Кіріспе
Перудің жәндікті маймылы (Ateles chamek), қара бетті қара жәндікті маймыл деп те аталады, Перуде, сондай-ақ Бразилия мен Боливияда тіршілік ететін жәндікті маймыл түрі. Олар маймыл түрлерінің ішінде салыстырмалы түрде ірі, ал олардың мықты, тұтқыр құйрықтары ұзынға жетеді. Көптеген маймыл түрлерінен айырмашылығы, олардың тек қана қанағаттандырылмаған бас бармағы бар, бұл бейімделу оларға брахиация арқылы жылжуға мүмкіндік береді. Перу жәндікті маймылдары 20-30 жеке тұлғадан тұратын топтарда өмір сүреді, бірақ бұл топтар сирек бір уақытта толық құрамында болады. Соның салдарынан пайда болатын кіші топтардың мөлшері мен динамикасы тағамның жеткілікті болуына және әлеуметтік-мінез-құлқылық белсенділікке байланысты өзгереді. Бұл түрдің жекелеген өкілдері қол жетімділікке қарай ұсақ жануарлармен, жәндіктермен және жапырақтармен қоректенеді. Аналықтары бала туу үшін топтан бөлінеді, әдетте күз айларында. Бұл аналықтар белгілі бір маусымдарда мол ресурстарға ие болған негізгі аймақтарда мекендейді. Оның денесі де, құйрығы да ұзын болуы мүмкін. Оның төрт созылған саусағы бар және дерлік бас бармағы жоқ, бұл жәндікті маймылдарға тән, бірақ басқа маймылдар үшін ерекше. Ол ағаштар арасында оңай қозғалады және Ательдер туысына жататын басқа түрлер сияқты, брахиацияға көмектесетін тұтқыр құйрығы бар. Оның ептілігі Азияның гиббондарымен ғана салыстыруға болады. Оның өмір сүру ұзақтығы 20 жылға дейін жетеді.
The Peruvian spider monkey (Ateles chamek), also known as the black faced black spider monkey, is a species of spider monkey that lives in Peru, as well as in Brazil and in Bolivia. At long, they are relatively large among species of monkey, and their strong, prehensile tails can be up to long. Unlike many species of monkey, they have only a vestigial thumb, an adaptation which enables them to travel using brachiation. Peruvian spider monkeys live in groups of 20–30 individuals, but these groups are rarely all together simultaneously. The size and dynamics of the resulting subgroups vary with food availability and sociobehavioral activity. Individuals of this species also eat small animals, insects and leaves based on availability. Females separate from the band to give birth, typically in the fall. These females inhabit a group of core areas where resources are abundant in certain seasons. Its body can be long and the tail can be long. It has four elongated fingers and virtually no thumb, which is typical for spider monkeys but unusual for other monkeys. It can move easily through the trees and it has a prehensile tail like other species in the genus Ateles, which it uses to assist with brachiation. It has an agility that can only be compared to the gibbon of Asia. It has a life span of up to 20 years.
Тарату
Бұл түр Боливияның солтүстік-орталық бөлігінде, Перудің солтүстік-шығысында және Бразилияның орталық-батыс Амазониясында таралған. Жақында бұл түр Солимонес өзенінің солтүстік жағалауындағы Мамирауа қорығында да кездесетіні анықталды, бұл өзен арнасының өзгеруі арқасында олардың осы жерге қоныстанғанын көрсетеді. Олар Амазонияның маусымдық су тасқан ормандарында да тіршілік етеді, себебі аналықтары бала туу үшін күзде бірнеше айға топтан бөлініп шығады. Олар тамақ пен аумақ үшін басқа жәндік маймылдармен, жүнді маймылдармен және ұлысатын маймылдармен де бәсекелеседі.
Өсу және көбею
Жәндік маймылының көбею кезеңі жыл бойына созылуы мүмкін, алайда көптеген балалары күз мезгілінің басында туады. Оның жүктілік мерзімі шамамен 140 күнге соқады. Жүкті аналық маймыл бала туу үшін топтан шығып кетеді және 2–4 айдан кейін қайта оралады. Жаңа туған жәндік маймылы шамамен 10 айлық болғанда дербес болады. Зерттеулер көрсеткендей, көп аң ауру және егістік алқаптарында, жәндік маймыл сияқты денесі ірі приматтардың жойылу қаупі зор. Reserva Ecologica Taricaya зерттеушілері Madre de Dios өзенінің төменгі ағысында түрді қайта қалпына келтіру жұмыстарын бастады, ондағы табиғатты қорғау шаралары қазір қолайлы босату орны мен қорғалған мекенді қамтамасыз етеді. Орталық Америка жәндік маймылы немесе Джеффри жәндік маймылы (A. geoffroyi), қоңыр жәндік маймылы (A. hybridus) және осы түрге ең жақын туыс – аққұрсақты жәндік маймылы (A. belzebuth) сияқты бірнеше туыс түрлер бар. Олардың барлығында тұтқыр құйрық, бас бармақсыз қол және барлық жәндік маймылдарына тән басқа да ерекшеліктер кездеседі.