Кіріспе

Бартлетт Б. Шер (Bartlett B. Sher, 1959 жылдың 27 наурызында туған) – американдық театр режиссері. «Нью-Йорк Таймс» газеті оны «американдық театр ғана емес, сонымен қатар халықаралық опера әлемінің де ең жаңашыл және қызықты режиссерлерінің бірі» деп сипаттаған. Шер Тони сыйлығына тоғыз рет ұсынылған, ал 2008 жылы Бродвейдегі «Оңтүстік Тынық мұхиты» қойылымы үшін «Музыкалық қойылымның үздік режиссурасы» номинациясында Тони сыйлығын жеңіп алған. Шер Бродвейдегі Линкольн орталығында классикалық орта ғасырлық мюзиклдердің жаңаруларын қойды, олардың ішінде «Оңтүстік Тынық мұхиты» (2008), «Патша мен мен» (2015), «Менің әдемі ханым» (2018) және «Камелот» (2023) бар. Ол сонымен қатар «Осло» (2017), «Күлкілі құсты өлтіру» (2018) және «Үйдегі суреттер» (2023) пьесаларын да режиссерлік еткен.

Ерте өмір

Шер Калифорния штатының Сан-Франциско қаласында Эйрд (Стьюарт) және Джозеф Шердің ұлы болып дүниеге келді. Оның алты бауыры болған, соның ішінде Брэдли деген егіз інісі де бар. Ол католик дінінде тәрбиеленді (жасөспірім шағында литвалық әкесінің еврей екенін білді). Шер Санкт-Игнатиус дайындық колледжіне, содан кейін Массачусетс штатының Вустер қаласындағы Holy Cross колледжіне оқыды. Ол ағылшын тілін оқыту және театр бағдарламасын басқару үшін Санкт-Игнатиусқа қайта оралды. Роберт Вудрафф сияқты оған да ұстаздық жасады. Шер ел ішінде және халықаралық деңгейде режиссуралық жұмыстар атқарды, сабақ берді және семинарлар өткізді. Ол Сиэтлдегі Интиман театрының көркемдік директоры болды, ал 2008 жылы Нью-Йорктегі Линкольн орталығы театрының резидент-директоры болып тағайындалды.

Басқа театр және опера

Нью-Йорктегі Жаңа аудитория театрында (TFANA) Шер 2000 жылы Харли Гранвилл Баркердің «Қалдықтар» пьесасын қойды (оның американдық премьерасы, 2000 жылы «Үздік пьеса» үшін «Оби» сыйлығын жеңіп алды), 2002 жылы Шекспирдің «Симбелин» пьесасын, 2003 жылы Мольердің «Дом Хуан» пьесасын, 2004 жылы Шекспирдің «Перикл, Тирдің ханзадасы» пьесасын сахналады. Ол «Цимбелин», «Дом Хуан» және «Перикл» пьесаларын Бруклиндегі Музыка академиясында қойды. 2006 жылы Шер Линкольн орталығындағы Метрополитен опера театрында Джоахино Россинидің «Севилья шаштаразы» («Il barbiere di Siviglia») операсын режиссерлік етті. 2009 жылы Шер Нью-Йорктегі Метрополитен операсында «Хоффманның әңгімелері» операсын қойды (2009 жылдың 3 желтоқсанында ашылды). 2011 жылы Шер Сиэтл операсы үшін «Моуринг Бикомс Электра» операсын сахналады. 2011 жылдың наурыз айында Россинидің «Ле Конт Ори» операсы Шердің режиссерлігімен Нью-Йорктегі Метрополитен операсында ашылды. «Нью-Йорк Таймс» газетінің рецензенты бұл қойылымды «жанды, түрлі-түсті және шығармашыл» деп бағалады. 2011 жылдың маусым айында Шердің Нико Мюлидің «Екі жігіт» операсының әлемдік премьерасы Англия Ұлттық операсында ұсынылды. Америкалық дебюті 2013 жылдың қазан айында Нью-Йорктегі Метрополитен операсында өтті. Метрополитен операсы бұл қойылымды тапсырыс берді. Шер 2024 жылдың маусым айынан қыркүйек айына дейін «Барбикан» театрында «Kiss Me Kate» операсының Лондондағы қайта қойылымын режиссерлік етеді.

