Кіріспе

Неміс сәулетшісі (1874–1968)

Бруно Пауль (19 қаңтар 1874 – 17 тамыз 1968) – неміс сәулетшісі, суретші, интерьер және жиһаз дизайнері. Патша академиясында суретші ретінде білім алған ол, Мюнхен сецессионы академиялық өнерге қарсы дамыған кезде, алғаш рет Германияның «Югенд» журналында карикатурашы және иллюстратор ретінде танымал болды, ал 1897 жылдан 1906 жылға дейін «Симплициссимус» журналында Вильгельм II-ге сын айтқандары үшін үкімет тарапынан қудалауларға ұшырады. 1907 жылы Пауль Deutscher Werkbund-тің негізін қалаушы мүшелерінің бірі болды және өнеркәсіптік дизайн, интерьер дизайны (әсіресе, Norddeutscher Lloyd мұхит кемелері үшін), жиһаз дизайны және сәулет саласында мансапты бастады. Оның сол кездегі жұмыстары Югендстильдің иілген пішіндері мен гүлдік бейнелерінен қарапайым формаларға, түзу сызықтарға және машиналық өндіріс әдістеріне бейімделуге дейінгі тарихи стильдік өзгерісті көрсетеді. 1907 жылы Пауль Мюнхендегі сәндік өнер мектебінің директоры болып тағайындалды, бұрынғы сын-пікірлеріне қарамастан. Келесі жылдары Пауль қолданбалы өнердегі білім беру реформаларын және ірі коммерциялық сәулеттік тапсырыстарды, мысалы, Берлиндегі алғашқы бұрышқатар, 1930 жылғы Катрейнер Хаусын жүзеге асырды. Паульдің мансабы ұлттық социализмнің өркендеуімен аяқталды. Паульдің шәкірттері мен оқушыларының арасында Мис ван дер Ро, Кем Вебер және Адольф Майер болды.

Ерте мансап

Пауыл 1874 жылы Саксонияның Сейфеннерсдорф ауылында дүниеге келді. Оның әкесі тәуелсіз саудагер, шебер және құрылыс материалдарын сатушы болған. Он екі жасында Пауыл Сейфеннерсдорфтан Дрезденге кетіп, мұғалімдерді даярлайтын мектепке түсуге дейін қысқа мерзімге гимназияда оқыды. 1892 жылы ол өнер саласында мансап құруға бекінді. 1893 жылы Саксонияның Көркемсурет академиясына студент болып қабылданды. 1894 жылы Пауыл Вильгельм Германиясының өнер астанасы Мюнхенге көшті. Мюнхендегі Көркемсурет академиясына Мюнхен сецессиясының маңызды өкілдерінің бірі Пауль Хёкердің шәкірті ретінде қабылданды. Хёкер Пауылды оның сыныптастары Макс Фельдбауэр, Вальтер Георги, Анджело Янк, Лео Пуц және Фердинанд фон Резничек кіретін прогрессивті суретшілер тобымен таныстырды. 1896 жылы Пауыл академияны тастап, тәуелсіз мансапқа шықты. Студия суретшісі болып қысқа уақыт жұмыс істегеннен кейін, ол иллюстратор және карикатурист ретінде танымал болды. Ол "Югенд" журналына тұрақты үлесалмақ болды, осы журналдан "Югендстиль" атауы шыққан. Бұл қозғалыстың жетекші тұлғалары, соның ішінде Питер Беренс, Бернхард Панкок және Рихард Римершмид, сондай-ақ Мюнхен сецессиясының көптеген негізін қалаушы мүшелері "Югенд" журналына суреттер салған. 1897 жылдан бастап Пауыл "Симплициссимус" сатирикалық журналының штатына кірді. Пауылдың 1897 мен 1906 жылдар аралығында "Симплициссимус" журналына апта сайын жариялаған материалдары оған халықаралық деңгейде танымалдылық әкелді.

