Кіріспе

Сақиналардың Иесі: Сақина соғысы – 2003 жылы Liquid Entertainment әзірлеген және Vivendi Universal Games еншілес компаниясы Sierra Entertainment басып шығарған нақты уақыт стратегиялық ойын (RTS). Дж. Р. Р. Толкиннің ойдан шығарылған Ортажерде өтетін бұл ойын, оның "Сақиналардың Иесі" атты фантастикалық романында баяндалған Сақина соғысы оқиғаларын кеңейтеді. Сақина соғысы Питер Джексонның фильмдерімен байланысты емес. Ойынға Tolkien Enterprises лицензия берген.

Ойын процесі

Ойын Warcraft III сияқты ойналады, бірақ бұрын Battle Realms-те қолданылған қосымша мүмкіндіктермен. Ойыншы ұқсас макет пен басқару жүйесін пайдаланады, ал ойыншы ерекше қабілеттері бар кейіпкерлерді басқарады. Көптеген қалыпты бірліктердің де өз қабілеттері бар. Ойын сондай-ақ, жиналыс нүктелері мен белгіленген ғимараттарда бірліктерді құру және жаңартуларды сатып алуды бақылау сияқты, нақты RTS конвенцияларын сақтайды. Battle Realms-тен алынған мүмкіндіктердің ішінде бірліктер үшін ауыстырылатын жүру және жүгіру, сондай-ақ ғимараттарды өртеп жіберу мүмкіндігі бар. Ойын Battle Realms-тің инь және ян жүйесін де имитациялайды, онда жауынгерлік тәжірибе (немесе арнайы әрекеттер) жаңартулар немесе бірліктерді сатып алу үшін қолданылатын арнайы ресурс береді. Бұл ресурс бұрынғы ойында фракцияға байланысты инь немесе ян деп аталатын, ал енді Тағдыр деп аталады. Ойыншы Тағдыр ұпайларын (жауынгерлік оқиғалар арқылы алынған) кейіпкерлерді шақыруға, олардың ерекше қабілеттерін сатып алуға және ойын барысында оған көмектесетін ерекше фракцияға тән Тағдыр күштерін белсендіруге пайдалана алады (мысалы, Энт немесе Балрогты шақыру). Warcraft III-тен де әсер көрінеді. Сауронның қолбасшылары Warcraft III Undead фракциясының "жабайылығына" ұқсас "соғыс бекеттерімен" жерді бұзуы керек. Еркін Халықтар үшін ойнағанда, Warcraft Night Elf "Ежелгі Қорғаушы" бірліктеріне ұқсас Хуорнстарды басқаруға болады. Ойынның ерекшелігі – күш орындары, ойыншы басқаратын барлық бірліктерге бонустар беретін (мысалы, арттырылған қару-жарақ немесе шабуыл) ескерткіштер. Ойыншы оны картада тауып (бірлік оған жақындаса) немесе жаудан тартып алу арқылы (бар болса күзетшілерді өлтіру немесе қараусыз қалдырылғанда алу) басқарады. Ойын Battle Realms-ке қарағанда ауа райы мен жарық эффектілері өзгеріп отыратын, жетілдірілген графикалық қозғалтқышты пайдаланады. Қозғалтқыш көзге жағымды эффекттерді жасауға қабілетті, мысалы, желмен шайқалатын шөптер және жау бірліктерін өлтіргеннен кейін қанға боялған қарулары бар бірліктер. Ойын әрбір бірлік таңдалғанда интерфейстің бөлігі ретінде әрбір ойыншының бірліктері өлтірген жау бірліктерінің санын жазады.

Үгіт-насихат

Ойынның жақсы және жамандық кампаниясы бар, онда ойыншы Сақина соғысын екі қарама-қарсы жақтан бастан кешіреді. Ойын Пеленнор далалары шайқасы сияқты маңызды шайқастарға тоқталмайды (Жақсы кампанияда көрсетілген Хорнбург шайқасынан басқа), бірақ Толкиннің шығармаларына негізделген сценарийлерді ұсынады (әр түрлі еркіндікпен). Мысалы, Жақсы кампания Гимли мен эльфтер Желі төбелерінде орктармен күресуден басталады, ал Жамандық кампаниясының бір миссиясында Гришнак Гондордың шамдарына шабуыл жасайды. Боромир мен Фарамирдің Оскилиатты қорғауы – оқиғаға ең адал сценарийдің бірі.

Көп ойыншы

Ойын көп ойыншы режимін де ұсынады, онда ойыншылар компьютермен (қақтығыс) және/немесе басқа ойыншылармен (желі арқылы) дайын карталарда немесе пайдаланушы жасаған карталарда шайқасады. Battle Realms сияқты, бұл режимде Razing және Survival сияқты бірнеше түрлері бар.

