Кіріспе

2001 жылғы Осака мектебіндегі қырғынға жауапты жапондық жаппай кісі өлтіруші – 2001 жылдың 8 маусымында Осака префектурасының Икеда қаласындағы Осака мектебіндегі қырғын кезінде сегіз баланы өлтірген жапондық жаппай кісі өлтіруші. Такума ұзақ жылдар бойы психикалық денсаулығында мәселелер болған және қоғамнан шеттеушілік танытқан, сондай-ақ зорлау қылмысы үшін сотталған кең ауқымды қылмыстық тарихы бар адам еді. Ол Икеда бастауыш мектебінде бірнеше минутқа созылған пышақ шабуылында сегіз оқушыны өлтіріп, он бес оқушыны ауыр жарақаттады. Такума 2003 жылдың тамызында сотталды және 2004 жылдың 14 қыркүйегінде өлім жазасына кесілді.

Ерте өмір

Мамору Такума 1963 жылғы 23 қарашада Хиого префектурасының Итами қаласында дүниеге келген. Бала кезінде ол ерекше және қоғамға жат мінез-құлықтар танытты: үш жасында ол үш дөңгелекті велосипедімен тас жолдың ортасына қарай жүріп, жол ағлақтарын туғызды және әдетте кішкентай жануарларды газетке орап, өртеп өлтірді. Такума бастауыш мектептен орта мектепке дейін бұрын қорлық көрген, кейін өзі де қорлық жасаған. Ол ерте жасынан "жоғары білімді және жоғары табысты элитаға" қызғаныш пен өкпе білдірді. Такума әкесі тарапынан физикалық зорлық-зомбылық пен немқұрайлылыққа ұшырады, тіпті ұйықтағанда оны өлтіру туралы ойлар да келген. 1979 жылдың ақпан айында Такума Амагасакидегі жоғары мектепке түсті, бірақ 1981 жылдың наурыз айында оқуын тастап кетті. 1981 жылдың соңына дейін ол бірнеше ай бойы жанармай құю станциясында жарты күшпен жұмыс істеді, содан кейін 18 жасында Жапонияның Әуе Күштеріне қабылданып, қызметке кірді. Алайда, Такума 1983 жылдың қаңтар айында кәмелетке толмаған қашқын қызбен бірге болғаны үшін әскерден шығарылды. Әскерден шығарылғаннан кейін ата-анасымен қарым-қатынасы нашарлап, әкесі оны таспен ұрып-соғу оқиғалары болды. Такума өз кезегінде олардың өмірін "бұзу" үшін якудзаға қосыламын деп қорқытты. 1984 жылы Такума мен анасы отбасылық үйді тастап, пәтер сатып алды, үлкен ағасы мен әкесі жалғыз қалды. Олар бір жарым жыл бірге тұрды, содан кейін әкесі әйелін қайта әкелді. 1999 жылдың ақпан айында Такуманың ағасы банкротқа ұшырап, өзін-өзі өлтірді – мойнын пышақпен кесіп алды. Оқиғадан кейін әкесі мас күйінде ауруханаға түсті, бірақ Такуманың айтуынша, ол: "Мен оның Цутому Миядзакидің әкесі сияқты өзін-өзі өлтіруін қаладым" деген. Такуманың анасы өмір бойы психикалық аурумен күресіп, 2016 жылдың соңында қайтыс болды. Әкесі 2020 жылдың сәуір айында 88 жасында дүние салды. Итамидегі бұрынғы Такума үйі 2020 жылдың қыркүйегінде бұзылды; қазіргі уақытта ол жер бос тұр.

