Намыс Құпиясы немесе Аляска Келісімінің Шипасы

Кіріспе

Джеффри Арчердің романы «Абырой мәселесі» – Джеффри Арчердің 1986 жылы алғаш рет жарық көрген романы.

Қысқаша мазмұны

1966 жылы ұятқа қалған британдық полковник Джеральд Скотт жалғыз ұлы Адам Скоттқа құпия хат қалдырады. Адамның әкесі хат арқылы Швейцариядағы сақтау жасушасынан алып келген "мәселенің өзі" – бұл ұзақ бұрын орыс патшалары үшін жасалған, бірақ 1930 жылдары жаңсақ оқиға салдарынан Герман Герингтің қолына тиген құнды орыс православиелік иконасы еді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Геринг Скотттың әкесіне (Нюрнбергтегі түрмешілердің бірі) оны өзінің мейірімділігінің белгісі ретінде, сондай-ақ Геринг Скотттың әкесі өзін-өзі өлтіруге кінәлі деп әділетсіз айыпталатынын түсінгендіктен сыйлағысы келді. Бірақ иконаның ішінде Герингтің өзі де білмеген нәрсе бар: АҚШ 1867 жылы Ресейден Алясканы сатып алған Алясканы сатып алу шартының құпия кодексінің жалғыз ресми орыс тіліндегі көшірмесі. "Сьюардтың ақымақтығы" шын мәнінде сатып алу емес, Гонконгтағы британдықтардың иелігіне ұқсас 99 жылдық мерзімге жалға алу екені белгілі болды, егер Ресей (қазіргі Кеңес Одағының бір бөлігі) мерзім бітіміне дейін көшірмені қайтарып алса, оларға қайтару құқығы берілген.

