Кіріспе

Армян-американдық романист.

Өмірбаян

Крис Боджалиан Амхерст колледжін summa cum laude дипломымен бітірді, онда ол Phi Beta Kappa қоғамының мүшесі болды. 1980 жылдардың ортасында ол Нью-Йорк қаласында орналасқан J. Walter Thompson жарнама агенттігінде есептік өкіл болып жұмыс істеді. Боджалиан 1988 жылы әйелі Виктория Блевермен бірге Вермонт штатының Линкольн қаласына көшіп келді. Линкольн қаласында Боджалиан жергілікті газет пен журналға 975 тұрғыны бар шағын қалада өмір сүру туралы апта сайынғы мақалалар жаза бастады. Бұл мақалалар 1992 жылдан 2015 жылға дейін The Burlington Free Press басылымында жарияланды және Вермонт Пресс Ассоциациясының «Ең жақсы өмір салты» номинациясы бойынша жеңіске ие болды. Боджалиан Cosmopolitan, Reader's Digest, The New York Times және Boston Globe Sunday Magazine журналдарына материалдар жазған. Боджалианның «Нағыз өмірдегі кісі өлтіру» атты тұңғыш романы 1988 жылы жарық көрді. Оның үшінші романы «Блишерлердің ар жағында» 1992 жылы жарық көрді және 1995 жылы телефильмге бейімделді. 1997 жылы Боджалианның бесінші романы «Емшектер» жарық көрді. Роман Вермонт штатының ауылдық акушері Сибил Данфорттың өміріне арналған, ол бір науқасының апатты кесаров тілімінен кейін қайтыс болуынан кейін сот дауларына тартылады. Роман сыншылар тарапынан жоғары бағаланып, Опра Уинфридің 1998 жылғы қазан айындағы «Опраның кітап клубы» таңдауы болды. Ол New York Times және USA Today тізімінде бестселлер атанды. 2001 жылы роман Сисси Спейсек басты рөлде ойнаған телефильмге бейімделді. Спейсек Дэнфорт кейіпкерінің өзіне тартымды болғанын айтты, себебі «оқиғаның мәні – кейіпкерімнің өзіне сенімсіздікпен күресі, сіздің құпияңыз болғанда жалғыз басыңызға жүруге тура келетін жол».

