Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа әлем маймылының түрлері
Species of New World monkey
Ақ қарны жәндікті маймыл (Ateles belzebuth), сонымен қатар ақ маңдайлы немесе ұзын шашты жәндікті маймыл деп те аталады, – жойылып бара жатқан жәндікті маймыл түрі, Жаңа әлем маймылының бір түрі. Ол Колумбия, Эквадор, Венесуэла, Перу және Бразилияның солтүстік-батыс Амазонкасында, оңтүстікке қарай төменгі Укаяли өзеніне дейін және шығысқа қарай Бранко өзеніне дейін таралған. Олар 20-дан 40-қа дейін жекелеген маймалардың тобында тіршілік етеді, белсенділік кезінде 1-ден 9-ға дейін кішкентай топтарға бөлінеді. Жергілікті атаулары: mono prieto, mico prieto және marimonda (Колумбия). Соңғы 45 жылда (3 ұрпақ) мекендеу ортасының жойылуы және аң аулау салдарынан популяция шамамен 50%-ға азайды. А. belzebuth көбінесе үлкен аумақты мекендейді және аумағында бірнеше ұя салуға арналған ағаштарды пайдаланады. Бұл топтардың ерекшелігі – бірге жүретін, тамақтанатын және ұйықтайтын кіші топтарға бөлінуі. Әйелдер әдетте еркектерге қарағанда көбірек жалғыздыққа бейім, бірақ балалары бар әйелдер балалары жоқ әйелдерге қарағанда үлкен топқа қосылуға көбірек дайын. Бұл кіші топтар алысқа таралатын дауыстар арқылы біріктіріледі.
The white bellied spider monkey (Ateles belzebuth), also known as the white fronted or long haired spider monkey, is an endangered species of spider monkey, a type of New World monkey. It is found in the north western Amazon in Colombia, Ecuador, Venezuela, Peru and Brazil, ranging as far south as the lower Ucayali River and as far east as the Branco River. They live in groups of 20 to 40 individuals, splitting into small parties of 1 to 9 when in activity. Vernacular names include mono prieto, mico prieto and marimonda (Colombia). Over the last 45 years (3 generations), the population has declined by approximately 50% due to habitat loss and hunting. A. belzebuth often occupies a large territory and will utilize multiple nesting trees throughout their territory. These groups are characterized by fragmenting into subgroups that travel, feed and sleep together. Females are usually more solitary than males, but females with dependent offspring are more likely to join a large group than those without dependent offspring. These subgroups are brought together with long distance vocalizations.
Көбею
Аққұрсақ жәндік маймылдары 4-5 жас аралығында жыныстық жарақаттанады деп саналады және көбінесе бір ұрпақ туады, бірақ әйелдердің егіз туғаны туралы мәліметтер бар. Олардың жүктілік мерзімі 226-232 күнге созылады. Көрсетілген нәресте өлтірудің барлық құрбандары шабуылдаушыларымен бір әлеуметтік топқа жатқан және барлығы жас еркектер болды. Олар сондай-ақ бұрынғы тағамдық көздеріне оралып, азық іздеуге салыстырмалы түрде аз уақыт жұмсайды. Олар жапырақтар, гүлдер және түйіндер сияқты өсімдіктердің басқа бөліктерімен де қоректенеді және өте сирек кішкентай жәндіктерді жейді.
White bellied spider monkeys are believed to achieve sexual maturity at between 4 and 5 years of age and will usually produce a single offspring although females giving birth to twins has been reported. Their gestation period is between 226 and 232 days long. All victims of observed infanticide were from the same social group as their attackers and all were young males. They also are likely to return to previous food sources and spend relatively little time foraging. They will also feed on other plant parts such as leaves, flowers, and bulbs, and will very rarely consume small insects.