Сюжет

1966 жылдың маусым айында даңқтан айырылған британдық полковник Джеральд Скотт жалғыз ұлы Адам Скоттқа құпия хат қалдырады. Адамның анасы оған әкесі бұл хатты жоюды өтінгенін айтады. Кейін Адам хатты ашып, әкесі Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Нюрнбергте Герман Герингтің түрмедегі күзетшілерінің бірі болғанын біледі. Өлім жазасына кесілудің алдындағы күні Геринг Скоттпен кездесуді сұрап, оған швейцариялық Bischoff et Cie банкіндегі сақтау қаптамасындағы патшаның Святой Георгий және Аждаһа иконасының орналасқан жерін көрсеткен конвертті беруді өтінеді. Содан кейін Геринг уланған темекі тарту арқылы өз-өзіне қол жұмсайды. Скотттың Герингпен болған байланысына күдік туғаннан кейін, ол әскерден кетіп қалады. Полковник енді бұл мәселені ұлына шешуге қалдырады. Адам иконаны алу үшін Швейцарияға баруды және оны сату үшін бағалауды шешеді. Бірақ оны КГБ агенты, майор Александр Романов тосқауылдайды, ол оның неміс қарындасы Хайдиді өлтіріп, Скотты ел бойынша қуалайды. Романовқа иконаны кез келген жолмен алуға тапсырма берілген. Швейцария полициясы Скотты қарындасын өлтірген деп күдіктенеді, сондықтан ол елден қашуға тырысқанда қашқынға айналады. Скотт гастрольдегі музыкант Робин Бересфордпен бірге саяхаттайды, оның автобусы оны Германияның Франкфурт маңындағы ауылға жеткізеді. Тас жолға қарай көтеріліп бара жатқанда, Романов Скоттқа оқ атып, жеңіл жарақаттандырады. Ол ағылшын отбасымен бірге саяхаттап, олар оны Швейцария шекарасынан бастап Францияның Дижон қаласына дейін жеткізеді. Дижонда Скотт иконаны сәл түсіріп алады, ол жарылып, патшаның өзі қол қойған Алясканы сатып алу туралы орысша көшірмені ашады, ол 1966 жылдың 20 маусымымен күндіз белгіленген. Бұл жаңалықтан кейін Скотт Англияға баруға одан да бекем ниет етеді. Лондонға қоңырау шалу арқылы, оны алу үшін ұшақ қаланың жанындағы қолданылмайтын әуежайға қонады. Бұрынғы ағылшын отбасы оны әуежайға апарып, онда алты SAS сарбазы бар ұшақ қонады. Сарбаздар түсіп, Скотт ұшаққа отырады, ал Романов пен оның көмекшісі ұшақ көтерілгенде шабуыл жасайды. Отын багіне зақым келгендіктен, ұшақ көтерілгеннен кейін жақын жерге құлайды, ал Скотт пен жарақат алған ұшқыш әрқайсысы өз жолымен кетеді. Романов SAS сарбаздарын және американдық күштерді бір-біріне оқ атуға итермелейді. Бірақ оның көмекшісі Вальчек шайқаста жараланып, Романов оның азабын тоқтатып, өлтіреді. Осы уақытта президент Джонсон Ресей елшісінің Нью-Йорк банкінде 712 миллион долларлық алтын қорына салынған және 20 маусымда АҚШ Мемлекеттік хатшысымен кездесу туралы өтінішін біледі, Алясканы Кеңес Одағына қайтаруға дайындық жүргізіледі. Адам Парижге жетеді және француз полициясы оны тұтқындайды, бірақ оны британдық елшілікке алып кетеді деп күтеді. Полковник Поллард Скотты полиция бөлімшесінен алуға келеді, бірақ ол кеңесшілерге өткен алдамшы болып шығады және Скоттты есінен айырады. Ол Ресей елшілігіндегі дыбыс өткізбейтін бөлмеде оянады және Романовты, Поллардты және олардың әріптесі Ставинскийді көреді. Скоттты өлімге дейін азаптайды, бірақ ол иконаның орналасқан жерін айтудан бас тартады, тіпті оған әкесі Герингке өлтіруге көмектескенін дәлелдейтін құжаттар ұсынылса да. Ол Поллардты есінен айырып, түнде қабырғадан өтеді. Иконаны Луврден алғаннан кейін, ол Англияға өту үшін Франция жағалауына барып, көлік жалдайды. Күні 19 маусым. Адам Романовты жаңылыстыру үшін Булоньге қарай қалжыңдайды, бірақ оның орнына Дюнкеркке барады, онда ол бұрынғы музыкант Робинмен кездеседі. Ол оған Ла-Манш арқылы Англияға саяхаттауға көмектеседі және онымен бірге жүреді. Бірақ Романов олардың алдап жүргенін біліп, Поллардты соңынан ертіп келеді. Скотт Робиннің үйіне, Лондонның Ватерлоо-Ист ауданына, Романов Робин үйге келгенде оған шабуыл жасау үшін Поллардты жібергенін білу үшін барады. Поллардтан Романовтың қайда екенін білгеннен кейін, Скотт Романовқа Кеңес елшілігіне қоңырау шалып, келісімге келеді: егер Романов 20 ғасырдың басында салынған және кеңестіктер 50 жылдан бері сақтап келген иконаның нашар көшірмесін және полковник Скотттың кінәсіздігін дәлелдейтін құжаттарды алмастырса, Адам оған нағыз иконаны және Алясканы сатып алу туралы көшірмені қайтарады. Романов келіседі және мәміле Тауэр көпірінде өтеді. Бірақ Скотт алмасу алдында иконаларды ауыстырып, Романовқа әкеліп соқты. Скотт нағыз иконаны (ішінде Сатып алумен) алып, Романовқа көшірмені береді. Романов, өзі нағыз иконаны алғанын сеніп, жеңіспен Кеңес елшісінің кеңсесіне баяндама беруге асығады, ал Скотт Хитроу әуежайына Романовтың Мәскеуге ұшып кеткенін көруге барады. Романов ұшақта британдық агенттің қолынан қаза табады, ал Скотт бұл агенттің банкте жұмыс істейтін досы екенін білгенде таңғалады. Бір айдан кейін Скотт пен Робин иконаны аукционға салады. Кеңестіктер нағыз иконаны алмайды және Алясканы сатып алудың көшірмесіз Алясканы талап ете алмайды. Сондықтан АҚШ штатты сақтап қалды. Скотт пен Робин иконадан он төрт мың фунт стерлинг алады.

