Мушулатуби – Чоктоу тайпасының басшысы, 19 ғ. басында тайпаны Үндістан аумағына көшіруге жетекшілік еткен. Эндрю Джексонмен бірлесіп, Криктік соғыстарда ерлік көрсеткен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мушулатубби (чоктау: Amoshulit Ʋbi, "Өлтіруге бел буған") (шамамен 1765 ж. туған, 1838 ж. қайтыс болды) – 19-ғасырдың басындағы үш ірі шоктау бөлімдерінің бірі – шоктау Окла Танап тайпасының басшысы. Бас қолбасшы Гринвуд ЛеФлор көшіру кезінде Миссисипиде болғанда, Мушулатубби бас қолбасшы болып сайланды және тайпаны Үндістан аумағына жетектеді. 1812 жылы ол өз жауынгерлерін крик соғыстары деп аталатын Крик Қызыл Таяқтарына қарсы соғыста генерал Эндрю Джексонға көмектесуге бастап кетті. 1824 жылдың желтоқсан айында Мушулатубби еуропалық американдық қоныс салушылардың ықпалына қарсы көмек сұрау үшін Вашингтонға шоктау делегациясын алып барған үш басшының бірі болды. Пушматаха мен Апукшунубби басқа басшылар еді; Апукшунубби 80 жасында Вашингтонға жетпей қайтыс болды, ал Пушматаха үкіметпен кездесуден кейін көп ұзамай астанада шешек ауруынан қайтыс болды. 1830 жылдың 26 қыркүйегінде Мушулатубби бас қолбасшы Гринвуд ЛеФлор және басқалармен бірге Билеуші Түйе сағаты шартына қол қойды, бұл Миссисипи мен Алабамадағы қалған шоктау жерлерінің көп бөлігін АҚШ үкіметіне Үндістан аумағындағы жерлерге алмастыруды қамтамасыз етті.
Mushulatubbee (Choctaw Amoshulit Ʋbi, "Determined to Kill") (born c. 1765, died 1838) was the chief of the Choctaw Okla Tannap, one of the three major Choctaw divisions during the early 19th century. When the Principal Chief Greenwood LeFlore stayed in Mississippi at the time of removal, Mushulatubbee was elected as principal chief, leading the tribe to Indian Territory. In 1812 he had led his warriors to assist General Andrew Jackson in the war against the Creek Red Sticks, known as the Creek Wars. In December 1824 Mushulatubbee was one of three principal chiefs leading a Choctaw delegation to Washington to seek help against encroaching European American settlers. Pushmataha and Apuckshunubbee were the other chiefs; Apuckshunubbee, age 80, died before they reached Washington, and Pushmataha died of smallpox in the capital soon after their meeting with the government. On 26 September 1830, together with the Principal Chief Greenwood LeFlore and others, Mushulatubbee signed the Treaty of Dancing Rabbit Creek, which ceded to the US government most of the remaining Choctaw territory in Mississippi and Alabama in exchange for territory in Indian Territory.
Ерте өмір
Оның есімінің басқаша жазылуы: Мошолетвбби, АмошулиТвби, Мушолатубби, Мошале Табби және Мушулатубба. Шоуни көшбасшысы Текумсе 1811 жылы оңтүстікке сапар шегіп, өз конфедерациясына қолдау көрсету үшін Мушулатуббиге келді, бұл АҚШ-тың жергілікті халықтардың жерлеріне кеңейуіне қарсы тұруға бағытталған күш-жігердің бір бөлігі болды. Текумсе Машулавилл ауылында үш негізгі чоктау қоныс аудандарының солтүстік бөлігі – Окла Танаптың басшысы Мушулатуббимен кездесті. Мушулатубби Текумсехтің мақсатына қатысты ықылас білдірді, бірақ конфедерацияға көмектесу үшін өзінің тым қарт екенін сезінді, сондықтан АҚШ пен Текумсе арасындағы соғыс кезінде бейтараптығын сақтады. 1813-1814 жылдары Мушулатубби АҚШ тарапынан, АҚШ-тың Оңтүстік Америкадағы кеңеюіне қарсы тұруға тырысқан Ред Стикске қарсы соғыста күшін салды. Бір жыл өткен соң, Мушулатубби 1812 жылғы соғыс кезінде АҚШ-пен бірге британдық күштерге қарсы күресті. 1815 жылғы Жаңа Орлеан шайқасында Мушулатубби 52 чоктау жауынгерін жергілікті баюларда орналасқан британдық бекеттеріне қарсы жетектеп, бірнеше сарбазды өлтіріп, қалғандарын әлсіздетті. Шайқас американдықтардың жеңісімен аяқталғаннан кейін, Мушулатубби және оның жауынгерлері 1815 жылдың 27 қаңтарында Форт Стоддардта ресми түрде кететінін хабарлағаннан кейін үйлеріне қайтты.
Other spellings for his name include: Mosholetvbbi, AmoshuliTvbi, Musholatubbee, Moshaleh Tubbee, and Mushulatubba. The Shawnee leader Tecumseh visited Mushulatubbee in 1811 when he travelled south to gain indigenous support for his confederacy, in an effort to resist the expansion of the United States onto Native lands. Tecumseh met Mushulatubbee, then the chief of the Okla Tannap, the northern region of the three major Choctaw areas of settlement, in the village of Mashulaville. Mushulatubbee sympathized with Tecumseh's cause, but felt he was too old to assist the confederacy, so remained neutral in the ongoing war between the U. S. and Tecumseh. From 1813 to 1814, Mushulatubbee fought in the Creek War alongside the United States against the Red Sticks, a Muscogee faction attempting to resist U. S. expansion in the American South. A year later, Mushulatubbee again fought alongside the U. S. against British forces during the War of 1812. During the Battle of New Orleans in 1815, Mushulatubbee led 52 Choctaw warriors against British pickets which had been established in local bayous, killing several soldiers and demoralizing others. After the battle concluded in an American victory, Mushulatubbee and his warriors returned home after officially announcing their departure on January 27, 1815 at Fort Stoddard.