Жылжыну
Ателес тұқымдасының барлық өкілдері жартылай қолмен қозғалатын жануарлар, ал осы түрдің аралық индексі 105-ке тең. Олардың жауырыны арқаға қарай орналасқан, бұл қолмен қозғалуға байланысты қимыл-қозғалыс мүмкіндігін арттырады. Олардың ұшында шашы жоқ, ұстауға арналған төсеніші бар тұтқалы құйрығы да осы қозғалысқа мүмкіндік береді, соның салдарынан олардың құйрық омыртқаларының саны көбейген, шамамен 31 құйрық омыртқасы бар, ал Cebus сияқты басқа платирринде орташа есеппен 23 ғана бар. Бұл құйрық бұтақтарды қосымша ұстауға мүмкіндік береді, демек қолмен қозғалу кезінде жақын қозғалыс азаяды, бұл тиімділікті арттырады. Құйрығының ұшындағы түксіз ұстағыш төсеніш саусаққа ұқсас, себебі ол беткейді ұстауға мүмкіндік береді. Олардың иілген қолдары мен ұзын метакарпаль сүйектері қолмен оңай қозғалуға көмектеседі. Оларда сыртқы бас бармақ жоқ, бұл оларды көптеген басқа приматтардан ерекшелендіреді.
All members of Ateles are semi brachiators, and this species has an intermembral index of 105. They have a fairly dorsally placed scapula to allow for increased mobility involved in brachiation. Their prehensile tail with a hairless gripping pad at the end also allows for this locomotion, which then means they have increased caudal vertebrae, with about 31 caudal vertebrae as opposed to another platyrrhine like Cebus with only 23 on average. This tail allows for additional grasping of branches, which means there is less lateral movement while brachiating which increases efficiency. The hairless gripping pad of the underside of the tip of their tail is often compared to a finger, since it allows surface gripping. Their curved hands with long metacarpal bones allows for easy brachiation. They do not have an external thumb, which sets them apart from most other primates.
Тіс тістеу
Ateles belzebuth тіс формуласы 2.1.3.3. Тістердегі өрнектерге келетін болсақ, әртүрлілік көп, бірақ Ateles-терде келесілер жиі кездеседі. Көбінесе жеміспен қоректенетіндігін көрсететін үлкен кескіш тістер мен кішкентай азу тістері, сондай-ақ жоғарғы кескіш тістерден жоғарғы клыстарды бөлетін және төменгі кескіш тіске арналған диастема бар. Жоғарғы премолярларда бірден екіге дейін шығырлар болады, ал бірінші премолярда тек бір шығыр – паракон болады. Екінші премоляр паракон және протокон шығырларымен көлденең қырқа арқылы байланысқан. Үшінші премолярда үш шығыр – паракон, метакон және протокон болады, метакон мен протокон қисық қырқамен байланысқан. Үшінші премолярда гипоконның бар екендігі тіркелген. Төменгі премолярларда бірінші премолярда бір шығыр бар, бірақ ол екі шығырлы да болуы мүмкін. Екінші және үшінші премолярларда әдетте 2-3 шығыр болады, бірақ екінші төменгі премолярда энтоконид және гипоконид, ал belzebuth-та үшінші төменгі премолярда кішкентай гипоконулидімен бес шығыр болады. Жоғарғы молярларда әдетте төрт шығыр болады, бірақ үшінші молярда гипокон болмауы мүмкін (тіпті тек екі шығыры ғана болуы мүмкін). Төменгі молярларда әдетте төрт шығыр және үшінші молярда бесінші шығыр болады.
Ateles belzebuth has a dental formula of 2.1.3.3. As far as patterns within the teeth, there is a lot of variation but the following are often found within Ateles. Larger incisors and small molars reflect the largely frugivorous diet, with a diastema separating the upper canines from the upper incisors, for the lower incisor. The upper premolars have one to two cusps, with the first premolar having only one cusp, a paracone. The second premolar has a paracone and protocone cusp connected by transverse crest. The third premolar has three cusps, paracone, metacone, and protocone, with the metacone and protocone connected by a crista oblique. There is a recorded hypocone on the third premolar. In the bottom premolars, the first premolar has one cusp although it can be bicuspid. The second and third premolar generally have 2 3 cusps, although the second bottom premolar has an entoconid and hypoconid and the third bottom premolar in belzebuth has five cusps with a small hypoconulid. Upper molars generally have four cusps although the third molar may not have a hypocone (might even have only two cusps). With the bottom molars, there are generally four cusps and a fifth cusp on the third molar.