Кіріспе
Канадада туған американдық психолог Джон Роберт Андерсон (1947 жылдың 27 тамызында туған) – канадалық, американдық психолог. Қазір Карнеги Меллон университетінде психология және компьютер ғылымдары профессоры болып жұмыс істейді.
John Robert Anderson (born August 27, 1947) is a Canadian born American psychologist. He is currently professor of Psychology and Computer Science at Carnegie Mellon University.
Зерттеу
Когнитивтік психологияда Джон Андерсон ACT-R когнитивтік архитектурасы және рационалды талдаумен кеңінен танымал. Ол когнитивтік психология саласында көптеген мақалалар жариялаған, соның ішінде математика біліміндегі негізсіз талаптарды сынаған. Бұл талаптар тәжірибелік дәлелдермен расталмаған және кейде (шектен шыққан жағдайларда) когнитивтік психологиядағы белгілі нәтижелерге қайшы келеді. Ол сонымен қатар интеллектуалды оқыту жүйелерін, мысалы, когнитивтік тәлімгерлерді зерттеудегі алғашқы лидерлердің бірі болды. Кеннет Кодингер және Нил Хеффернан сияқты Андерсонның көптеген бұрынғы студенттері осы салада жетекші болып табылады.
Ақылды оқыту жүйелері
Андерсонның зерттеулері студенттердің интеллектуалды оқыту жүйелерімен қалай оқып-үйренетінін анықтау үшін fMRI ми бейнелеуін пайдаланды. Оның көптеген зерттеулері студенттер алгебралық теңдеулерді немесе теоремаларды шешетін кездегі нейрондық процестерге қатысты. Андерсон және әріптестері студенттер алгебраны оқып үйренгенде, нейробейнелер төменгі латеральды префронтальді аймақта және алдын ала анықталған шпинделді аймақта белсенділіктің төмендеуін көрсетті деген болжамға негізделген танымдық модель жасады. Бұл белсенділіктің төмендеуі декларативтік ақпаратты еске түсірудегі жақсырақ тиімділікті көрсетеді, себебі студенттерге мәселелерді шешу үшін осы аймақтарда аз белсенділік қажет болды.
Орамның ыдырау гипотезасы
Басқа бір зерттеуде Андерсон және оның әріптестері күрделі танымдық міндетті ақпаратты өңдеу компоненттерінің жиынтығына бөлу мүмкіндігін, яғни ыдырау гипотезасын тексеру үшін бейне ойын міндетін пайдаланды. Бұл компоненттердің үйлесімі әртүрлі міндеттерде өзгеріссіз қалады. Зерттеуде мидың нақты аймақтарындағы мінез-құлық және белсенділік үлгілерін болжаған танымдық модель қолданылды. Болжамдарда ойын ойнау кезінде мидың барлық аймақтарында тұрақты қалған тоникалық белсенділік, сондай-ақ ресурстар үшін бәсекелестік туған кезде ғана пайда болатын фазалық белсенділік қарастырылды. Зерттеу нәтижелері ыдырау гипотезасын растады. Қатысушылардың оқу үлгерімінде жеке айырмашылықтар да анықталды, бұл күрделі дағдыны меңгеру жылдамдығы танымдық мүмкіндіктердің шектеріне байланысты екенін көрсетеді.
Жарияланымдар
1976 жыл. Тіл, есте сақтау және ойлау. Хиллсдейл, Нью-Джерси: Лоуренс Эрлбаум және серіктестері. 1980 жыл. Когнитивтік психология және оның салдары. Сан-Франциско: Фримен. 2014 жылғы сегізінші басылым, Worth Publishers. 1983 жыл. Таным архитектурасы. Кембридж, Массачусетс: Гарвард университетінің баспасы. 1990 жыл. Ойдың бейімделу қасиеті. Хиллсдейл, Нью-Джерси: Лоуренс Эрлбаум және серіктестері. 2000 жыл. Оқу және есте сақтау: біріктірілген көзқарас. Уайли. 2007 жыл. Адам ақылы физикалық әлемде қалай пайда болуы мүмкін? Нью-Йорк: Оксфорд университетінің баспасы.