Кейінгі мансап

Боджалиан «Midwives» романынан кейін 1998 жылы «Сыбайлас заң» романын жариялады, ол есімдері белгісіз мазасыздықтан зардап шегетін жесір адвокат пен балама медицинамен айналысатын әйелдің қарым-қатынасы туралы. Романға Боджалианның гомеопатқа барып, қызы күндізгі күтім орталығынан жұқтырған жиі суық тиюлерді емдеуге тырысуы себеп болды. Боджалиан бұл сапар туралы: «Мен гомеопатияда роман жасыруға болатындай ойламаған едім, бірақ гомеопатпен кездесіп, ол маған емдеу протоколдарын түсіндіргенше» деді. «Бұл пациент дәстүрлі дәрігерге келгенде естімейтін поэзиялық тіл еді». The New York Times газетінен Лиз Розенберг: «Боджалианның шеберлігімен сюжетті манипуляциялай алатын жазушылар аз» деп жазды. Дегенмен, Розенберг романның «Midwives» романымен тым көп ұқсастығы бар екенін айтты. Розенберг: «Алдыңғы туындысынан айырмашылығы, бұл («Сыбайлас заң») оқырманның қызығушылығын тудыратын кейіпкерлерді жасау үшін Боджалианның керемет қабілетін толық пайдаланбайды» деді. The Boston Phoenix журналынан Меган Харлан романды «формулалық туынды» деп сипаттап, Боджалианның күрделі сюжет құруға тым көп көңіл бөлгенін және кейіпкерлерді жеткілікті дамытпағанын жазды. «Сыбайлас заң», «Midwives» сияқты, New York Times бестселлерлер тізіміне енді. Боджалиан 2002 жылы New England Book Award сыйлығын жеңіп алды. «The Double Bind» 2007 жылы Barnes & Noble Recommends Selection болып таңдалды және «New York Times» бестселлерлер тізімінде үшінші орынға шықты. 2008 жылы Боджалиан «Скелеттер тойда» романын жариялады, ол Польша мен Германиядағы Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы алты айында орын алған махаббат тарихы. Роман 1920-1945 жылдар аралығында неміс азаматы Ева Хенач жазған жарияланбаған күнделікке негізделген. Күнделікті 1998 жылы Хеначтың немересі Герд Крахн Боджалианға сыйлады, ол Боджалианның қызымен бірге балабақшаға барған. Боджалиан Хеначтың отбасының Кеңес әскерінен қашу туралы баяндамасына қызығушылық танытты, бірақ ол 2006 жылы Макс Хейстингстің «Армагеддон: Германия үшін шайқас» тарихын оқығанға дейін роман жазуға шабыттанбады. Боджалиан Хеначтың әңгімесінің Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы жылдарындағы нақты оқиғалармен және екеуінде де кездесетін «ерекше адамдық байланыс сәттерімен» қаншалықты үйлесетініне таң қалды. «Скелеттер тойда» Боджалианның Вермонттан тыс жерде және тарихи тұрғыдан нақты уақытта орын алғандықтан, бұрынғы туындыларынан ерекшеленді. Роман үлкен коммерциялық және сындық сәттілікке қол жеткізді: ол Боджалианның бесінші New York Times бестселлері болды және Washington Post пен St. Louis Post-Dispatch газеттері «Жылдың үздік кітабы» деп таныды. Сондай-ақ, ол 2008 жылы NBC Today Show-дың «Жазғы ондық» таңдауы болды. 2009 жылы жарық көрген «Едемнің құпиялары» романы да сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. Ол New York Times және Publishers Weekly бестселлерлер тізімінде алтыншы орынға ие болды. 4 ақпан 2012 жылы Джон Стамос, Дорса Гияхи және Анна Ганнның қатысуымен телефильм ретінде көрсетілді. Оның он үшінші романы «Түнгі бейтаныс адамдар» 2011 жылы жарық көрді. Бұл роман Натаниел Хоторн, Маргарет Атвуд, Элис Себольд, Стивен Кинг және Айра Левиннің туындыларымен салыстырылатын қорқынышты әңгіме. Оқырманның пікірі әртүрлі болды, кейбір оқырмандар аяғына және Боджалианның әңгіменің бір бөлігінде екінші жақты қолдануына наразылық білдірді. Кітап 2012 жылдың сәуірінде көркем әдебиет саласында New England Society Book Award сыйлығын жеңіп алды. Боджалианның «Құм сарайындағы қыздар» (2012) романы армян геноциді және Түркияның оны бір ғасыр бойы жоққа шығаруы туралы. Роман екі оқиғаны біріктіреді: Сирияда геноцид кезінде танысқан Элизабет Эндикотт пен Армен Петросянның махаббат оқиғасы; және олардың немересі Лора Петросянның бір ғасырдан кейін олардың жастық шағы туралы неге үнсіз болғанын түсінуге тырысуы. USA Today басылымы Боджалианның «бір ғасырға жуық уақыт бұрын болған оқиғаны оқырмандарды осындай қорқынышты оқиғаның – Түркияның өз еліндегі барлық армяндарды өлтіруге бел бууының – әлемдік тарих туралы біліміміздің шағын бөлігі ғана екеніне таң қалдыратын түрде жандандырғанын» жариялады. Опра Уинфри оны Аптаның кітабы деп таңдады: «Тарихтағы ең үлкен (және аз танымал) қайғылы оқиғалардың біріне берілген бұл нұсқа тек төзімділікпен ғана емес, сонымен қатар үмітте тұрып тұру дегеннің нені білдіретінін нюанспен, күрделі суреттейді». Содан бері Боджалиан басқа да New York Times бестселлерлерін жазды, соның ішінде «The Light in the Ruins» (2013); «Көздеріңізді жабыңыз, қолдарыңызды ұстаңыз» (2014); «Қонақ бөлмесі» (2016); «Ұйықтаушы» (2017); және «Борт сүйемешкері» (2018). 2020 жылы Боджалианның осы аттас кітабы негізінде «Борт сүйемешкері» телешоуы көрсетілді. Бұл алкогольге тәуелді борт сүйемешкері туралы комедиялық триллер, негізгі рөлде Калей Куоко ойнайды. Боджалианның кітаптары Washington Post, St. Louis Post-Dispatch, Hartford Courant, Milwaukee Journal Sentinel, Publishers Weekly, Library Journal, Kirkus Reviews, Bookpage және Salon газеттерімен «Жылдың үздік кітабы» деп таңдалды. 1 қыркүйек 2017 жылы Боджалиан Конгресс кітапханасында Армян лекциясын оқыды.

Жазу стилі

Боджалиянның романдары көбінесе үйсіздік, жануарлардың құқықтары немесе экология сияқты нақты бір мәселеге ден қояды, сондай-ақ кейіпкерлер төңірегінде құрылады, олар күрделі және кемшіліктері бар басты және екінші дәрежелі тұлғалар болып табылады. Боджалиан өзінің өмірінен алынған ерекшеліктерді шығармаларында пайдаланады; әсіресе, оның көптеген романдары Вермонт штатының қалаларында өтеді, олардың кейбіреулері ойдан туған. Боджалиан: «Жазушылар өз дауыстарын табу туралы мақтанышпен айтуға құштар, бірақ мен үшін Вермонтте маған маңызды нәрселерді, қызықтыратын мәселелерді таптым», – деген еді. 1984 жылдың 13 қазанында Боджалиан Нью-Йорк қаласындағы Брик Пресвитериан шіркеуінде өткен салтанатта Виктория Шеффер Блеверге үйленді.