Кіріспе

АҚШ-тың екінші дүниежүзілік соғыста Батыс Еуропа мен Италиядағы қарсылық күресшілеріне әуеден жабдықтар түсіру миссиясы. "Carpetbagger" операциясы – 1944 жылдың 4 қаңтарында АҚШ Әуе күштерінің Франция, Италия және Бенлюкс елдеріндегі қарсылық күресшілеріне қару-жарақ және басқа да жабдықтарды әуеден жеткізу үшін жүргізген операциясы.

Тарих

1943 жылдың соңында 8-ші әуе күшінің 22-ші субмаринаға қарсы эскадрильясы RAF Alconbury базасында таратылды, ал оның ұшақтары 482-ші бомбалау тобының 36-шы және 406-шы бомбалау эскадрильяларын құрады. Кейбір құрамаларды қайта құрғаннан кейін, бұл екі эскадрилья 1944 жылдың басында RAF Харрингтондағы уақытша 801-ші бомбалау тобының құрамына кірді, ал осы бөлімше алғашқы "Келемше" (Carpetbagger) миссияларын орындады. 1944 жылдың сәуірінде топ RAF Харрингтонға (Станция 179) көшірілді, бұл оқшау және осылайша қауіпсіз әуе базасы болды. Бір айдан кейін, Еуропаға күтілетін шабуылға дайындық ретінде, топтың мүмкіндіктерін арттыру және RAF Бомбардировкалау командасынан жұмыс жүктемесін алу үшін төрт эскадрильяға дейін кеңейтілді; жаңа құрылған екі эскадрилья 788-ші және 850-ші бомбалау эскадрильялары болды. Топ өзінің бастапқы операциялық кодоватынан "Carpetbaggers" лақап атын алды. 1944 жылдың тамызында топ "Уақытша" статусын жойды және алғашқы операцияларында ауыр шығынға ұшыраған соң, қызметтен шығарылған, бірақ Харрингтонда қалған 492-ші бомбалау тобының атауын қабылдады; оның эскадрильялары 856-шы, 857-ші, 858-ші және 859-шы бомбалау эскадрильялары болып қайта құрылды. 1944 жылдың қаңтарынан соғыс аяқталғанға дейін, топ британдық Арнайы Операциялар Атқарушы Орталығымен (Special Operations Executive) және кейіннен Лондондағы Арнайы Күштер Бас Штабымен (SFHQ) байланысқа түсіп, Франция, Бельгия, Нидерланды, Дания және Норвегияның қарсылық күштеріне тыңшылар мен жабдықтарды жіберді. 1944 жылдың қыркүйек айының ортасынан 1944 жылдың соңына дейін операциялар тоқтатылған кезде, топ екі апта бойы континенттегі қоймаларға бензин тасымалдап, алға жылжып келе жатқан одақтас әскерлерін жабдықтап, содан кейін үш эскадрилья түнгі бомбалау операцияларына дайындыққа кірісті, ал 856-шы эскадрилья құрлықта тұтқынға түспей қалған немесе Швейцариядан шығып кеткен одақтас ұшқыштарын елдеріне қайтаруға қатысты. Бұл операция көбінесе топқа бұрынғы жазда берілген Douglas C-47 Skytrain ұшақтарымен жүзеге асырылды. 1944 жылдың желтоқсанында 859-шы эскадрилья Италиядағы Бриндизи қаласында орналасқан 2641-ші арнайы топпен (уақытша) Жерорта теңізіндегі операциялар театрында 15-ші әуе күшімен бірге жекеленген міндеттерді орындауға жіберілді. 856-шы бомбалау эскадрильясы персоналды қайтару миссиясын аяқтағаннан кейін, 1945 жылдың қысындағы нашар ауа райы кезінде "Carpetbagger" операцияларын шектеулі көлемде қайта бастады, ал қалған екі эскадрилья (857-ші және 858-ші) 1944 жылдың желтоқсанының соңынан 1945 жылдың наурыз айына дейін орташа биіктікте бомбалау операцияларына қатысты. 1945 жылдың көктемінде "Carpetbagger" операциялары қайта жанданды, бірақ бұрынғы жылдағыдай кең емес. 857-ші эскадрилья 1945 жылдың наурыз айының соңында RAF Bassingbourn (91-ші бомбалау тобы) базасына жіберілді, ал 856-шы және 858-ші эскадрильялары Нидерланды, Дания, Норвегия және Германияға шағын топтарда агенттер мен диверсиялық топтарды жіберді. Операциялар 1945 жылдың сәуір айының соңында Харрингтонда аяқталды, бірақ топтың таратылуына дейін және 1945 жылдың шілде айының басында АҚШ-қа қайтып келгенге дейін, бұрын оккупацияланған елдерге қайтып оралатын салт атқарушылар сияқты бірнеше арнайы OSS миссиялары жалғасты.