In June 1966 disgraced British colonel Gerald Scott leaves a mysterious letter to his only son, Adam Scott. Adam's mother tells him that she had already asked his father to destroy the letter. Later, Adam opens the letter to discover that his father was one of Hermann Göring's jailers at Nuremberg following the end of World War Two. The evening before his execution, Göring requested a meeting with Scott in order to give him an envelope containing the location of the tsar's icon of Saint George & the Dragon in a deposit box in a vault of the Swiss bank Bischoff et Cie. Afterwards, Göring commits suicide via poisoned cigar and the suspicion falling on Scott for his interaction with Göring leads Scott to resign from the military. The colonel then leaves the issue of the letter to his son to deal with. Adam decides to visit Switzerland to retrieve the icon and has it valued to potentially sell it. However, he is ambushed by KGB agent Major Alexander Romanov, who murders his German girlfriend Heidi and tracks Scott through the country. Romanov has been sent to get the icon by any means necessary. The Swiss police suspect Scott of murdering his girlfriend, causing him to become a fugitive as he attempts to escape the country. Scott hitchhikes with a musician on tour, Robin Beresford of the Royal Philharmonic Society whose bus eventually deposits him at a village near Frankfurt in Germany. Climbing his way to the highway, Scott is shot at by Romanov and slightly injured. He finds an English family to travel with who take him back over the Swiss border and then to Dijon in France. At Dijon, Scott accidentally drops the icon, splitting it open to reveal the Russian copy of the Alaska Purchase, signed by the tsar himself and dated for 20 June 1966. After this discovery, Scott becomes more determined to get to England. A call with London means that a plane will land at a disused aerodrome near the city to fetch him. The previous English family take him to the airfield where a plane with six SAS soldiers lands. The soldiers disembark and Scott boards, with Romanov and his aide attacking just as the plane lifts off. Damage to the fuel tank causes the plane to crash land soon after take off, with Scott and the injured pilot going their separate ways. Romanov tricks the SAS soldiers and American reinforcements into shooting at each other. However, his aide, Valchek, is wounded in the battle and eventually put out of his misery by Romanov. Meanwhile, President Johnson learns of the Russian ambassador's deposition of 712 million dollars worth of gold bullion in a New York bank and request for a meeting with the Secretary of State on 20 June, in preparation for returning Alaska to the Soviet Union. Adam makes his way to Paris and is arrested by the French police there, although he assumes that he will be taken to the British embassy and debriefed there. Colonel Pollard arrives to fetch Scott from the police station yet turns out to be an imposter who defected to the Soviets and Scott is knocked out. He awakens in a soundproofed room in the Russian Embassy and finds Romanov, Pollard and their colleague Stavinsky. Scott is tortured to the point of death yet refuses to give up the icon's location, even when offered papers that exonerate his father from assisting Göring to his death. He escapes from the embassy by knocking out Pollard and climbing over the wall at night. After retrieving the icon from the Louvre, he hires a car to travel to the French coast to cross to England. The date is 19 June. Adam makes a feint towards Boulogne to throw off Romanov and instead heads towards Dunkerque, where he meets with the musician from before, Robin. She helps him to travel across the Channel to England and accompanies him after the crossing. However, Romanov learns of the deception and follows them with Pollard in tow. Scott goes to Robin's home in Waterloo East in London in order to capture Pollard, whom Romanov has sent to ambush Robin when she gets home. After learning of Romanov's whereabouts from Pollard, Scott calls Romanov at the Soviet Embassy and negotiates with him; if Romanov exchanges an inferior copy of the icon, painted in the early 20th century and which the Soviets have been guarding for 50 years, and the papers proving Colonel Scott's innocence, Adam will return the real icon and the Alaska Purchase copy to him. Romanov agrees and the transaction takes place at Tower Bridge. However, Scott had, prior to the swap, performed a switch of the icons that results in Romanov, unknowingly giving the real icon back to Scott (with the Purchase inside) and Scott giving the copy back. Romanov, convinced he has the true icon, triumphantly heads to the Soviet Ambassador's office to report his success while Scott travels to Heathrow Airport to watch Romanov take off for Moscow. Romanov is assassinated on board by a British agent and Scott is stunned to learn that the agent is a friend who works at the bank. One month later, Scott and Robin are having the icon auctioned. The Soviets do not have the real icon and were unable to claim Alaska without their copy of the Alaska Purchase. The US therefore retained the state. Scott and Robin receive fourteen thousand pounds for the icon.

Кейіпкерлер

•Капитан Адам Скотт, MC Скотт – Корольдік Уэссекс полкінің марапатталған офицері және әкесі, полковник Джеральд Скотттың іс-әрекеттері салдарынан туған жағымсыз дақпен белгілі. Скотт Рублевтің танымал "Святой Георгий және Аждаһа" иконасын қолға түсіріп, КГБ-ның қудалауына ұшырайды. Ол тыныш, сабырлы мінезді және кеңесшілерден озу үшін әртүрлі жоспарлар құрастырады. •Майор Александр Петрович Романов – Скоттты иконаны және оның ішіндегі құндылықтарды алу үшін КГБ жіберген агент. Орыс тілінен өзге, ағылшын, неміс және француз тілдерін еркін меңгерген ол, Скоттты ұстау миссиясын алғаннан кейін, оны ұстауға аса құштар және жолына кедергі келтіргендерді өлтіруден тайсалмайды.