Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық психолог (1934 жылы туған)
British psychologist (born 1934)
Алан Дэвид Баддлей CBE FRS (23 наурыз 1934 жылы туған) – британдық психолог. Ол есте сақтау және жұмыс жадының үш компонентті моделін жасау жөніндегі зерттеулерімен танымал. Қазір ол Йорк университетінде психология профессоры болып жұмыс істейді.
Alan David Baddeley CBE FRS (born 23 March 1934) is a British psychologist. He is known for his research on memory and for developing the three component model of working memory. He is a professor of psychology at the University of York.
Өмірбаян
Бэдли 1934 жылғы 23 наурызда Йоркширдегі Лидс қаласында дүниеге келген. Университетке түсерге дейін ол ата-анасы Дональд және Нелли Бэдлимен бірге тұрды. Ол психологияны оқымаққа бел буды және бастапқыда психоанализбен қызығушылық танытты. Кейіннен ол назарын дәлелдерге негізделген психологияға аударды. 1956 жылы Бэдли оқуын жалғастыру үшін Америка Құрама Штаттарына барып оқыды. Америкада бір жыл өткізген соң, ол үйіне қайтып келді. Содан кейін ол Кембриджге барып, Хилари Энн Уайтқа үйленді. Бэдли мен оның әйелінің үш ұлы бар.
Baddeley was born in Leeds, Yorkshire on 23 March 1934. He lived there with his parents, Donald and Nellie Baddeley, until leaving for university. He decided to study psychology and was originally interested in psychoanalysis. Later he changed his focus to evidence based psychology. In 1956, Baddeley went to the United States of America to continue his studies. After spending a year in America, he returned home. He then went to Cambridge, where he met and married Hilary Ann White. Baddeley and his wife have three sons.
Білім
Бэдли 1953-1956 жылдары Лондон университетінің колледжінде білім алды. 1957 жылы Принстон университетінің психология факультетінен магистр дипломын алды. 1962 жылы Кембридж университетінен докторлық диссертациясын қорғады. Оған 1999 жылы Эссекс университеті, 2000 жылы Плимут университеті және 2019 жылы Бристоль университеті құрметті доктор дәрежесін берді.
Baddeley attended the University College London from 1953 to 1956. He then obtained an MA from Princeton University's Department of Psychology in 1957. He earned a PhD from University of Cambridge in 1962. He has been awarded Honorary Doctorates by University of Essex in 1999, Plymouth University in 2000, and University of Bristol in 2019.
Мансап және зерттеу
1974 жылы Грэм Хичпен жұмыс істеген Бэддейли жұмыс жадының Бэддейли моделі деп аталатын ықпалды модельді жасады, ол бірнеше қысқа мерзімді есте сақтау қоймаларының бар екенін және осы қоймалардың мазмұнын басқару үшін жеке өзара әрекеттесетін жүйенің болуын көрсетеді. Модельдің үш құрамы бар: фонологиялық цикл, орталық атқарушы және визуо-пространдық эскиз алаңы. Бұл модель қысқа мерзімді сақтау және ақпаратты өңдеу туралы эмпирикалық деректердің көп бөлігін түсіндіреді. Оның 1975 жылғы қысқа мерзімді есте сақтау сыйымдылығы туралы маңызды зерттеуі, адамдардың қысқа сөздерді ұзақ сөздерге қарағанда жақсырақ есте сақтайтынын көрсетті. Бұл құбылыс сөз ұзындығының әсері деп аталды және ол сөздерді айту уақыты, элементтер саны емес, қысқа мерзімді вербалды есте сақтаудың сыйымдылығын анықтайтынын көрсетті. Зерттеу сонымен қатар қатысушылар сөздерді оқығанда маңызсыз дыбысты қайталағанда сөз ұзындығының әсері байқалмайтынын анықтады. Олар уақытша бөлігі зақымдалған және есте сақтау проблемаларын тудырған науқастарды зерттеді. Мұндай зерттеулердің нәтижелері қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді есте сақтаудың бір жүйе емес екенін көрсетеді. Амнезиямен ауыратын науқастардың қысқа мерзімді есте сақтауы қалыпты болды, бірақ ұзақ мерзімді есте сақтауы бұзылған. Бэддейли сонымен қатар су тереңдігінде және әртүрлі су асты жағдайларында зерттеулер жүргізді. Ол тереңдік пен қысымның шеберлікке, температураның реакция уақытына және құрлықта және су астындағы контекстке байланысты есте сақтауға әсерін зерттеді. Бэддейли 1974 жылдан 1997 жылға дейін Кембриджде орналасқан Ұлыбританияның Медициналық зерттеулер кеңесінің бөлімшесі – Когнитивтік және Ми ғылымдары бірлігінің директоры болды. 