Энергия тасымалдаушылары: Газ және электр қуатын ұлттық/аймақтық деңгейде жеткізетін операторлар. Еурокомиссия анықтамасы, реттеулер мен монополия туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Энергия тасымалдаушы
Energy transporter
Транспорттық жүйе операторы (ТЖО) – тұрақты инфрақұрылымды пайдалана отырып, ұлттық немесе өңірлік деңгейде табиғи газ немесе электр энергиясын тасымалдауға уәкілеттік алған ұйым. Бұл терминді Еуропалық комиссия анықтайды. Трансмиссиялық жүйе операторларын сертификаттау рәсімі 2009 жылғы Электр және газ директивасының 10-бабында көрсетілген. Электр желілері немесе газ құбырлары және олармен байланысты қосылу нүктелері сияқты тасымалдау инфрақұрылымын құрудың жоғары құнына байланысты, ТЖО әдетте табиғи монополия болып табылады және осылайша реттеулерге жатады. Электр энергиясы саласында ТЖО – электр энергиясын электр желісі арқылы электр станцияларынан өңірлік немесе жергілікті электр тарату операторларына жеткізетін оператор. Табиғи газ саласында ТЖО газды өндірушілерден қабылдап, оны құбырлар арқылы аумақ бойынша тасымалдайды және газ тарату компанияларына жеткізеді. АҚШ-та ұқсас ұйымдық категориялар бар: тәуелсіз жүйе операторы (ISO) және аймақтық тасымалдау ұйымы (RTO).
A transmission system operator (TSO) is an entity entrusted with transporting energy in the form of natural gas or electrical power on a national or regional level, using fixed infrastructure. The term is defined by the European Commission. The certification procedure for transmission system operators is listed in Article 10 of the Electricity and Gas Directives of 2009. Due to the cost of establishing a transmission infrastructure, such as main power lines or gas main lines and associated connection points, a TSO is usually a natural monopoly, and as such is often subjected to regulations. In electrical power business, a TSO is an operator that transmits electrical power from generation plants over the electrical grid to regional or local electricity distribution operators. In natural gas business, a TSO receives gas from producers, transports it via pipeline through an area and delivers to gas distribution companies. The United States has similar organizational categories: independent system operator (ISO) and regional transmission organization (RTO).
Электр қуатын берудегі рөлі
Қауіпсіздік және сенімділік – тарату жүйесі операторлары үшін маңызды мәселе, себебі олардың желісіндегі немесе электр энергиясын өндіру көздеріндегі кез келген ақау көптеген тұтынушыларға таралып, адамдар мен мүлікке зиян келтіруі мүмкін. Табиғи апаттар және өндіріс пен тұтыну арасындағы теңгерімсіздіктер үлкен алаңдаушылық тудырады. Желінің тұрақсыздығы мен істен шығу мүмкіндігін азайту үшін аймақтық немесе ұлттық тарату жүйесі операторлары бір-бірімен байланысты болады.
Safety and reliability are a critical issue for transmission system operators, since any failure on their grid or their electrical generation sources might propagate to a very large number of customers, causing personal and property damages. Natural hazards and generation/consumption imbalances are a major cause of concern. To minimize the probability of grid instability and failure, regional or national transmission system operators are interconnected to each other.
