Кіріспе

Сесар Куйдың балаларға арналған екі актілі операсы «Қызыл шапан» – Сесар Куйдың 1911 жылы жазған, екі актілі (үш сахналық көрініс) балаларға арналған опера-ертегісі. Либретто авторы – Марина Станиславовна Поль, ол Шарль Перроның осы аттас ертегісіне негізделген. 1912 жылы жарық көрген нота партитурасы Ресей империясының мұрагер ханзадасы Алексейге арналған. Операның алғашқы қойылымының күні әлі анықталған жоқ. Дегенмен, 1921 жылы Гомель қаласында, Белорусь КСР-і (қазіргі Беларусь) Халық қалалық консерваториясы мен техникум студенттерімен қойылғаны мәлім. TOC

Қысқаша мазмұны

(Ескертпе: Сюжет Перро әңгімесіне негізделгенімен, бақытты аяқталуы бар.) Бірінші акт, 1-кесте. Хоры оқиғаны баяндайды. Оқиға орман шетінде өтеді, Қызыл шапшықтың үйінің террасасы жанында. Қызыл шапшық науқас әжесіне таза печеньелерден толы себет алып бара жатқанда, анасы оған орманға ұзақ тоқталмауға және бейтаныс адамдармен сөйлеспеуге ескертеді. Көрiнiс өзгерiсiз, бiрден –

Бірінші акт, 2-кестеге – ауысады. – Қорқынышты орман. Ағаш кесушілердің ағаш кесетін дыбысы естіледі. Қызыл шапшық бұталардан шығады. Гүл жинауға тоқтағанда, Қасқыр оны көріп қалады. Жолда ол оны тоқтатып, әжесінің үйіне қысқа жол туралы әңгіме айтады. Ол кім бірінші жетеді деп сынап, қыз келіседі, екеуі де әртүрлі бағытта жүгіріп кетеді, ал ағаш кесушілер жұмысын жалғастырады. Екінші акт. Хоры қайтадан пайда болып, Қасқырдың үш күн бойы аш болғанын және әжесінің үйіне бірінші болып жеткенін түсіндіреді. Біз әжесінің үйінің ішін және сыртын, ашық алаңды көреміз. Қасқыр, Қызыл шапшық болып көріне отырып, үйге кіре алады және әжесін жұтады. Қызыл шапшық келгенге дейін оның орнына жатады. Ол бірнеше сұрақтар арқылы әжесінің енді мүлдем басқаша көріне бастағанына таңғалады, ал Қасқыр оны да жұтып алады. Аңшылар мен ағаш кесушілер, Қасқырдың ізін қуа жұмыс істеп, үйге келеді және кіреді. Олар ұйықтаған Қасқырды тауып, оның қарнынан әжесі мен Қызыл шапшықты шығарып алады. Олар Қасқырдың қарнын тігіп бітіргеннен кейін, ол өкініп, орманға жақсы болуға берген уәдесін орындағанша өмір сүруге рұқсат алады.