1993 жылы ол Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды, ал 1996 жылы Америка өнер және ғылым академиясының шетелдік құрметті мүшесі болып сайланды. 2001 жылы Бэддейли Америкалық Психологиялық қауымдастығының (APA) ерекше ғылыми үлесі үшін сыйлығын алды. 2012 жылы Бэддейлиге Британдық Психологиялық қоғам өмір бойы жетістіктері үшін сыйлық берді. Сонымен қатар, ол 2016 жылы Халықаралық Психологиялық ғылымдар одағынан психологиялық ғылымдар саласындағы маңызды жетістіктері үшін сыйлық алды.
In 1974, working with Graham Hitch, Baddeley developed an influential model of working memory called Baddeley's model of working memory, which argues for the existence of multiple short term memory stores and a separate interacting system for manipulating the content of these stores. There are three components of this model: the phonological loop, the central executive, and the visuospatial sketch pad. The model accounts for much of the empirical data on short term retention and manipulation of information. His landmark study in 1975 on the capacity of short term memory showed that people remembered more short words than long words in a recall test. This was called the word length effect and it demonstrated that pronunciation time rather than number of items determines the capacity of verbal short term memory. This study also found that when participants repeated an irrelevant sound while reading the words, the word length effect does not happen. They studied patients with temporal lobe damage that caused memory problems. Results of such studies provide evidence that short term and long term memory are not one system. The amnesia patients had normal short term memory but impaired long term memory. Baddeley has also done research studies using divers and various underwater conditions. He studied the effects of depth and pressure on dexterity, the impact of temperature on response time, and context dependent memory on land and underwater. Baddeley was the director of the Cognition and Brain Sciences Unit, a branch of the UK Medical Research Council, based in Cambridge, from 1974 1997. He was elected a Fellow of the Royal Society in 1993 and in 1996, was elected a Foreign Honorary Member of the American Academy of Arts and Sciences. In 2001, Baddeley received the American Psychological Association (APA) Award for Distinguished Scientific Contributions. Baddeley was given the Lifetime Achievement Award by the British Psychological Society in 2012. He also received the Major Advancement in Psychological Science Prize from the International Union of Psychological Science in 2016.
Басқа да елеулі еңбектері
Баддлей бірқатар нейропсихологиялық тесттерді бірлесіп жасаған, оның ішінде Doors and People, Балалар сөзсіз қайталау сынағы (CN REP), Ривермид мінез-құлықтық естелік сынағы (RBMT), Автобиографиялық естелік сұхбаты (AMI), Визуалды үлгілер сынағы (VPT) және Тіл өңдеу жылдамдығы мен сыйымдылығы сынағы (SCOLP). Баддлей Ұлыбритания пошталық индексін жобалауға қатысқан және Еуропалық когнитивтік психология қоғамын құрушылардың бірі болған.
Baddeley has also part authored a number of neuropsychological tests including the Doors and People, Children's Test of Nonword Repetition (CN REP), the Rivermead Behavioural Memory Test (RBMT), Autobiographical Memory Interview (AMI), Visual Patterns Test (VPT) and the Speed and Capacity of Language Processing Test (SCOLP). Baddeley was involved in the design of United Kingdom postcodes, and was one of the founders of the European Society for Cognitive Psychology.