Кіріспе
Рикардо Лемво (3 қыркүйек 1957 жылы туған) – Анголадан шыққан конголық әнші, қазір Калифорния штатындағы Лос-Анджелесте тұрады. Оның музыкасы африкалық сукус, кизомба, самба және кубалық салсаның үйлесімінен құралған.
Балалық шағы мен отбасы
Лемво Конго Демократиялық Республикасындағы Кимпесе қаласында дүниеге келді, ал бала кезінде Киншасада өмір сүрді. Оның отбасы Анголадан, Анголаның солтүстік бөлігіндегі М'банза Конгодан. Оның атасы, Жоао Мантанту Дундулу Н'лемво, 1880 жылдары британдық миссионерлермен жұмыс істеген баптист пасторы болды және ағылшын тіліндегі Киелі кітапты алғаш рет Киконго тіліне аударған анголалық болды. Лемво Демократиялық Республикада және кейін АҚШ-та өскенімен, ол сұхбатында үш ұлтының ішінде анголалық екенін ең бастысы деп айтты: (аударма) "Мен осы үш елдің өнімімін, бірақ бәрінен жоғары өзімді анголалық сезінемін, себебі менің тамырым осы елде, Конго дья Нтонтилада жатыр." Лемво алғаш рет Куба музыкасымен Киншасада танысып, ләззат алды; ол туысының үлкен пластинкалар жинағын пайдаланып, "Orquesta Aragón", Арсенио Родригес, "Sonora Matancera" және Абелардо Баррозоны тыңдады. Кейін ол Лос-Анджелес штатындағы Калифорния мемлекеттік университетінен Саяси ғылымдар бакалавры дәрежесін алды. Лемвоның Изабела есімді қызы бар, оның есімі оның әндерінің бірінің және топтың 2007 жылғы альбомының атауы болды.
Мансап
1990 жылы ол музыка оқымаса да, ешқандай аспап та ойнатпаса да, Лемво «Makina Loca» тобын құрды. «The Mercury News» газетінің мәліметінше, бұл атау – «испан тілінде «құйрық тібігі қисая машина», ал киконг тілінде «транс күйінде билеу» деген мағына беретін, көп тілдік ойынға жақын сөз тіркесі». «Makina Loca» тобымен Лемво, «The Mercury News» мәліметінше, Оңтүстік Калифорниядағы «ең шығармашыл және сәтті сальса жетекшілерінің» біріне айналды. Лемво ағылшын, француз, киконг, кимбунду, лингала, лукуми, португал, испан, суахили және түрік тілдерінде ән айтады. Ол латын және африкалық музыкалық стильдерді үйлестіріп, «румба, меренге немесе афропортугалдық элементтерді қосады». Осы музыкалық стильге француз Кариб аймағының зоук музыкасы әсер еткен. Оның жазбаларындағы қонақ әртістердің қатарында танымал конголық, Кабо-Верделік және кубалық музыканттар – Сэм Мангвана, Папа Ноэль, Ньбома, Ута Майи, Сиран Мбенза, Бопол Мансиамина, «Huit Kilos» Нсека, Мария де Баррос және Альфредо де ла Фе болды. Лемво мен «Makina Loca» 1998 жылы Ванесса Уильямс пен Чайаннның басты рөлдерде ойнаған «Менімен билейтін бол» фильмінде пайда болды. 1998 жылы Хьюстон халықаралық фестивалінің бөлігі болған Американың World Music Awards сыйлығы Лемвоны «Жылдың жас әртісі» деп таныды. 2015 жылғы Ангола музыкалық сыйлығында Лемво «Curtição (A resposta)» әні үшін «Music D'Ouro» жүлдесін жеңіп алды. Лос-Анджелес клубтарында тұрақты түрде өнер көрсетуден басқа, Лемво кеңінен гастрольдік сапарлар жасап, Еуропа, Америка және Австралиядағы беделді фестивальдерде өнер көрсетті. 2000 жылы Даниядағы Роскилде фестивалі, 2001 жылдың шілде-тамыз айларында Берлиндегі HeimatKlänge фестивалі, 2001 жылдың тамызында Израильдің Эйлат қаласындағы Қызыл теңіз джаз фестивалі, 2007 жылдың шілдесінде Нью-Йорктегі SOB’s, 2008 жылдың шілдесінде Монтана штатының Бутте қаласындағы Ұлттық фольклорлық фестиваль, 2008 жылдың тамызында Вирджиния штатының Арлингтон қаласындағы Планета Арлингтон әлемдік музыка фестивалі, 2014 жылдың сәуірінде Нью-Йорктегі Линкольн орталығының жазғы түнгі би кеші, 2014 жылдың шілдесінде Чикагоның Жазғы биі және Чикаго мен Иллинойс штатының Эванстон қалаларында өткен тағы екі фестиваль, 2018 жылдың қыркүйегінде LACMA жазғы концерттерінің «Латын дыбыстары» сериясы және 2019 жылдың қыркүйегінде Солтүстік Каролина штатының фольклорлық фестивалінде өнер көрсетті.
Бағалау және маңыздылығы
Сыншы Роберт Кристагау Лемвоның тартымдылығын сипаттап: "Бес түрлі ағылшын тілі емес, ол бугалудан румбаға, болреродан сонға дейін туысқандарды кеңейтілген отбасыға шақырып, олардың ортақ ілгішін және оның өзінің шектеулі динамикасын анықтайды". Джон Парелес "Нью-Йорк Таймс" газетінде 2007 жылғы "Изабелла" альбомына жазған рецензиясында: "Лемво мырза бал тәтті конголық үнмен ән салғанда, "Изабелла" альбомындағы стильдер Атлантика арқылы әртүрлі әндерде: кубалық шаранга, анголалық кизомба, бугалу, конголық сукус секілді өзара алмасып тұрады. Лемво мырза әндердің көпшілігін өзі жазды – түрік тіліндегі болрероны емес – және оның біріктірулері икемді, күштеп жасалған жоқ". "Бостон Глоб" газетіндегі мақала Лемвоның музыкасы Роберт Фаррис Томпсон және Пол Гилрой сияқты ғалымдар қолдаған "Қара Атлантика" идеясын қалай жандандыратынын айтады, ол "құлдардың дыбыстарын Куба мен Гаитиге әкелген Орталық өткелден бастап ғасырлар бойы жалғасқан ырғақ пен мәдениет алмасуы" болып табылады. Лемвоның Атлантика арқылы жүзеге асырылатын транс-атлантикалық өрістеудің келесі буыны екенін сипаттай келе, кубалық және конголық музыка түрлерін, сондай-ақ ескі және жаңа әлемнің басқа да африкалық ықпалды музыкаларын Лемвоның өзіндік қоспасына біріктіретінін айтады. Куба музыкасы мен оның африкалық тамырлары мен тармақтарының сарапшысы Нед Сублет: "Рикардо қазірдің өзінде осының барлығын көріп отыр. Мен оны білгеннен бері ол үлкен суретті қарастырып келеді" деді.