Кіріспе
Томас Мафет (сонымен қатар Муфет, Муффет немесе Моффет) (1553 – 5 маусым 1604) – ағылшын натуралисі және дәрігері. Ол медицинадағы жәндіктер мен буынтұқымдыларды зерттеуімен (әсіресе, мойындылар), Парацельс медициналық жүйесін қолдауымен және медицина саласында беделге қарағанда тәжірибенің маңыздылығын баса көрсетуімен танымал. Ол пуритандық сенімдеріне байланысты антипапалық көзқараста болды.
Thomas Muffet (also Moufet, Mouffet, or Moffet) (1553 – 5 June 1604) was an English naturalist and physician. He is best known his study of insects and arthropods in regard to medicine (particularly spiders), his support of the Paracelsian system of medicine, and his emphasis on the importance of experience over reputation in the field of medicine. He was an Anti papist due to his Puritan beliefs.
Ерте өмір және білім
Томас Муффе 1553 жылы киім-кешек сатушы Томас Муффеттің екінші ұлы ретінде дүниеге келді. Кейіннен Муффе Томас Лоркин мен Джон Каюспен медицинаны оқыды. Үш жыл өткен соң, ол Тринитиде магистрлік дәреже алуға кірісті, бірақ осы үшін Гонвиллдің шебері Томас Легге оны университеттен шығарып жіберді. 1578 жылдың көктемінде Муффе Базель қаласының бас дәрігері Феликс Платтермен бірге тұрды, онда ол Парацельс жүйесімен медицинаны үйренді. 1579 жылы Базель университетінен медицина ғылымдарының докторы ғылымын қорғады. Оның диссертациясы "De amodinis medicamentis" (1578) деп аталды.
Кейінгі өмір және аспирантуралық жұмыс
1580 жылы Томас Мюффет медицина ғылымының докторын алғаннан кейін бір жыл Италияда жібекқұрттардың анатомиясын зерттеді, содан соң Англияға қайтып келді. Сол желтоқсанда Мюффет Лондонның Сент-Мэри Коледжінде алғашқы әйелі Джейнге үйленді. Екі жыл өткен соң Лондон дәрігерлер колледжі оны білікті дәрігер деп мойындады. Бұл күтпеген нәрсе болды, себебі Мюффет медициналық қауымдастық кеңінен құрметтемейтін Парацельс жүйесінің жақтаушысы еді. Сол жылы сэр Фрэнсис Уолсингхэм Мюффетті Данияға дипломатиялық миссиямен жіберіп, король Фредерикке "Жартер" орденін табыс етуді тапсырды. Ол сол жерде Тихо Браге және Петрус Северинуспен танысты, бірақ олардың екеуінің те оған зияткерлік әсер еткеніне дәлел жоқ. Кейін, 1588 жылы Мюффет өзінің "Nosomantica Hippocratea" еңбегін жариялады, онда Гиппократтың еңбектері мен жазбаларын қолдауға шақырды. Тоғыз жылдан кейін, 1597 жылдың қазан айында Мюффет Уилтон округінен парламент депутаты болып сайланды. Томас Мюффет 1604 жылдың 5 маусымында Уилтширдегі Уилтон қаласындағы Булбридж шаруашылығында қайтыс болды.
Құрт-құмырсқалар
Томас Муффет Италияда жұмыс істеген кезде жібекқұрттарды зерттей бастады, осылайша жалпы буынтық жануарларға, әсіресе өрмекшілерге деген қызығушылығы күшейді. Кітаптың авторы қайтыс болғаннан кейін жариялануының басты себебі – сол кезде табиғаттану кітаптарына ағылшын нарығында сұраныс аз болды. Алғашқы иллюстрациялар тым қымбатқа түскендіктен, олардың орнына ағаштан ойылған суреттер қолданылды.
Денсаулық сақтау және тамақтану
Муфеттің тамақтану саласындағы еңбегі оның "Денсаулықты жақсарту" атты кітабында жинақталған. Бұл кітап қазіргі медицина мамандарына қарағанда қарапайым адамдар үшін көбірек жазылған. Онда Ұлыбританияның жабайы құстарының алғашқы тізімі келтірілген, және көптеген құстардың көшіп-қону әдеттері алғаш рет сипатталған. Бұл кітап "Theatrum Insectorum" кітабынан кейін, 1655 жылы Кристофер Беннет редакциялаған басылым түрінде жарық көрді.
Балалық өлең байланысы
Мұффеттің өгей қызы, оның жалғыз баласы Патиенс, "Кішкентай Мисс Муффет" атты әдеттегі өлеңнің кейіпкері болуы мүмкін деген ұсыныс бар. Аты да, тақырыбы да өлеңге сай келеді, бірақ олардың байланысын дәлелдейтін нақты мәлімет жоқ, ал өлең алғаш рет 1805 жылы жарияланған.