орналасқан жеке мүшелер клубы Colony Club ішіндегі төбеге сурет салған. Осы көрме сыншы Луи Воксельге суретшілердің бір тобын "фаувтар" (жабайы аңдар) деп атауға себеп болды, осылайша фаувизмнің тууына бастама берді.

Қару-жарақ шоуы

1913 жылы Нью-Йорктегі Армори шоусында Шанлердің туындылары көрсетілді, ол көрменің ең танымал американдық суретшілерінің бірі болды. Ол ұсынған әсем суреттелген экрандар көрмеге кіреберіс жанында (А галереясы) орналастырылып, көпшілік пен сыншылардың назарын өзіне тартты. Шанлердің «Хопи үнділерінің жылан биі» атты экраны 1913 жылдың 15 ақпанында «New York Herald» газетінде жарияланды. «Поркупиндер» атты туындысы Армори шоуына арналған посткардада қайта басылды. Шошқақұйрықтарды бейнелейтін тағы бір экран қазір Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайының қорында сақталуда. Армори шоуының каталогтарына сәйкес, Шанлер Нью-Йоркте тоғыз, ал Чикаго өнер институтында сегіз экранмен қатысты. Алайда, фотосуреттер мен жазбаша дереккөздер, соның ішінде Уолтер Пачтың түсіндірмелермен жабдықталған Нью-Йорк каталогы және Армори шоуының мұрағаттарындағы, сондай-ақ Уолтер Пачтың қағаздарындағы Нью-Йорк каталогына қосымша, Манхэттенде үш апта бойы шамамен 25 экран көрсетілгенін, ал Чикаго көрмесінде кем дегенде тоғыз экран болғанын көрсетеді. Өзінің дәрежесіндегі көптеген әйелдер сияқты, Май Роджерс Коу суретшілердің демеушісі болды және Роберт Уинтроп Шанлердің күрделі, сәндік туындыларын ұнатты. Ол Май Коудың жатын бөлмесінде (1921) және отбасының таңғы ас ішетін бөлмесінде, «Буффало бөлмесінде» (1920) сәндік қабырға суреттерін жасады. 1918 жылы Гертруда Вандербильт Уитни Гринвич-Виллидждегі Макдугал аллеясындағы өзінің мүсіншілік студиясы үшін Шанлерден жеті боялған шыны терезелер жиынтығын жасауды тапсырды. Ол Шанлерден бүкіл кеңістікті безендіруді сұрады, және ол бес жыл ішінде еденнен төбеге дейін жететін үш өлшемді жалыздардан тұратын үлкен камин жасады, оған қоладан жасалған жалыздар қосылды. Ол бүкіл төбеге гипстен жасалған жұлдыз картасын жапқаннан кейін терезелерді жасады. Сонымен қатар, Шанлер Гертруданың Гринвейлдегі студиясы үшін фрескалар жасады, оның ішінде ванна бөлмесіндегі теңіз әлемінің фантазиялық суреті де болды. Студия қазір де бар және жеке меншікте. Гертруда Вандербильт пен Май Роджерс Коу, әлде Шанлердің ең ірі демеушілері болды, бірақ ол басқа да бай отбасылардан сәндік қабырға суреттерін және экрандарды салуға тапсырыс алды. 1920 жылы ол «Буффало бөлмесіндегі» қабырға суреттерін аяқтаған кезде, Шанлердің туындылары жақсы танымал болды. Кейіннен ол Май Коудың жатын бөлмесіндегі (1921) қабырға суреттері үшін «The Upholsterer and Interior Decorator» журналында, ал суреттелген экрандары үшін «International Studio» журналында (1922) мақтауға ие болды. Осы шамада Чикаголық өнеркәсіпші Джеймс Диринг оған Флорида штатының Майамидегі Дирингтің қысқы үйі «Вилла Вискаядағы» (1916–1925) жабық/ашық бассейн төбесіне «теңіз асты фантазиясы» фрескасын салуды тапсырды. Шанлер Герви Уайтпен жақын дос болды және 1920-жылдардың басында Уайттың Вудсток суретшілер колониясының мүшесі болды. Уайт Шанлер туралы былай деп жазды: «Ол өзінің тақырыптарын кез келген кезеңде, саясат, социология және өнермен байланыстыра алатын. Ол халықтың әдет-ғұрыптарын мысалға келтіріп, өз ойын дәлелдеу үшін оқиғалар келтіріп, содан кейін өзінің мінез-құлқының жеке түсініктемесімен бөлісе алатын. Ол – үлкен сезімге және ұлы акылға ие адам еді». Өмірінің соңында Шанлер Вудстокта үй сатып алды, онда ол жергілікті көрмелерде өз туындыларын көрсетті.

Жеке өмір

1893 жылы 12 сәуірде Уильям Чемберлен мен Мэри Брэдхерст Ремингтонтың қызы Джулия Ремингтон Чемберленге үйленді. Джулияның үлкен әпкесі Элис Роберттің ағасы Льюистің бірінші әйелі болды. Олардың екі қызы болды: Дороти Шанлер 1898 жылы 24 қарашада, ал Джулия Шанлер 1905 жылы 25 наурызда дүниеге келді. 1907 жылы 7 тамызда олар ажырасып кетті. Джулиядан ажырасқаннан кейін Шанлер опера әншісі Наталина "Лина" Кавальеримен шапшаң романс құрды. Шанлер 1930 жылы 24 қазанда Нью-Йорктің Вудсток қаласындағы өнер колониясында 12 сағаттан кейін комадан оянбастан қайтыс болды. Төбеде, көп рет боялғаннан кейін, металл қабаттар мен глазурлер арасында жарқын түстер табылған. 2016 жылы Вилла Вискаяда Шанлердің суреттері мен сырланған гипстен жасалған төбелерді кең ауқымды қалпына келтіру жұмыстары басталды.