Жас үлгі

1898 жылы Пол Беренс, Панкок және Римершмидпен бірге қолданбалы суретші ретінде жұмыс істеді. Ол Югендстильді дамытудың жетекші тұлғасы болды және тез арада Мюнхенде үй шаруасының заттарын өндіретін Vereinigte Werkstätten für Kunst im Handwerk (Қолөнер шеберханалары) үшін бас дизайнер ретінде танылды. Ол 1900 жылы Vereinigte Werkstätten үшін жасаған Югендстильдегі Аңшылар бөлмесі 1900 жылғы Париж халықаралық көрмесінде алтын медаль алды және одан кейін көптеген беделді тапсырмалардың біріншісі болды, бұл оған кеңінен кәсіби құрмет әкелді. 1904 жылы Сент-Луистегі Луизиана сатып алу көрмесінде тағы бір алтын медаль жеңіп алып, өзінің интерьер дизайнын американдық көпшілікке таныстырды. 1906 жылы Пол Мюнхендегі казарма үшін мерекелік безендіруді жобалады, бұл оның сәулеттік масштабтағы алғашқы тапсырмасы болды. Оның дизайны (әлдебір аңызға айналғандай) кайзер Вильгельм II-ге әсер етіп, Берлиндегі Корольдік сәндік өнер мұражайының оқыту институтының (Unterrichtsanstalt des königlichen Kunstgewerbemuseum) бос директорлығына тағайындалуына көмектесті. Пауылдың Берлиндегі тағайындалуы Герман Мютезиус пен Вильгельм фон Боде ұсынған білім беру реформаларының жалпы бағдарламасының бір бөлігі болды. Мюнхендік және Берлиндік сецессияның мүшесі, сондай-ақ неміс Werkbund-ты құрған он екі суретшінің бірі болған Пауль өзін берілген реформатор ретінде көрсетті. Ол Unterrichtsanstalt-тың оқу бағдарламасын қайта қарастырып, көркем білімнің негізі ретінде практикалық қолөнерді дамытуға баса мән берді. Ол қолданбалы өнер салалары үшін кәсіби дизайнерлерді даярлауды қадағалап, дизайн мектептерінде бүгінгі күнге дейін сақталған үрдіс жасады. Дизайнер ретінде Бруно Пол Vereinigte Werkstätten-ге 2000-нан астам жиһаз үлгілерін ұсынды. Ол сонымен қатар Deutsche Werkstätten Hellerau үшін жиһаздар, Norddeutscher Lloyd үшін кемелердің интерьерлерін, Ibach үшін пианиноларды және Берлин қаласының трамвайларының интерьерлерін жобалады. Пауылдың ең маңызды жиһаз дизайны 1908 жылғы Typenmöbel болды – бұл стандартталған, машинамен жасалған элементтердің шексіз комбинациясын ұсынатын, заманауи, модульді жиһаздың алғашқы мысалы. Оның көптеген жұмыстарындағыдай, Typenmöbel де замандас кәсіби журналдарда кеңінен жарияланды. 1918 жылдан кейін Паульдің архитектурасы Веймар Республикасының өзгеретін экономикалық және әлеуметтік жағдайларын көрсетті. 1924 жылы ол Deutsche Werkstätten үшін 1018 типті Plattenhaus-ты жобалады, бұл қолжетімді бағадағы тұрғын үйге зәрулікке жауап ретінде жасалған, алдын ала құрастырылған бетон үй болды. Plattenhaus-тың қатаң, призмалық көлемдері жаңашылдықтың (neue Sachlichkeit) тіліне сәйкес болғанымен, оның әдемі бөлшектері Пауылдың соғысқа дейінгі дизайндарына тән болды.

АҚШ көркем және қолданбалы өнер мектебі

Пауль 1924 жылы реформалар бағдарламасын толыққанды жүзеге асырды, ол кезде Унтеррихтсанштальт Пруссия академиясының өнер мектебімен біріктірілді. Жаңа мекеме, Vereinigte Staatsschulen für freie und angewandte Kunst (Біріккен мемлекеттік еркін және қолданбалы өнер мектебі), көркем еңбектердің барлық техникалық және шығармашылық аспектілерін қамтитын тұтас білім беру бағдарламасын ұсынды. Оның алғашқы директоры ретінде Пауль Николаус Певснер Германиядағы ең маңызды институттардың бірі деп санаған мекемені басқарды. Оқу бағдарламасының ауқымы және студенттер саны бойынша Паульдің Берлиндегі мектебі Баухаустан әлдеқайда басып өтті. Паульдің жеке сәулет практикасында немесе академиялық ательесінде оқыған студенттерінің арасында Людвиг Мис ван дер Ро, Адольф Мейер, Пол Тьерш, Кем Вебер және Сергиус Ругенберг болды. Паульдің мансабы 1933 жылы, нацистердің билікке келуі нәтижесінде Vereinigte Staatsschulen-нен күштеп кетіп, сәулеттік тапсырыстардан айырылуымен тиімді түрде аяқталды. 1937 жылы Пруссия өнер академиясынан қуылды. 1940 жылдың соңында нацистік партияға мүшелікке өтініш берді және 1941 жылдың 1 қаңтарында қабылданды. 1944 жылдың күзінде Ұлттық-социалистік партия Паульді неміс мәдениеті үшін орны толтырылмайтын тұлға деп таныды, оны Готтбегнадет тізіміне енгізіп, әскери қызметтен босатты. Соғыстан кейін Пауль Германияның әртүрлі қалаларына көшіп, 1955 жылы Берлинге оралды. Ол 1968 жылы 94 жасында қайтыс болды. Пауль Берлиндегі Вальдфридхоф Зелендорф зиратында, үкімет күтіп ұстайтын арнайы Еренграб жерінде жерленген.