Операциялар

Ұшулар үшін пайдаланылған B 24 Liberator бомбалаушы ұшақтары, оларды жеңілдету және жүк көлемін, жылдамдығын арттыру үшін құрсақ мұнарасы, мұрындық қарулары және миссия үшін қажет емес, мысалы, оттегі жабдықтары сияқты барлық керексіз жабдықтар алынып, өзгертілді. Түнгі истребительдерден қорғану үшін артқы қарулар сақталды. Агенттер мен жиналған жүктер құрсақ мұнарасын алып тастау арқылы пайда болған тесіктен парашютпен түсірілді. Сонымен қатар, жүктер бомба бөліміне орналасатын контейнерлерге салынып, ондағы аспаптар арқылы босатылды. Мақсаттар нақты бойлық және ендік координаталарымен берілді, демек, нақты навигация аса маңызды болды. Барлық ұшулар айлы түндерде жасалды, өзендер, көлдер, теміржолдар және қалалар бақылау пункттері ретінде қолданылып, визуалды навигация жасауға мүмкіндік берді. Ұшқыш, орынбасар ұшқыш және бомбалаушының әрқайсының карталары болды, олар өз орналасқан жерін анықтауға көмектесті, ал навигатор өлі есептеу арқылы позициясын сақтады, бұл төрт офицердің барлығы да үнемі интерком байланысында болды. Барлық ұшулар жеке-жеке жүзеге асырылды, әр навигатор ұшқышпен ақылдасып өзінің бағытын таңдады. Франциядағы нысаналарға ұшу кезінде ұшақтар жағалаудан шамамен 6000 фут (1829 м) биіктікте өтіп, жеңіл зениттік артиллериядан қашуға тырысты, ал ішкі аймаққа келгеннен кейін түнгі истребительдерден аулақ болу үшін және орналасқан жерін растау үшін 500 фут (152 м) дейін төмен түсті, жердегі бақылау пункттері ұшақтың кабинасынан және мұрынан көрінетін аймаққа дәл сәйкес келетініне көз жеткізді. Жоғары биіктікте көру нашар болғандықтан мұны істеу қиын немесе мүмкін емес болар еді. Түсіру ұшқыштың қалауымен жасалғандықтан, осындай биіктікте болу процесті тиімдірек етті. Мақсат аймағына жақын келгенде барлық қолдағы көздер түсіру орнын іздеуге кірісті, ол әдетте қатарға тізілген үш қуатты шаммен белгіленді, төртіншісі түсіру бағытын көрсету үшін 90 градус бұрышпен орналастырылды. Мақсатқа жақындағанда ұшақ жылдамдығын азайтып, төбелі жерде 400 фут (122 м) биіктікке дейін төмен түсті: агенттер бірінші болып түсірілді, ал жүктер екінші түсіруде түсірілді. Көп жағдайда ұшқыштарға түсіруді аяқтағаннан кейін, егер жау бақылаушылары ұшақтың бұрылыс нүктесін түсіру орны деп анықтаса, түсіру орнын жасыру үшін жау территориясына бірнеше шақырым ұшу қажет болды. Кейбір жағдайларда оқшауланған аймақтарда әртүрлі уақыт аралықтарымен бірнеше түсірулер жасалды және шамдардың орнына оттар түсіру индикаторлары ретінде пайдаланылды. Сирек жағдайларда ауызша радиобайланыс жасалды, бұл өте маңызды болды.

Соғыстан кейін

Бұл топ қазіргі Әуе күштерінің арнайы операцияларына негіз салушы деп жартылай мойындалған.