Кіріспе

Мушулатубби (чоктау: Amoshulit Ʋbi, "Өлтіруге бел буған") (шамамен 1765 ж. туған, 1838 ж. қайтыс болды) – 19-ғасырдың басындағы үш ірі шоктау бөлімдерінің бірі – шоктау Окла Танап тайпасының басшысы. Бас қолбасшы Гринвуд ЛеФлор көшіру кезінде Миссисипиде болғанда, Мушулатубби бас қолбасшы болып сайланды және тайпаны Үндістан аумағына жетектеді. 1812 жылы ол өз жауынгерлерін крик соғыстары деп аталатын Крик Қызыл Таяқтарына қарсы соғыста генерал Эндрю Джексонға көмектесуге бастап кетті. 1824 жылдың желтоқсан айында Мушулатубби еуропалық американдық қоныс салушылардың ықпалына қарсы көмек сұрау үшін Вашингтонға шоктау делегациясын алып барған үш басшының бірі болды. Пушматаха мен Апукшунубби басқа басшылар еді; Апукшунубби 80 жасында Вашингтонға жетпей қайтыс болды, ал Пушматаха үкіметпен кездесуден кейін көп ұзамай астанада шешек ауруынан қайтыс болды. 1830 жылдың 26 қыркүйегінде Мушулатубби бас қолбасшы Гринвуд ЛеФлор және басқалармен бірге Билеуші Түйе сағаты шартына қол қойды, бұл Миссисипи мен Алабамадағы қалған шоктау жерлерінің көп бөлігін АҚШ үкіметіне Үндістан аумағындағы жерлерге алмастыруды қамтамасыз етті.

Ерте өмір

Оның есімінің басқаша жазылуы: Мошолетвбби, АмошулиТвби, Мушолатубби, Мошале Табби және Мушулатубба. Шоуни көшбасшысы Текумсе 1811 жылы оңтүстікке сапар шегіп, өз конфедерациясына қолдау көрсету үшін Мушулатуббиге келді, бұл АҚШ-тың жергілікті халықтардың жерлеріне кеңейуіне қарсы тұруға бағытталған күш-жігердің бір бөлігі болды. Текумсе Машулавилл ауылында үш негізгі чоктау қоныс аудандарының солтүстік бөлігі – Окла Танаптың басшысы Мушулатуббимен кездесті. Мушулатубби Текумсехтің мақсатына қатысты ықылас білдірді, бірақ конфедерацияға көмектесу үшін өзінің тым қарт екенін сезінді, сондықтан АҚШ пен Текумсе арасындағы соғыс кезінде бейтараптығын сақтады. 1813-1814 жылдары Мушулатубби АҚШ тарапынан, АҚШ-тың Оңтүстік Америкадағы кеңеюіне қарсы тұруға тырысқан Ред Стикске қарсы соғыста күшін салды. Бір жыл өткен соң, Мушулатубби 1812 жылғы соғыс кезінде АҚШ-пен бірге британдық күштерге қарсы күресті. 1815 жылғы Жаңа Орлеан шайқасында Мушулатубби 52 чоктау жауынгерін жергілікті баюларда орналасқан британдық бекеттеріне қарсы жетектеп, бірнеше сарбазды өлтіріп, қалғандарын әлсіздетті. Шайқас американдықтардың жеңісімен аяқталғаннан кейін, Мушулатубби және оның жауынгерлері 1815 жылдың 27 қаңтарында Форт Стоддардта ресми түрде кететінін хабарлағаннан кейін үйлеріне қайтты.

Жерді беру

Еуропалық америкалық қоныс жайлаушылар мен АҚШ үкіметінің үздіксіз қысымымен Мушулатубби 1816 жылғы 24 қазанда Чоктау сауда үйі шартына, ал 1820 жылғы 18 қазанда жерді беру туралы келісімге қол қойды. АҚШ Чоктау территориясына қоныс жайлаушылардың енуін тоқтатуға күш жеткізбеді.

Вашингтонға сапар

1824 жылы шоктау аймақтық бөлімдерінің үш басшысы – Пушматтаха, Мушулатуби және Апукшунубби еуропалық американдықтардың енуіне және жергілікті биліктің индейлердің жер құқығын құрметтемеуіне алаңдады. Олар Миссисипи өзенінен батысқа қарайғы көшіруді күшейтуге тырысып жатқан үкіметтің әрекетін тоқтатуға үміттенді және өз мәселелерін Вашингтон, округ Колумбиядағы Федералды үкіметке жеткізуді шешті. Пушматтаха делегацияны басқарды; олар Арканзастағы иелік етілген жерлерден ақ қоныс салушыларды қууды немесе мұндай жерлер үшін өтемақы ретінде жер мен ақша талап етті. Топқа сонымен қатар Talking Warrior, Red Fort, Nittahkachee, полковник Роберт Коул және екеуі де (аралас нәсіл) чоктаулар Дэвид Фолсом; капитан Дэниел МакКертен; және АҚШ-тың аудармашысы майор Джон Питхлинн кірді. Олар Натчез жолымен Нэшвиллге, содан кейін Кентукки штатының Лексингтонына, одан әрі Кентукки штатының Мейсвилл қаласына, Огайо өзені арқылы (шоуни тайпасы оны Спейлайвитейпи деп атаған) солтүстікке қарай Огайо штатының Чиликоте қаласына (шоуни тайпасының бұрынғы бас қаласы) дейін, содан кейін "Ұлттық тас жолмен" шығысқа қарай Вашингтон қаласына саяхаттауды жоспарлады.

АҚШ Конгрессіне кандидат

1830 жылы Мушулатубби Миссисипи штатындағы кеңсеге кандидат екенін Порт Гибсон тілшісі газетінде жариялады, бұл туралы «Христиандық айна» және «Н. Х. Наблюдатель» (1830 жылғы 15 шілде) баяндады. АҚШ үкіметі шоктау тайпасын Миссисипи өзенінің батысындағы Үнді аумағына көшіруге мәжбүр етті. Мушулатубби көшіру кезінде және Оклахома болған жерге қоныстанғаннан кейін біраз уақыт бойы өз бөлімшесінің басшысы болды. Үкімет шоктауларды бұрынғы рулық бөліністеріне қоныстануға ынталандырды. Көп ұзамай көшіру қоғамда өзгерістерге алып келді, нәтижесінде бұл рулық бөліністердің маңызы азайды. 1838 жылы Мушулатубби қазіргі Арканзас штатында шешек ауруынан қайтыс болды және Оклахома штатының Ле-Флор округіндегі Камерон қаласының жанына жерленді.