Бродвей мен Линкольн орталығы

Шер 2005 жылы «The Light in the Piazza» қойылымымен Бродвейдегі тұңғыш дебютін жасады, бұл қойылым алғаш рет «Intiman Playhouse» театрында қойылғаннан кейін «Vivian Beaumont Theatre» сахнасында көрсетілді. Шер «The Light in the Piazza» және «Оян да ән айт!» қойылымдары үшін 2006 жылы «Тони» сыйлығына ұсынылды, ал 2008 жылы «South Pacific» мюзиклінің Бродвейдегі қайта қойылымы үшін «Үздік режиссура» номинациясында «Тони» сыйлығын жеңіп алды. 2009 жылы Джо Тернердің «Кел, кет» пьесасының қайта жандануы үшін тағы бір «Тони» номинациясын алды. 2010 жылы Шер Педро Альмодовардың 1988 жылғы фильміне негізделген «Жүйкесі бұзылудың алдындағы әйелдер» мюзиклін қойды. Бұл қойылым 2010 жылдың 4 қарашасында Линкольн орталығы театрында Бродвей сахнасында ашылды. «The New York Times» газетінің Бен Брантли бұл мюзиклді алаңдатушы, айлакерлікке толы және артық жобаланған деп сынға алды. Шердің 2012 жылдың ақпан айында Бродвейде ашылуы күтілген «Funny Girl» қойылымының қайта жандануы кейінге шегерілді. 2012 жылдың желтоқсанында Клиффорд Одетстің «Алтын бала» пьесасы Шердің режиссерлігімен Нью-Йоркте «The New York Times» газетінен оң пікір алды. Бұл қойылым 75 жыл бұрын «Алтын бала» алғаш рет Бродвей сахнасында қойылған «Belasco Theatre» театрында сахналанды. Қойылым сегіз «Тони» сыйлығына ұсынылды, оның ішінде Шердің режиссерлік еңбегі үшін бесінші номинациясы бар еді. Шер 2006 жылы Одетстің «Оян да ән айт!» пьесасын қойған болатын. Бұл қойылым 2012 жылдың желтоқсанынан 2013 жылдың қаңтарына дейін 53 рет көрсетілді. 2014 жылы Шер «Мэдисон округінің көпірлері» романының музыкалық нұсқасын қойды. Бұл қойылым 2014 жылдың ақпаннан мамырға дейін 100 рет сахналанды. Шер «Патша мен мен» мюзиклінің Бродвейдегі қайта қойылымын режиссерлік етті, ол 2015 жылдың 16 сәуірінде Линкольн орталығының «Vivian Beaumont Theatre» театрында ашылды, онда Анна Леоновенс рөлін Келли О’Хара, Сиам патшасы рөлін Кен Ватанабе, ал леди Тианг рөлін Рути Энн Майлз сомдады. Ол 2015 жылы «Музыкалық қойылымның үздік режиссурасы» номинациясында «Тони» сыйлығына ұсынылды, ал қойылым «Музыкалық қойылымның үздік қайта жандануы», «Музыкалық қойылымның үздік әйел актері» (О’Хара), «Музыкалық қойылымның үздік екінші пландағы әйел актері» (Майлз) және «Музыкалық қойылымның үздік костюм дизайны» (Кэтрин Зубер) номинацияларында «Тони» сыйлығын жеңіп алды. Шер Дэнни Бурштейннің Тевье рөлінде және Джессика Хехттің Голде рөлінде ойнаған «Тырыш үстіндегі скрипкашы» мюзиклінің Бродвейдегі қайта қойылымын режиссерлік етті, ол 2015 жылдың 17 желтоқсанында «Broadway Theatre» театрында ашылып, 2016 жылдың 31 желтоқсанында соңғы көрсетілімін берді. Шер 2016 жылдың шілдесінде «Mitzi Newhouse Theater» театрында ашылған Дж.Т. Роджердің «Осло» пьесасының әлемдік премьерасын қойды. Бұл қойылым 2017 жылдың сәуірінде «Vivian Beaumont Theatre» театрына көшіріліп, шексіз көрсетілді. Шер 2021 жылы «Осло» пьесасының телефильмдік нұсқасын түсірді. Шер «Осло», «My Fair Lady» мюзиклінің 2018 жылғы қайта жандануы және «Мокингбирдті өлтіру» пьесасының 2018 жылғы бейімделуі үшін «Тони» сыйлығына ұсынылды. 2023 жылы ол Дэмиен Шазельдің 2016 жылғы «La La Land» фильмінің сахналық музыкалық нұсқасын қоятыны жарияланды.

Жеке өмір

Шер Манхэттенде әйелі Кристин Фландрс (Ейл университетінде білім алған актриса) және екі қызымен бірге тұрады. 2017 жылы «Нью-Йорк Попс» өзінің 34 жылдығын Шер мен Келли О’Хараны құрметтеп өткізген гала-кешпен атап өтті.