Кристофер Хассей: Британдық сәулет тарихының зерттеушісі

Кіріспе

Британдық сәулет тарихшысы (1899–1970)

Кристофер Эдвард Клайв Хасси CBE (21 қазан 1899 – 20 наурыз 1970) Дороти Страуд және сэр Джон Саммерсонмен бірге өмір сүрген буынның британдық тұрғын үй сәулеті саласындағы маңызды сарапшыларының бірі болды.

Мансап

Оның алғашқы маңызды жобалары 1927 жылы жарық көрді. Оның бірі – Country Life журналының бұрынғы редакторы және ұстазы H. Avray Tipping есімді автормен бірлесіп жазған «In English Homes, Period IV, vol. 2, Сэр Джон Ванбру және оның мектебі, 1699–1736» (1927) еңбегі болды. Ағылшын бағдарының тарихы сол жылы Гассей «Көркемдік: Көзқарас тұрғысынан зерттеулер» (1927; 1967 жылы қайта басылды) атты кітабымен жаңа сала болып ашылды. Бұл кітап татымдылық тарихындағы маңызды еңбек саналды және Гассейдің пікірінше, «модернизмнің Регенттік кезеңдегі көрегені» Ричард Пейн Найт сияқты ұмытылған тұлғаларды қайта жариялады. Кейін Гассейдің «Ағылшын бақтары мен ландшафттары 1700–1750» (1967) еңбегі де жаңа тақырыпты қамтыды, бұл оның «Ағылшын ауылдық үйлері» атты грузин кезеңіне арналған жинағына толықтыру болды. Ол ең көп танылғаны 1920 жылдардан бастап Country Life журналында (мұнда ол архитектура редакторы болды) жазған ұзақ мақалалар сериясы үшін болды. Ол бұл мақалаларында ұстазы Типпингтің архитектура тарихын әлеуметтік тарихпен байланыстыру жұмысын жалғастырды. Ауылдық үйлерде және олардың мұражайлық бөлмелерінде жинаған тәжірибесінің негізінде, оның «Ағылшын ауылдық үйлері» сериясы: ECH: Early Georgian, 1715–1760 (1954?; қайта жаңартылды, 1965); ECH: Mid Georgian, 1760–1800 (1956) және ECH: Late Georgian, 1800–1840 (1958) жоғары стильдегі грузин архитектурасының толық шолуын ұсынды. 18 ғасырдың грузин үйлері кеңінен құрметке ие болды, бірақ басылымға дейін Регенттік үйлерге онша мән берілмеген. Алайда, 19 ғасырдың басындағы жиһазға коллекционерлердің қызығушылығы Маргарет Жорденнің «Регенттік жиһаз» (1934) еңбегіне түрткіс болды. «Регенттік кезеңнің сақталған үйлері жаңа өмірге ие болды, бұл ішінде Кристофер Гассей сияқты Country Life авторларының Регенттік кезеңді қайта ашу мен танымал етудегі маңызды рөлінің арқасында мүмкін болды» (Сэр Джон Соан мұражайының жаңалықтары, 10). Гассейдің таңдалған үйлерге арналған монографиялар сериясы және Оксфорд пен Кембридж колледждері оның Country Life мақалаларынан алынған материалдарды тұрақты форматта жинады: Петворт үйі, Кларенс үйі (Лондон), Эли үйі (Лондон), Беркли қамалы, Итон колледжі, Шугбороу – барлығына Гассей ерекше назар бөлді, бұл оның біліктілігінің кеңдігін көрсетеді. Гассей Х. Клиффорд Смиттың «Бәкінгем сарайы: оның жиһазы, безендіруі және тарихы» (1931; 1937 жылы қайта басылды) атты еңбегіне архитектура тарихына қатысты тарауларын жазды. Ол консервативті британдық сәулетші Сэр Роберт Лоримерге (1931) және сэр Эдвин Лютенстің өміріне арналған монографиялар жазды, оларды тарихшы Дэвид Уоткин «ағылшын тіліндегі ең жақсы сәулеттік биография» деп бағалады. Лютенстің Лондондағы алғашқы ірі кеңсе ғимараты – Country Life Building (1904), Ковент-Гарденде орналасқан, оны журнал редакторы Эдвард Хадсон тапсырыс берген. А. С. Г. Батлер және Джордж Стюартпен бірге Гассей Сэр Эдвин Лютенстің архитектурасы (1950) атты үш томдық еңбегіне үлес қосты, бұл Лютенстің еңбектерін қайта қарастырудың бастапқы қадамы болды. Дегенмен, Гассейдің қазіргі заманғы үйлерге арналған Country Life мақалалары көбінесе назардан тыс қалады. Келесі буынға Джон Корнфортқа үлгі болды, ол Гассейдің «Ағылшын ауылдық үйлеріне арналған нұсқаулық» (алғаш рет 1951 жылы жарияланды) еңбегінің кейінгі басылымдарын бірлесіп жазды және 1981 жылы «Ауыл өмірі» журналында «Үзіліссіздік және прогресс: Кристофер Гассей және қазіргі архитектура» (Country Life, том CLXIX, 22 қазан 1981, 1366–68 беттер және т.б.) атты мақалалар сериясын жазды. Гассейдің үлгісі Марк Жируарға да аз дәрежеде әсер етті, оның «Ағылшын ауылдық үйіндегі өмір» (1979) еңбегінде төменгі қабаттағы өмірге, сондай-ақ сәулетшілер мен олардың меценаттарына жаңа көзқарас ұсынылды. Ол сонымен қатар Кенттегі Скотни қамалының иесі болды. 1970 жылы қайтыс болғаннан кейін ол үйді және меншігін Ұлттық трастқа қалдырды, бірақ әйелі Элизабет үйді толық пайдалану құқығын сақтап, ол 2006 жылы қайтыс болғанға дейін онда тұрды.