Фракциялар мен бірліктер

Ойын екі фракцияны ұсынады: Орта Жердің еркін халқы (жақсы жақ) және Сауронның қолбасшылары (жамандық). Еркін халыққа Гондор мен Рохандықтар, Солтүстік сақшылары, Беорнингтер, сондай-ақ Эльфтер мен Энттер жатады. Одақтас жаратылыстардың ішінде Энттер мен Хуорндар бар. Осы жақта ойнауға болатын батырлар – Сақина бірлестігі, сондай-ақ Фарамир мен Эркенбранд сияқты басшылар. Сауронның қолбасшыларына әртүрлі орктер мен гоблиндер, орктармен мініп жүретін варгтар, тролльдер, Харадримдер және Қара Орманның алып өрмекшілері кіреді. Ойналатын жаман кейіпкерлер – Голлум мен Ангмардың Сиқыршы Патшасы. Ойынға Толкин шығармаларынан алынған басқа да халықтар мен жаратылыстар кіреді, бірақ оларды екі жақ та көбінесе ойната алмайды, мысалы, Друадан Орманының жабайы адамдары мен Барроу уайттары. Толкиннің ойдан шығарған халықтарына немесе елдеріне әскери рөлдерді (жаяу әскер, атты әскер, қашықтықтан шабуылдайтын әскер немесе сиқыршылар) тағайындау белгілі бір шектеулерге ие. Мысалы, Гондордың жасауға болатын әскерлері тек жаяу әскермен (Гондордың қылышкерлері) және Роханның әскерлері Роханның аттыларымен шектеледі. Еркін халық үшін жасауға болатын жалғыз қашықтықтан шабуылдайтын әскерлер – Карликтердің балта тастаушысы және Эльфтердің садақшысы. Ойын ойыншыға (немесе науқандарда талап етеді) бір-бірімен шайқасуға тиіс емес одақтастарды қамтитын әскерлерді пайдалануға мүмкіндік береді. Мысалы, ойыншы Оскилиатты қорғағанда Роханның аттыларын жасауға болады, бірақ ол шайқаста олардың қатысуынсыз өтті. «Хелмнің тереңдігі» сценарийінде (жақсы жақ науқанында) Гондордың қылышкерлері Роханның аттыларымен және Роханның садақшыларымен бірге қолданылады (жасауға болмайтын, тек науқанға арналған әскер). Екі фракцияның әскерлері арасында кейбір ұқсастықтар бар. Мысалы, Эльфтердің садақшылары (қашықтықтан шабуылдайтын) және Харадримнің қырғындары (жаяу әскер) екеуінің де «жасыру» қабілеті бар, бұл оларды көрінбейтін етеді. Сақшылар мен Көлеңкелер (Сақина тасымалдаушылары емес) екеуі де «детектор» әскерлері болып табылады, бұл ойыншыға біріншісін көруге мүмкіндік береді. Ойын әскерлермен біршама еркіндікке жол береді, бірақ көбінесе бұл Толкиннің жазбаларымен тікелей қайшы келмейді. Мысалы, карликтерде балта тастаушы және карликтердің қалқан бұзушысы бар, ол балғамен және қалқанмен қаруланған және пластиналық қару-жарақпен жабылған. Толкин өзінің карликтерінің шайқаста балға мен балта қолданғанын еш жерде жазған жоқ, ал пластиналық қару-жарақ оның жазбаларында тек қолғаптар мен саяқшалардан басқа еске алынбаған. Сондай-ақ, ойын Толкиннің гоблиндерін оның орктерiнен ерекшеленетін етіп көрсетеді (мысалы, «Орта Жер үшін шайқас II» сияқты), бірақ автор осы терминдердің бірдей жаратылыстарды білдіретінін анықтады. Орктердің тағы бір тобы, Урук-хай (кітаптарда адамдар мен орктердің араласуынан туған) – ойында Саруманның орктерді өлі емес Барроу уайттарымен көбейтуінің нәтижесі болып келеді, ал Саруманның кітаптарда олармен қатысы болған жоқ. Соңында, жаңа кейіпкерлер ойынға қосылды, соның ішінде ойналатын батыр Салеме, Харадтың әйел-кісі өлтірушісі.

Қабылдау

War of the Ring шығуымен аралас пікірлерге ие болды, себебі GameRankings оған 67.46% баға берді, ал IGN-нің Дэн Адамсы бұл пікірмен келісті. Толкин "жанкүйері" ретінде Адамс кітаптың жанкүйерлеріне Толкиннің әлеміне қатысты бірнеше RTS конвенцияларының қолданылуын, мысалы "ғимараттардан шығатын эльфтер, адамдар және гномдар" және "жасыл алаңның ортасында кен қазу" сияқты нәрселерді "қызықсыз" көрінуі мүмкін екенін айтты (оның өзі де солай сезінгендей). Ол сондай-ақ, ойындағы әртүрлі халықтар мен жаратылыстардың бірге шайқасуы кітапқа сай келмейтін "ерекше" жағдайларға алып келгенін атап өтті. Жаман жақтан ойнағанда, Адамс "халық санының лимиті" (100) және әрбір бөлімге қажет "халық санының орындары" (кем дегенде 3) "көп санды сезінуді қиындатады" деді. Дегенмен, Адамс Толкиннің туындыларын жақсы білуінің өзінің пікірлеріне әсер еткенін және Vivendi ойнауға және түсінуге оңай ойын жасауға тырысқандығын айтты. Толкиннің туындыларымен аз таныс (немесе дәлдікке көп мән бермейтін) ойыншылардың мұндай қиындықтары болмауы мүмкін екенін де қосты.