Кіріспе

Жақсы және жаман арбақтар (Geister, Spökspelet, ) немесе Арбақтар! – Алекс Рэндольф екі ойыншыға арнап жасаған, ал 1982 жылы Милтон Брэдли баспасынан шыққан табиғи емес қорқыныш ойыны. Ойыншылар арбақтарын тақта бойымен қоздырып, бірнеше шығу жолының бірі арқылы қашуға немесе қарсыласының барлық жақсы арбақтарын ұстап алуға тырысады. Алайда, қай арбақ жақсы, қайсысы жаман екені қарсыласынан құпия сақталады.

Ойын процесі

Жақсы және жаман арбақтар 6x6 торлы тақтада ойналады, оның әр төрт бұрышында шығу жолдары бар және ол сиқырлы қамал ретінде бейнеленеді. Екі ойыншыға сегіз арбақ фигурасы беріледі, олардың төртеуі жақсы, төртеуі жаман. Арбақтардың арт жағындағы нүктелер олардың жаққа бағыттылығын көрсетеді – жақсы арбақтар көк нүктемен, жаман арбақтар қызыл нүктемен белгіленеді, бірақ алдыңғы жағынан қарағанда барлық арбақтар бірдей көрінеді. Сондықтан екі ойыншының ешқайсысы қарсыласының қай арбақ фигурасы жақсы, қайсысы жаман екенін білмейді. Ойын басталғанда, әр ойыншының арбақтары тақтаның артқы жиегінде, жақсы және жаман арбақтардың кез келген тізбегімен екі қатарға орналастырылады, әр қатарында төрт арбақтан. Өз кезегінде, әр ойыншы бір арбақты бір шаршыға көлденең немесе тік бағытта жылжытады. Арбақ қарсыластың арбағын оның орнына жылжу арқылы ұстай алады; арбақ ұсталғанда ғана ұстаған ойыншы оның жақсы немесе жаман екенін біледі. Ойыншы қарсыласының барлық төрт жақсы арбағын ұстаса жеңіске жетеді, бірақ қарсыласының барлық төрт жаман арбағын ұстаса, ойынды ұтырады. Бұл стратегияның басты бөлігі – арбақтың жаққа бағыттылығын оның қозғалыс үлгілеріне сүйене отырып анықтауға тырысу және қарсыласты шатастырып, жаман арбақтарды ұстауға итермелеу. Ойыншы өзінің жақсы арбақтарының біреуін қарсыласының тақта жағындағы шығу жолдарының біріне жылжыту арқылы да жеңіске жете алады.

Қабылдау

Good & Bad Ghosts 1986 жылы "Жылдың үздік отбасылық ойыны" сыйлығын жеңіп алды. Ол 1982 жылғы Spiel des Jahres жүлдесіне ұсынылған. Jeux & Stratégie [fr] журналының 33-шы нөмірінде бұл ойынды мақтап, оның оңай түсінілуі, тактикалық тереңдігі және безендірілуі жоғары бағаланды. Ойын сондай-ақ 1986 жылғы Games 100 тізіміне де енді.