Кіріспе
Әскери-теңіз кемелерінің түрі
Көмекші кеме – жауынгерлік кемелер мен басқа да әскери-теңіз операцияларын қолдауға арналған әскери-теңіз кемесі. Көмекші кемелер негізгі жауынгерлік кемелер емес, бірақ олардың шектеулі жауынгерлік мүмкіндіктері болуы мүмкін, әдетте өздерін қорғау үшін. Көмекші кемелер кез келген мөлшердегі теңіз күштері үшін өте маңызды, себебі оларсыз негізгі флоттың кемелері қолдаусыз қалады. Сондықтан, дерлік барлық теңіз күштері кең көлемді көмекші кемелер флотын ұстайды, бірақ осы көмекші флоттардың құрамы мен мөлшері әр теңіз күшінің ерекшелігіне және оның басты міндетіне байланысты өзгереді. Кішкентай жағалаулық теңіз күштерінде көбінесе жағалау және оқу-жаттығу мақсатындағы кішігірім көмекші кемелер болады, ал үлкен мұхиттық теңіз күштерінде аумақтық сулардан тыс жерде қолдау көрсетуге арналған ұзақ қашықтықтағы флотты қолдау кемелерін қамтитын үлкен көмекші флоттар болады.
Қосымша
Қосалқы кемелер флоты қолдайтын ең тікелей жолдардың бірі – негізгі флоттық бөлімшелерге жолдағы толықтыру (немесе "теңізде толықтыру" деп те аталады) жасау. Бұл флотқа бір орында қалуға мүмкіндік береді, ал толықтыру кемелері жағалаудан флотқа отын, оқ-дәрі, азық-түлік және жабдықтар жеткізеді. Май құюшылар ("жанармай құюшы кемелер") флотына жанармай жеткізуге арналған, ал бұрынғы көмір таситын кемелер (Colliers) көмірмен жұмыс істейтін бу кемелерін қамтамасыз еткен. Арнайы толықтыру кемелеріне ұрыс қоймалық кемелер, базалық кемелер, жалпы жабдық беру кемелері және оқ-дәрі кемелері жатады. Тендерлер, әсіресе, кішкентай әскери-теңіз күштерін – мысалы, су асты кемелерін, эсминецтерді және теңіз ұшақтарын қолдау үшін, оларға жылдамды әрекет ететін базаны ұсыну үшін құрылған: атап айтқанда, эсминецтерге арналған тендерлер, су асты кемелеріне арналған тендерлер, теңіз ұшақтарына арналған тендерлер, торпедалық катерлерге арналған тендерлер.
Көлік
Алдыңғы қатардағы операциялық базаларды қолдау үшін зор көліктік қуаты қажет. Көліктік кемелер көбінесе жай ғана тапсырысқа алынған (APA, APD, APH, APV) сауда кемелері, олар теңіз қызметіне жіберілген. Танкерлер – отынды алдыңғы жаққа тасымалдауға арналған, арнайы құрылған көліктік кемелер. Көліктік кемелер көбінесе теңіздік қолдау үшін ғана емес, сонымен қатар елдің барлық әскери күштеріне (АК, АКА, АКН, АКР, АКС) қолдау көрсету үшін де пайдаланылады. Атап айтқанда, әскер тасымалдау кемелері мен шабуылдау кемелері көптеген сарбаздарды операциялық аймақтарға жеткізу үшін қолданылады. Кейбір көліктік кемелер өте мамандандырылған, мысалы, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің оқ-дәрі тасымалдау кемелері. Ірі теңіз сүйрегіштері (AT, ATO, ATF, ATA, ATR) ашық теңізде үлкен қосымша кемелерді – мысалы, баржаларды, жүзбелі жөндеу доктарын және жүзбелі крандарды, сондай-ақ зақымдалған кемелерді сүйреу үшін қолданылады.
Жөндеу
Теңізде немесе қақтығыс аймақтарында кемелерді жөндеу маңызды, себебі бұл кемелердің қызметке тезірек оралуына мүмкіндік береді, сонымен қатар шайқаста ауыр зақым алған кемелердің аман қалу ықтималдығын арттырады. Жөндеу кемелері (АҚШ Әскери-теңіз күштері: AR, ARB, ARC, ARG, ARH, ARL, ARV) көмекші жөндеу доктары деп аталатын шағын жабдық кемелерінен бастап, үлкен көмекші жүзбелі құрғақ доктарға дейін, және әскери-теңіз авиациясын жөндеуге маманданған авиациялық жөндеу кемелерін қамтиды.
Кемежай
Порттық қолдау – өте маңызды қолдау қызметі. Оған буксирлер, баржалар, жеңіл баржалар, тік осьті кранды кемелер және тағы да басқа түрлі кемелер кіреді. Бұл кемелер порт ішінде кемелерді және жабдықтарды жылжытуға, сондай-ақ портта тұрған кемелерге қызмет көрсетуге және депоға қоюға қолданылады. Олар арналарды тереңдету, кеме тоқтау жерлерін және теңіз белгілерін күтіп-ұстау, тіпті порттық қорғанысқа арналған жүзбелі платформалар ұсыну арқылы портты күтіп-ұстауға да көмектеседі. АҚШ Әскери-теңіз күштерінде буксирлер YT, YTB, YTM, YTL немесе V типіндегі кемелер болып саналады, ал баржалар B типіндегі кемелер немесе YF, YFN, YFR, YFRN деп жіктеледі.
Қолдау
Радарлық пикет – күштің айналасындағы радарлық анықтау қашықтығын ұлғайтуға арналған. Байланыс релелік кемелер (AGMR) – жүзбелі байланыс станциялары. Зымырандарды ұшыру және қадағалауды қолдау үшін антенналармен және электроникамен жабдықталған іздеу кемелері немесе қашықтықтан бақылау кемелері (AGM). Командалық кеме (AGF) – флот командирінің флагманы. "Жел" класындағы мұз бұзғыш (AGB WAGB) – қолдау көрсететін кемелер. Кемелерді және суасты кемелерін құтқаруға арналған құтқару және іздеу кемесі мен суасты кемелерін құтқару кемесі (ASR) – кемелер мен суасты кемелерін құтқару үшін қолдау көрсететін кеме. Казармалық кемелер немесе қосымша жеке тұруға арналған кемелер (APL) – әскери қызметшілердің тұруына арналған кемелер.
Зерттеу
Көптеген түрлі кемелер техникалық зерттеу кемелері (AGTR), іздеу кемелері (AGM), экологиялық зерттеу кемелері (AGER), гидрофольдық зерттеу кемелері (AGEH) және зерттеу кемелері ретінде пайдаланылады, негізгі мақсаты әскери-теңіз күштеріне олардың жұмыс істейтін ортасын жақсырақ түсінуге көмектесу немесе басқа кемелерде қолдану үшін жаңа технологияларды сынауға жәрдемдесу болып табылады.
Аурухана
Ауруханалық кемелер қарым-қатынас қиын жерлердегі қызметкерлерге медициналық көмек көрсете алады.
Жіктеусіз көмекші кеме
АҚШ Әскери-теңіз күштері жіктелмеген, әртүрлі көмекші кемелерді жіктеуді де пайдаланды, ондағы жіктелмеген, әртүрлі көмекші кемелердің жіктеуі IX болып табылады. Жіктелмеген, әртүрлі көмекші кеме жаңа, жіктелмеген мақсаты жоқ кеме, стандартты санатқа кірмейтін кеме немесе бұрын жіктеліп, кейін сыныптан шығарылған кеме болуы мүмкін.