His first major ventures both appeared in 1927. One was a collaboration with his mentor and predecessor at Country Life magazine, H. Avray Tipping, in Tipping's series In English Homes, Period IV, vol. 2, The Work of Sir John Vanbrugh and his School, 1699–1736 (1927). English garden history was an unexplored field when Hussey broke ground the same year with The Picturesque: Studies in a Point of View (1927; reprinted 1967), which was a pioneer in the history of taste that rediscovered from obscurity figures like Richard Payne Knight, "a Regency prophet of modernism" in Hussey's estimation. Later in Hussey's career, English Gardens and Landscapes 1700–1750 (1967), also covered fresh territory, as a complement to his Georgian volumes English Country Houses. He is chiefly remembered for the long series of articles he wrote from the 1920s onwards for Country Life (where he became architectural editor), in which he continued the work of his mentor Tipping in setting architectural history in its social history. Based on his accumulated experience in country houses and their muniment rooms, his series of English Country Houses: ECH: Early Georgian, 1715–1760, (1954? ; revised, 1965); ECH: Mid Georgian, 1760–1800 (1956) and ECH: Late Georgian, 1800–1840 (1958) provided an overview of high style Georgian domestic architecture. 18th century Georgian houses were widely admired, but at the time of publication Regency houses were not regarded, though a collectors' vogue for early 19th century furniture had spurred Margaret Jourdain's Regency Furniture (1934). "The surviving houses of the Regency period took on a new lease of life, partly thanks to Country Life authors such as Christopher Hussey who played a significant role in the rediscovery and popularisation of the Regency period" (Sir John Soane's Museum Newsletter 10)

Hussey's series of monographs on selected houses and a series The Colleges of Oxford and Cambridge collected material drawn from his Country Life articles, offered in more permanent format: Petworth House, Clarence House, London, Ely House, London, Berkeley Castle, Eton College, Shugborough were all given the Hussey treatment, and they demonstrate the range of his competence. Hussey contributed the chapters on architectural history to H. Clifford Smith, Buckingham Palace: Its Furniture, Decoration & History (1931; reprinted 1937). He wrote monographs on the conservative contemporary British architect Sir Robert Lorimer (1931) and The Life of Sir Edwin Lutyens, which historian David Watkin rated "the finest architectural biography" in English. Lutyens' first big London office building was the Country Life Building (1904) in Covent Garden, commissioned by the magazine's editor, Edward Hudson. With A. S. G. Butler and George Stewart, Hussey contributed to the definitive three volume Architecture of Sir Edwin Lutyens (1950), the opening shot in the ongoing reappraisal of Lutyens' buildings. Nevertheless, Hussey's Country Life articles on contemporary houses are often overlooked. In the next generation, Hussey's example influenced John Cornforth, with whom he co wrote the later editions of Hussey's Guide to English Country Houses Open to the Public (first published by Hussey in 1951), and who wrote a series of Country Life articles in 1981 "Continuity and Progress: Christopher Hussey and Modern Architecture" (Country Life, vol. CLXIX, 22 October 1981, pp. 1366–68, etc.) To a lesser extent Hussey's example influenced Mark Girouard, whose Life in the English Country House (1979) took a new view, concerned with life downstairs as well as with architects and their patrons among the gentry. He was also the owner of Scotney Castle in Kent. On his death in 1970 he left the house and estate to the National Trust, with the proviso that his wife Elizabeth have full use of the house, which she lived in until her death in 2006.