Кіріспе

Молдавияның Югасы (14 ғасыр – 1400 жылдың 19 шілдесі) (румын әдебиетінде Юрг немесе Юрие, русинде Юрий, поляк тілінде Ежи деп те аталады; Ологул эпитеті "Мүгедек" дегенді білдіреді) 1399 жылдың қарашасынан 1400 жылдың маусымына дейін Молдавияның воеводасы (князі) болды. Бір гипотеза бойынша, ол литва князі Георгий Кориатович болуы мүмкін. Басқа гипотезалар оны Молдавияның Роман I (1391–1394) мен белгісіз әйелінің ұлы деп санайды, мүмкін литвалық текті Карийоталар ұрпақтарынан шыққан, аты мен шығу тегінің ұқсастығынан литва князімен шатастырылған болуы мүмкін. "Мүгедек" лақабы тек Путна монастырының жылнамасында кездеседі, ол 16 ғасырдың басында жазылған, бірақ оның пайда болуы белгісіз. Оның осы лақаппен тарихқа қалу себептері нақты белгісіз (вероятно, қимыл-қозғалысты қиындататын ауруға шалдыққан).

Өмірбаян

Олуғұл – молдаван билеушісі Роман Мушат пен Анастасия Мушаттың екінші ұлы. Кейбір тарихи деректерге сәйкес, Иуга бірнеше ай патшалық құрған. Басқа деректерде Иуга екі жыл билік еткендігі айтылады. Тарихи мәліметтерде Иуга Олуғұл мен литва князі Юрий Кориатович (кейде Юрг Кориатовичі немесе Юрий Кориатовичі деп аталған) арасында шатасу бар. Бұл шатасу Иуга есімінің русиндердегі Юрий есімінің жергілікті түрге бейімделген түрі болуымен байланысты. Шындығында, Иуга Олуғұл осы князьдің құрметіне крещениеден өткен деп есептеледі, себебі ол Роман I мен оның бірінші әйелі, Кориатовичтер тегінен шыққан литва княздары, Подолия билеушілерінің ұлы болған. Иуганың әкесінен болған ағалары – Михаил мен Стефан (одан бұрын 1394 жылдан 1399 жылға дейін Стефан I атымен билік құрған), ал екінші некеден екі туған бауыры болды: Александр (болашақта билеуші Александру чел Бун) және Богдан "жупанул" ("басшы").

Қаулы

Көптеген дереккөздерде Иуга Ологул ағасы Стефан I қайтыс болғанға дейін Молдованы басқарған деп есептеледі (бұл 1399 жылғы 28 қарашада Иуга Вода шығарған жарлықтан белгілі, сол күні ол қайтыс болған); мүмкін, денсаулығына байланысты. Стефан I балалары Богдан мен Стефан (әкесі құрған Пробота Вечедегі Святой Николай монастырының тізімінде ғана еске алынады) таққа отыруға тым жас болғандықтан және боярлар ел саясатына зор ықпал етіп, өз кандидаттарын таңдауға мүмкіндігі болғандықтан, Стефан I Иуга Ологулды мұрагер етіп тағайындаған болуы мүмкін. Иуга Ологул әкесі қайтыс болған кезде ағасы Богданмен бірге қашқан ағасы Александрдың қарсылығына тап болды (Куртя-де-Аржес дерегінде, Мирча Батрынның қорғауында). Сол кездегі құжаттар Мирча Воданың әскер басшылығымен Молдоваға кіріп, Александруды билікке орнатып, Иуганы Валахияға тұтқынға алғанын көрсетеді, ол 1403 жылғы 7 қаңтарда қайтыс болды (Александру чел Бун оны «бұрынғы қасиетті өлгендер» деп есімдерін атамағанда) және 1407 жылы Бистрица монастырында қайтыс болды деп жазылған. 1399 жылғы 28 қарашадағы Иуга Вода Ологулдың жарлығынан оның үйленгені және балалары болғаны да көрінеді («Бұл менің сенімім, Иуга воевода, және менің балаларымның сенімі, воевода Стефан мен оның балалары, оның бауырларының сенімі, Олександроның сенімі, Богданның сенімі»), бірақ оның әйелінің аты белгісіз қалды. Оның жерлеу рәсімі, мүмкін, Валахияда өткен, бірақ ол қайда жерленгені әлі белгісіз.