Абрам Деборин: Совет философы және марксизм тарихы
Abram Deborin
Абрам Деборин (1881-1963) – совет философы, марксистік, КСР Ғылым академиясының академигі. Большевиктер мен меньшевиктер арасындағы өзгерулер, сталиндік қуғын және қайта жариялану.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кеңес философы (1881–1963)
Абрам Моисеевич Деборин (Абра́м Моисе́евич Дебо́рин (Ио́ффе); 16 маусым 1881 [ескі стиль бойынша 4 маусым 1881], Упина, Ковно губерниясы – 8 наурыз 1963, Мәскеу) – совет марксистік философы және Кеңес Одағы Ғылым академиясының академигі (1929). Деборин Ресейдің Социал-демократиялық Еңбек партиясының большевиктер мен меньшевиктер фракциялары арасында бейімделіп, ақырында большевиктермен бірігіп, Кеңес Одағында философ ретінде ұзақ мансапқа ие болды. Сталин тұсында мансабы қиындыққа тап болғанымен, ол Никита Хрущев басқарған кезде өзінің еңбектері қайта жарияланғанын көрді.
Soviet philosopher (1881–1963)
Abram Moiseyevich Deborin (Ioffe) (Абра́м Моисе́евич Дебо́рин (Ио́ффе); 16 June 1881 [O. S. 4 June 1881], Upyna, Kovno Governorate – 8 March 1963, Moscow) was a Soviet Marxist philosopher and academician of the Academy of Sciences of the Soviet Union (1929). Deborin oscillated between The Bolshevik and Menshevik factions of the Russian Social Democratic Labour Party, before settling with the Bolsheviks and enjoying a long career as a philosopher in the Soviet Union. Although this career suffered under Stalin, he lived to see his works republished when the Soviet Union was led by Nikita Khrushchev.
Ресей революциясына дейін
1890 жылдардың соңында революциялық қозғалысқа қатысып, Деборин 1903 жылы Ресей социал-демократиялық жұмысшы партиясының большевиктер фракциясына қосылды. Бірақ 1907 жылға қарай ол меньшевиктер фракциясына өтті және саясатта да, философияда да Георгий Плехановтың шәкірті ретінде белгілі болды. 1908 жылы Деборин Берн университетінің философия факультетін бітірді (Л. И. Аксельрод 1900 жылы онда докторлық диссертациясын қорғаған). Ол көп ұзамай марксистік тұрғыдан философия бойынша маңызды кітаптар мен мақалалар жариялай бастады. Содан кейін ол 1908 жылдың сәуір айында "Голос соцст'алдемократа" басылымында жарық көрген "Философия Маха" (Махистік философия) еңбегін жазды. Бұл еңбекте ол большевизмді макизмге тән "субъективизм" және "волюнтаризмнің" саяси көрінісі ретінде сипаттады, ал олардың "тактиктері мен практикалық қызметкерлері" білмейтін макистер мен идеалистер екенін айтты. Ленин "макизмді" қабылдамаса да, большевиктер фракциясының ішінде мұндай философиялық мәселелерді саясатқа араластырмау туралы келісімге орай әрекет еткен практикалық адамдардың бірі болды.
Entering the revolutionary movement by the end of the 1890s, Deborin joined the Bolshevik faction of the Russian Social Democratic Labour Party in 1903. By 1907, however, he switched to the Menshevik faction and became known as one of Georgi Plekhanov's disciples, both in politics and philosophy. In 1908, Deborin graduated from the philosophy department at Bern University (L. I. Axelrod had received her doctorate there in 1900). He soon began publishing major books and articles on philosophy from a Marxist perspective. He then wrote "Filosofiia Makha" (Machist Philosophy), published in Golos sotst'aldemokrata, in April 1908. Here he characterized Bolshevism as a political manifestation of the 'subjectivism' and 'voluntarism' inherent in Machism, and that their "tacticians and practical people" were unwitting Machists and idealists. Lenin was one of the practical people who despite his rejection of "machism" had abided by a truce within the Bolshevik faction whereby they agreed not to politicize such philosophical issues.
Ресейдегі революциядан кейін
1917 жылғы Қазан төңкерісінен кейін Деборин меншевиктерден шығып, Свердлов коммунистік университетінде, Қызыл профессорлар институтында және Философия институтында дәріс оқуға кірісті. Біраз уақыттан соң ол 1926 жылдан 1931 жылға дейін басқарған «Марксизм туының астында» журналының редакторлық жұмыстарын жүргізді. Деборин 1928 жылы Коммунистік партияға мүше болды. 1917 жылғы Қазан төңкерісінен кейін кеңестік философия екі бағытқа бөлінді: Деборин басқарған «диалектиктер» және Любовь Аксельрод болған «механистер» (сол кездегі белгілі большевик көшбасшысы Николай Бухарин «механистердің» жақтасы саналды, бірақ ол олармен толығымен келіспеді).
Soon after the October Revolution of 1917, Deborin left the Mensheviks and began lecturing at the Sverdlov Communist University, the Institute of Red Professors and the Institute of Philosophy. He soon assumed editorial duties at the journal, Under the Banner of Marxism, which he headed from 1926 1931. Deborin joined the Communist Party in 1928. Following the 1917 October Revolution, Soviet philosophy found itself divided itself between two factions: the "dialecticians," headed up by Deborin, and "mechanists," whose leading figure was the philosopher Lyubov Axelrod (the then prominent Bolshevik leader Nikolai Bukharin was seen as an ally of the "mechanists," although he did not entirely agree with them).
Сталиннің тұсында
Ол "меншевиктік идеализм" деп айыпталды. 1931 жылы Иосиф Сталин диалектиктер мен механистер арасындағы тартысты шешті. Ол диалектикалық материализмді марксизм-ленинизмге ғана қатысты деп белгілеген жарлық жариялады. Содан кейін ол "Диалектикалық және тарихи материализм" (1938) еңбегінде "диалектика заңдарын" тізімдеп, оларды белгілі бір ғылымдардың, әсіресе тарих ғылымының негізі деп көрсетті және олардың "пролетарлық әлемге көзқарасқа" сәйкес келуіне кепілдік берді. Осылайша, диамат үшінші Интернационалға қатысқан көптеген коммунистік партияларға таңылды. Диамат Кеңес Одағының ресми философиясына айналып, оның тарауына дейін солай қалды. Сталин диалектикалық материализмді қолдағанда, Деборин Сталиннің позициясын қолдағандай болды. Одан кейінгі жылдары Деборин көзге түспеуге тырысты, көптеген еңбектері жасырылды. Бірақ ол Никита Хрущевтің "жаңғыруы" кезінде барлық еңбектерінің Кеңес Одағында қайта басылғанын көруге жете алды.
He was castigated for "Menshevizing idealism". In 1931, Joseph Stalin decided the issue of the debate between dialecticians and mechanists by publishing a decree which identified dialectical materialism as pertaining solely to Marxism–Leninism. He then codified it in Dialectical and Historical Materialism (1938) by enumerating the "laws of dialectics", which are the grounds of particular disciplines and in particular of the science of history, and which guarantees their conformity to the "proletarian conception of the world". Thus, diamat was imposed on most Communist parties affiliated to the Third International. Diamat became the official philosophy of the Soviet Union and remained as such until its dissolution. When Stalin decided in favor of dialectical materialism, Deborin made a show of support for Stalin's position. For some years afterwards, Deborin kept a low profile, and most of his writings were suppressed. However, he lived long enough to see all of his works republished in the Soviet Union during the "thaw" under Nikita Khrushchev.