Қылмыстық іс

1984 жылғы 21 қарашада Такума кондоминиум басқару компаниясы үшін жалға алу ақысын жинап жатқанда әйелді зорлады. Оқиғадан кейін, әйелдің полицияға шағым түсіргенін ойлап, 12 желтоқсанда анасымен бірге психиатрға барды және ол естіген галлюцинациялар, "біреуге сіңіп кеткендей сезінуі" және басқа да шағымдар туралы айтты. Ауруханада бастапқыда оған қысылыс диагнозы қойылды, бірақ кейіннен медициналық анықтамада және полицияның сұрақтарына жауап ретінде шизофрения деп көрсетілді. Такума жабық палатаға жатқызылды, бірақ күтіміне қанағаттанбады. 1985 жылғы 4 қаңтарда ол аурухананың бесінші қабатынан секіріп, өзін-өзі өлтіруге тырысты, бірақ орнына жақ сүйектері сынды. Кейін ол анасына зорлау ісінен полициядан қашу үшін ауруханаға жатқанын және "ата-анасын мазалау" үшін бесінші қабаттан секіргенін жазды. Ауруханадан шыққаннан кейін Такума "әлемге кек қайтару" үшін одан да көп қылмыс жасауға бел буды. Кейіннен оның психологиялық сараптамасын жүргізген дәрігер, оның қоғамға деген наразылығы күшейгенін айтты. 1986 жылғы қарашада Такума зорлау қылмысы үшін үш жылға бас бостандығынан айырылды. Түрмеде жатып, ол ауруханадан қашуға тырысып, анасына хат жазып, оның босатылуына қатысты көмектеспегенін түсіндірді. Босатылғаннан кейін оның тұрмысқа қажетті шығындарын төлеуді ата-анасынан талап етті. Әкесі Такуманың өкініш білдірмегенін айтып, одан бас тарту үшін жеке заттарын сатудан түскен ақшаны беруге дайын екенін мәлімдеді. 1989 жылғы наурызда түрмеден шыққаннан кейін Такума Икедаға көшіп, автобус және жүк көлігі жүргізушісі болып жұмысқа орналасты. Әріптестері оны тыныш, көзге түспейтін адам деп сипаттады, бірақ клиенттермен сөйлесуді ұнатпайтын жалғызғанат екенін айтты. 1993 жылғы қыркүйекте Такума тағы да зорлау қылмысы үшін тұтқындалды. 1998 жылы ол автобустағы жолаушыны оның парфюмінен болған иіс үшін ұрып-соққаннан кейін жұмыстан шығарылды. Ол Икедадан алты шақырым қашықтықтағы Итами бастауыш мектебінде жөндеуші болып жұмыс істеді. Сол жылы Такума бұрынғы әйеліне шабуыл жасады деген күдікпен тұтқындалды. 1999 жылғы 3 наурызда Такума мұғалімдер бөлмесіндегі шайға транквилизатор – темазепам құйып, төрт адамды үш күнге ауруханаға түсірді. Осы оқиғаға қатысты ол: "Мен мұғалімдер тарапынан назарсыз қалдым, отбасыммен де жақсы қарым-қатынас орната алмадым, адамдармен байланысқа байланысты ашуымды басуды қаладым" деді. Такума тұтқындалды, бірақ психикалық ауруына байланысты "жауапты емес" деп табылғандықтан қылмыстық жаза алған жоқ. 1999 жылғы қарашада Такума ұрлық жасады деген күдікпен тұтқындалды, бірақ айыптар алынып тасталды. 2000 жылғы қыркүйекте ол такси жүргізушісі болып жұмысқа орналасты, бірақ келесі айда Осакадағы қонақүйдің қызметкеріне шабуыл жасап, мұрнын сындырғаны үшін жұмыстан шығарылды. 2000 жылғы қарашада Такума Икедадағы құрылыс материалдары компаниясында жүк көлігі жүргізушісі болып жұмысқа орналасты, бірақ бірнеше айдан кейін жол ашу оқиғасы сияқты проблемаларға байланысты жұмыстан шығарылды. Сондай-ақ, ол бірнеше пәтерден, оның ішінде балкондан қоқыс тастағаны үшін қуылды. 2001 жылғы 23 мамырда Такума депрессияға байланысты психиатриялық ауруханаға өз еркімен жатты, бірақ келесі күні емдеу алмастан кетіп қалды. Ол Ханшин тас жолында кері бағытта көлік жүргізгені үшін де тұтқындалды, бірақ психикалық жағдайының нашар екені анықталғаннан кейін босатылды.

Сот және өлім жазасы

Такуманың адвокаттары оның шабуыл жасаған кезде уақытша ақыл-есінен айырылғанын айтты, бірақ бастапқыда оған шизофрения диагнозы қойған психиатр сотта Такуманың параноидтық жеке тұлғалық бұзылысы болғанын анықтағанын мәлімдеді. 2003 жылғы 28 тамызда Такума көптеген адамды өлтіргені үшін кінәлі деп танылып, өлім жазасына кесілді. Такума өкініш білдірмеді, құрбандардың отбасынан кешірім сұраудан бас тартты және жазаның мүмкіндігінше жылдам орындалуын сұрады. Сотта ол қасақана провокациялық мінез-құлық көрсетті, жаңқанып, денесін дірілдетіп, құрбандардың отбасы мүшелеріне тікелей қарады. Оның сөзі: "Мен бензин қолданғанім жақсы еді, сонда мен одан да көп адамды өлтіре алған болар едім". Соттың соңғы күні Такума кінәсін мойындамай, өкініш білдірмей, сот судья оны залдан шығарып тастағанға дейін құрбандардың отбасын жалғастырып сөкпекке тырысты. Жапон стандарттары бойынша үкімді орындау өте жылдам болды (Жапонияда өлім жазасына кесілгендер әдетте көп жылдар түрмеде жатады); Такума бір жыл өткен соң, 2004 жылғы 14 қыркүйекте Осака қамау орындарында өлім жазасына кесілді.

Ықпал

Такума оқиғадан кейін өлім жазасына кесуді үнемі тіледі және Жапонияда ерекше жылдамдықпен аттырылды. Осыдан кейін кейбір адамдар өлім жазасына кесу үшін қылмыс жасады. 2004 жылдың қараша айында Нара қаласында 7 жасар Каеде Арияманы зорлап өлтірген Каору Кобаяши Такуманы харизматикалық кісі өлтіруші деп есептеп, оның сияқты тез аттырылуға ұмтылды. Ол былай деді: