Кіріспе

Архитектуралық эссе, sElf-тің альбомы.

"Орнамент және қылмыс" – модернист архитектор Адольф Лоостың пайдалы заттардағы орнаментті сынап жазған эссесі және лекциясы.

Тарих

Көпшілік пікірге қарамастан, ол 1908 жылы жазылған деп есептелсе де, Адольф Лоос алғаш рет 1910 жылы Венадағы Akademischer Verband für Literatur und Musik ұйымында дәріс оқыды. Эссе 1913 жылы француз тілінде Les Cahiers d’aujourd’hui журналында «Ornement et Crime» деген атпен жарияланды. Тек 1929 жылы эссе неміс тілінде Frankfurter Zeitung газетінде «Ornament und Verbrechen» деп басылды. 1931 жылы «Trotzdem» басылымында эссе қайта басылған кезде Лооске көмектескен архитектор Генри Кулька, Лооспен кеңескен соң, бастапқы жылды 1908 жылға өзгертті. Бұл Лоостың жақсы есте сақтамауы немесе Сецессионистерге қарсы күресте алғашқылықты иеленгісі келуімен байланысты болуы мүмкін.

Мазмұны

Бұл эссе модерн дәуірінде – Австрияда сецессия деп аталған, тіпті 1900 жылы өрбу кезеңінде де Лоос қатты сынаған – жазылды. Бұл эссе Өнер және қолөнер қозғалысынан мұраға алған, Баухаус дизайн студиясының негізін құраған және сәулеттегі модернизм идеологиясын қалыптастыруға көмектескен моральдық көзқарастарды айқындауда маңызды рөл атқарды. "Мәдениеттің дамуы пайдалы заттардан әшекейді жоюмен қатар жүреді", – деп мәлімдеді Лоос, осылайша мәдениеттердің сызықты және өркендеу үрдісіне деген оптимизмін, мәдени ортаға эволюциялық көзқарасты қолданудың заманауи әдетімен байланыстырды. Лоостың жұмысына сарайдың қарамағында әшекейсіз ғимаратты жобалағанда кездескен талаптар түрткіс болды. Соңында ол талаптарға мойынсұнып, терезелерге гүл қораптарын орнатты.