Кіріспе
Сайид Хамид Хусейн Мусави Кинтори Лакхнави Хинди Нешапури (1830 – 1888) (Хинди: आयतुल्लाह सय्यिद मीर हामिद हुसैन मुसवी किन्तूरी लखनवी, Urdu: آيتالله سیید میر حامد حسین موسوی کنتوری لکھنوی), – Үндістандағы шиит ғалымы. Ол Сәйед Мұхаммед Құли Кинтуридің ұлы және «Абақат әл-Анвар фи Имамат әл-Айимма әл-Аттар» кітабының авторы.
Туу
Саид Хамид Хусейн Мусави 1246 жылғы 4 мухаррамда (1830 жылғы 25 маусымда) Үндістанның Лакхнау қаласында дүниеге келді. Ол отбасында өсті, оның барлық мүшелері Исламға қызмет етуге адал білімді ғалымдар еді. Оның әулетінен білім мен фиқһ саласында көптеген данышпандар туды, олар жолдан жаңылғандарға бағыт-бағдар берді.
Білім
Ол өзінің құрметті әкесі Алламех Сайед Мұхаммед Қали Мұсавиден білім алды. Бастапқы білімнен бөлек, ол әкесінен Илем-э-Калам ғылымын да үйренді. Фиқһ (Заңтану) және Усул білімін Сәйед Хұсайн Нақви берді. Ал философия (Фәлсафа) мен теология (Хикмат) пәндерін Сәйед Муртуза ибн Сәйед Мұхаммед оқытты, ал Муфтий Сайяд Мұхаммед Аббас оны әдепке тәрбиеледі.
Оның мәртебесі
Саид Хамид Хусейн және оның "Абақат" еңбегі шииттік ғалымдар арасында зор құрметке ие болды. Олардың көптеген өкілдері, Мырза Саид Хасан Ширазиден бастап, сол заманғы үлкен маржаъ және заңгерлік билікке ие болғаннан, қазіргі ғалымдарға дейін, авторды және оның маңызды еңбегін жоғары бағалап, мадақтады. Саид Әли Милани "Абақат" кітабын араб тіліне аударған алғашқы томында түрлі ғалымдардың пікірлерін келтіреді. Біз мұнда үлкен ғалым, ‘Allamah Aqa Buzurg Tehrani, "Al Dhari'a ila tasanif al Shi'a" еңбегінің авторы, Саид Хамид Хусейн туралы айтқан пікірімен шектелеміз: "Ол – осы ғасырдың басында өмір сүрген ең ірі имами теологтарының (мутакаллимүннің) бірі және шииттік ғалымдардың ең білгірлерінің бірі. Ол терең ізденістер жасаған, кең көлемді біліммен және ислами мұралар мен хабарларға толыққанды ие болған. Оның осындай деңгейге жеткені замандастарының, кейінгі ұрпақтарының және тіпті бұрынғы ғасырлардың көптеген көрнекті ғалымдарының ешқайсысына да бұйырған жоқ. Ол өмірін діннің құпияларын ашуға, исламның қадір-қасиетін қорғауға және адал діннің беделін нығайтуға арнады. Соңғы ғасырларда оның сияқты күшпен күресіп, шындық жолында бар жанын сарп еткен адамды мен білмеймін. Оның ізденістерінің тереңдігі, білімінің кеңдігі, дәлдігі, зиялы қабілеті, жады мен есте сақтау қабілетімен тең келген адамды уақыт ешқашан көрген емес."
من أكابر متكلمي الامامية وأعاظم علماء الشيعة المتبحرين في أوليات هذا القرن ، كان كثير التتبع ، واسع الاطلاع والإحاطة بالآثار والاخبار والتراث الإسلامي ، بلغ في ذلك مبلغا لم يبلغه أحد من معاصريه ولا المتأخرين عنه ، بل ولا كثير من أعلام القرون السابقة ، أفنى عمره الشريف في البحث عن اسرار الديانة والذب عن بيضة الإسلام وحوزة الدين الحنيف ، ولا أعهد في القرون المتأخرة من جاهد جهاده وبذل في سبيل الحقائق الراهنة طارفه وتلاده ، ولم تر عين الزمان في جميع الأمصار والاعصار مضاهيا له في تتبعه وكثرة اطلاعه ودقته وذكائه وشدة حفظه وضبطه. "(He is) one of the greatest of Imami theologians (mutakallimun) and one of the greatest and deeply learned of Shi’i scholars who lived in the early part of this century. He was profoundly learned, and had extensive knowledge and mastery over the Islamic traditions and heritage and attained such a station in it that none of his contemporaries or anyone of those who came after him, or even most of the celebrities of the preceding centuries, have been able to attain. He spent his entire noble life in fathoming the mysteries of religiosity and in the defence of Islam and the realm of sincere religion. I don't know of anyone in the latter centuries who waged a jihad like him and sacrificed everything in his possession in the way of everlasting truths. The times, in all ages and periods, will never see a compeer of him in his research, his extensive knowledge, his precision, intelligence, and the immensity of his memory and retention."
Ұрпағы
Оның әкесі Мұхаммед Құли Мұсави, оның туысы Сейед Ахмед Мұсави Хинди де ғалым болған, ол сонымен қатар Рухолла Хомейнидің әкесінің әкесі еді.
Өлім
Сафардың 18-і, 1306 жыл / 1888 жылдың 24 қазанында дүниеден өтті және Гуфран Мааб Хусейнияға жерленді. Оның қазасы туралы хабар тараған соң, Иракта оған арнап көптеген аза тұту рәсімдері болды.
Атаулары
Шамс-ул-улама – 1887 жылдың 16 ақпанында Британдық Радж тарапынан берілген, бұл атақ оған титулды Навабтардан кейін дереу Дарбардағы мәртебе алу құқығын берді.