Электр энергиясы нарығындағы операциялар
Электр энергиясының көтерме сауда нарығындағы жүйе операторының рөлі – электр жүйесінің қауіпсіздігін нақты уақытта басқару және электр энергиясына сұраныс пен ұсынысты, жиіліктегі ауытқулар мен жабдықтау үзілісін болдырмайтын етіп үйлестіру болып табылады. Жүйе операторының қызметі әдетте электр энергиясы нарығының құрамдас бөлігі ретінде белгіленген ережелер мен кодекстерде айқындалады. Жүйе операторы функциясы беру желісі компаниясына тиесілі болуы мүмкін, немесе толығымен тәуелсіз болуы мүмкін. Олар көбінесе мемлекеттік немесе ұлттық үкіметтерге толық немесе ішінара тиесілі болады. Көп жағдайда олар электр энергиясын өндіруші компаниялардан (upstream) және электр энергиясын таратушы компаниялардан (downstream) тәуелсіздікте болады. Олардың қаржыландырылуы мемлекеттер немесе елдер есебінен, немесе тасымалдаған энергия мөлшеріне пропорционалды төлемдер арқылы жүзеге асырылады. Жүйе операторы электр станцияларынан электр энергиясының жеткізілуі мен тұтынушылардың сұранысы арасындағы үздіксіз (секунд сайын) тепе-теңдікті сақтауға, сондай-ақ кенеттен туындаған жағдайларға дайын резервтерді қамтамасыз етуге міндетті. Жүйе операторы бұл мақсатқа әрбір нарықтық сауда кезеңінде генерациялық станциялар мен резервтік қуатты ұсынатын компаниялардың ең тиімді комбинациясын анықтау, генераторларға электр энергиясын қашан және қанша өндіру керектігін нұсқау беру, сондай-ақ сұраныс пен ұсыныс арасындағы тепе-теңдікті бұзатын кездейсоқ оқиғаларды басқару арқылы қол жеткізеді. Жүйе операторының қызметкерлері бұл жұмысты күрделі энергия модельдеу және коммуникация жүйелерін пайдалана отырып жүзеге асырады. Нақты уақытта генерацияны жөнелту және қауіпсіздікті басқару рөлінен өзге, жүйе операторы болашақ сауда кезеңдерінде сұраныстың қанағаттандырылуын және жүйе қауіпсіздігінің сақталуын қамтамасыз ету үшін зерттеулер мен жоспарлау жұмыстарын да жүргізеді. Жоспарлау жұмыстарының мысалдарына генераторлар мен беру желілерінің жоспарлы тоқтауларын үйлестіру, жаңа генерациялық қуатты іске қосуға көмектесу және электр жүйесінің жұмысын қолдау үшін қосымша қызметтерді сатып алу кіруі мүмкін.
The role of the system operator in a wholesale electricity market is to manage the security of the power system in real time and co ordinate the supply of and demand for electricity, in a manner that avoids fluctuations in frequency or interruptions of supply. The system operator service is normally specified in rules or codes established as part of the electricity market. The system operator function may be owned by the transmission grid company, or may be fully independent. They are often wholly or partly owned by state or national governments. In many cases they are independent of electricity generation companies (upstream) and electricity distribution companies (downstream). They are financed either by the states or countries or by charging a toll proportional to the energy they carry. The system operator is required to maintain a continuous (second by second) balance between electricity supply from power stations and demand from consumers, and also ensure the provision of reserves that will allow for sudden contingencies. The system operator achieves this by determining the optimal combination of generating stations and reserve providers for each market trading period, instructing generators when and how much electricity to generate, and managing any contingent events that cause the balance between supply and demand to be disrupted. System operations staff undertake this work using sophisticated energy modelling and communications systems. In addition to its roles of real time dispatch of generation and managing security, the system operator also carries out investigations and planning to ensure that supply can meet demand and system security can be maintained during future trading periods. Examples of planning work may include coordinating generator and transmission outages, facilitating commissioning of new generating plant and procuring ancillary services to support power system operation.
Газ тасымалдаудағы рөлі
Газ тасымалдау жүйесі операторы (ТСО) газдың ішкі нарығының жұмыс істеуі және шекаралық саудасы үшін, сондай-ақ табиғи газ тасымалдау желісінің тиімді басқарылуын, үйлестірілген жұмысын және техникалық жағынан дұрыс дамуын қамтамасыз ету мақсатында жұмыс істейді. Кейбір газ ТСО-лары газ саудасы үшін сауда алаңын да ұсынады.
A gas TSO works for the functioning of the internal market and cross border trade for gas and to ensure the optimal management, coordinated operation and sound technical evolution of the natural gas transmission network. Some gas TSOs also provide the marketplace for gas trading.