Жерді беру
Еуропалық америкалық қоныс жайлаушылар мен АҚШ үкіметінің үздіксіз қысымымен Мушулатубби 1816 жылғы 24 қазанда Чоктау сауда үйі шартына, ал 1820 жылғы 18 қазанда жерді беру туралы келісімге қол қойды. АҚШ Чоктау территориясына қоныс жайлаушылардың енуін тоқтатуға күш жеткізбеді.
Under continuing pressure from European American settlers and the United States government, Mushulatubbee signed the Treaty of Choctaw Trading House on 24 October 1816, and the Treaty Ground on 18 October 1820 to cede land. The US failed to prevent settlers from continuing to encroach on Choctaw territory.
Вашингтонға сапар
1824 жылы шоктау аймақтық бөлімдерінің үш басшысы – Пушматтаха, Мушулатуби және Апукшунубби еуропалық американдықтардың енуіне және жергілікті биліктің индейлердің жер құқығын құрметтемеуіне алаңдады. Олар Миссисипи өзенінен батысқа қарайғы көшіруді күшейтуге тырысып жатқан үкіметтің әрекетін тоқтатуға үміттенді және өз мәселелерін Вашингтон, округ Колумбиядағы Федералды үкіметке жеткізуді шешті. Пушматтаха делегацияны басқарды; олар Арканзастағы иелік етілген жерлерден ақ қоныс салушыларды қууды немесе мұндай жерлер үшін өтемақы ретінде жер мен ақша талап етті. Топқа сонымен қатар Talking Warrior, Red Fort, Nittahkachee, полковник Роберт Коул және екеуі де (аралас нәсіл) чоктаулар Дэвид Фолсом; капитан Дэниел МакКертен; және АҚШ-тың аудармашысы майор Джон Питхлинн кірді. Олар Натчез жолымен Нэшвиллге, содан кейін Кентукки штатының Лексингтонына, одан әрі Кентукки штатының Мейсвилл қаласына, Огайо өзені арқылы (шоуни тайпасы оны Спейлайвитейпи деп атаған) солтүстікке қарай Огайо штатының Чиликоте қаласына (шоуни тайпасының бұрынғы бас қаласы) дейін, содан кейін "Ұлттық тас жолмен" шығысқа қарай Вашингтон қаласына саяхаттауды жоспарлады.
In 1824, Pushmataha, Mushulatubee, and Apuckshunubbee, the three chiefs of the Choctaw regional divisions, became concerned about the encroaching settlement of European Americans and the unwillingness of local authorities to respect Indian land titles. They still hoped to offset the government's push for removal west of the Mississippi River and resolved to take their case to the Federal government in Washington, D. C. Pushmataha led the delegation; they sought either expulsion of white settlers from deeded lands in Arkansas, or compensation in land and cash for such lands. The group also consisted of Talking Warrior, Red Fort, Nittahkachee, Col. Robert Cole and David Folsom, both (mixed race) Choctaw; Captain Daniel McCurtain; and Major John Pitchlynn, the U. S. Interpreter. They planned to travel the Natchez Trace to Nashville, then to Lexington, Kentucky; onward to Maysville, Kentucky; across the Ohio River (called the Spaylaywitheepi by the Shawnee) northward to Chillicothe, Ohio (former principal town of the Shawnee); then finally east over the "National Highway" to Washington City.
АҚШ Конгрессіне кандидат
1830 жылы Мушулатубби Миссисипи штатындағы кеңсеге кандидат екенін Порт Гибсон тілшісі газетінде жариялады, бұл туралы «Христиандық айна» және «Н. Х. Наблюдатель» (1830 жылғы 15 шілде) баяндады. АҚШ үкіметі шоктау тайпасын Миссисипи өзенінің батысындағы Үнді аумағына көшіруге мәжбүр етті. Мушулатубби көшіру кезінде және Оклахома болған жерге қоныстанғаннан кейін біраз уақыт бойы өз бөлімшесінің басшысы болды. Үкімет шоктауларды бұрынғы рулық бөліністеріне қоныстануға ынталандырды. Көп ұзамай көшіру қоғамда өзгерістерге алып келді, нәтижесінде бұл рулық бөліністердің маңызы азайды. 1838 жылы Мушулатубби қазіргі Арканзас штатында шешек ауруынан қайтыс болды және Оклахома штатының Ле-Флор округіндегі Камерон қаласының жанына жерленді.
In 1830 Mushulatubbee announced his candidacy for office in Mississippi in the Port Gibson Correspondent, as reported by the Christian Mirror and N. H. Observer (15 July 1830). The US government forced the Choctaw to remove to Indian Territory west of the Mississippi River. Mushulatubbee was the chief of his division during the removal and for a time after their resettlement in what became Oklahoma. The government had encouraged the Choctaw to resettle in their former clan divisions. Relocation soon led to changes in the society in which those clan divisions became less important. In 1838 Mushulatubbee died of smallpox in present day Arkansas and was buried near Cameron, Oklahoma in Le Flore County, Oklahoma.