Кіріспе

Құрылымы жоқ, спонтанды және жекеленген дұға мен медитация түрі. Hitbodedut немесе hisbodedus (лит. "уединение, жалғыздық"; Тиберия: hīṯbōḏăḏūṯ, Ашкенази: hīsboydedēs/hīsboydedūs немесе hīsbōdedūs, Сефарди: hitbōdedūt) – еврейлердің өздерін-өздерінен оқшаулап медитация жасау тәжірибесін білдіреді. Бұл терминді Бресловтың Ребе Нахман (1772–1810) Құдаймен жақын, жеке қарым-қатынас орнатып, соңында барлық жаратылыстағы құдайлықты көретін, құрылымдалмаған, спонтанды және жекешелендірілген дұға мен медитация түрі ретінде танымал етті.

Өмірбаян

Орта ғасырдағы көптеген раввиндер, мысалы, Абрахам Маймонид, Абрахам Абулафия, Джозеф Гикатилла, Мозес де Леон, Мозес Кордоверо, Исаак Лурия және Хаим Витал жекебас медитация практикасын қолдаған. Хасидизмнің негізін қалаушы Баал Шем Тов өзінің жақын шәкірттерін хитбодедут арқылы және Исаак Лурияның каббалалық біріктірулері (ихудим) туралы медитация жасау арқылы девеикусты табуға шақырды. Бресловтық Ребе Нахман да осы тәжірибелер туралы кеңінен жазды және олардың иудаизмнің ата-бабалары – Ыбырайым/Авраам, Ысқақ/Йицхақ, Яков/Яаков, Мұса/Моше, Дәуіт, пайғамбарлар және олардың шәкірттері, сондай-ақ әрбір буынның Тора басшылары қолданғанын айтты.

Ребе Нахманның әдісі

Бұл әдіс Құдаймен жеке, ыңғайлы тілде сөйлесуді білдіреді, яғни жабық бөлме сияқты жеке орын немесе жеке ашық жерде жалғыз қалғанда. Бресловтың ребе Нахман әр күні көп уақытты жалғыздықпен өткізу керектігін үйреткен: осы сәттерде, кейіннен Құдайды және Тораның шындығын білуге ​​арналған жартылай пайғамбарлық немесе екстаздық тәжірибелерге айналатын, адал яһудиде Тешуваға көбірек мүмкіндіктер пайда болады, себебі Тора біліміндегі жаңалықтар, сонымен қатар жеке дұғалар үшін ерекше медитациялық тәсіл болып табылады және Құдайға досқа сенгендей сенуге болады. Ребе Нахман хитбодедут үшін ең жақсы орын – орман немесе дала деп үйретті. "Адам далада ойға шолғанда, барлық шөптер оның дұғасына қосылып, оның тиімділігі мен күшін арттырады", - деп жазды ол. Ол сондай-ақ, осы дүниенің құштарлықтары мен тілектері тынышқанда, түн ортасында хитбодедутты жасаудың да тиімді екенін ұсынды, бірақ күндіз жасау да дәл сондай нәтиже береді. Хитбодедут сеансы кезінде адам өзінің барлық ойларын, сезімдерін, проблемаларын және көңілінің шаршаңқысын Құдайға өз тілінде айтады, жүрегін төгеді. Ребе Нахманның пікірінше, бизнес мәмілелері, қайшы келетін тілектер және күнделікті қарым-қатынастар сияқты ешбір нәрсе талқылауға тым қарапайым емес. Тіпті, адам айтқысы келгенін дұрыс жеткізе алмаса да, оны Құдаймен бөлісуге болады. Сондай-ақ, адам өзінің мінез-құлқы мен ниеттерін қарастырып, өткен қателіктерін түзетуге және болашақта дұрыс жол табуға тырысуы керек. Егер адам Құдаймен сөйлей алмаса, онда Ребе Нахман мүмкіндігінше күшпен бір сөз айтуға кеңес береді. Ол осы сөзді қайта-қайта айтудың нәтижесінде түсінік пайда болатынын, Құдай оған мейірімділікпен қарап, өзін-өзі жеткізе алатынын үйретті. Ребе Нахман өзінің басқарушы шәкірті Реб Носонға хитбодедутты жақын досымен сөйлескендей қарапайым және тікелей орындау керектігін айтты. Ол былай деп кеңес берді: "Бала әкесіне жалбарынып айтқандай, Құдай алдында ой-санаңды төккенің жақсы. Құдай бізді Өзінің балалары деп атайды, өйткені (Құдай сөзі 14:1) жазылғандай: «Сендер Құдайдың балаларысыңдар». Сондықтан, өз ойларың мен уайымдарыңды Құдайға, әкесіне шағымданып, ренжіткен бала сияқты білдіргенің дұрыс."

Тыныштықпен ой жүгірту

Хитбодедут сондай-ақ кейбір үнсіз медитация әдістеріне де ыңғайлы. Олардың бірі – "үнсіз айқай", оны Рабби Нахман өзі тәжірибелеген. Ол үнсіз айқайды былай сипаттады:

Сіз "кішкентай, тыныш дауыспен" қатты айқайлай аласыз. Кез келген адам мұны істей алады. Просто, мұндай айқайдың дыбысын көзге елестетіп көріңіз. Оның қалай естілетінін нақты көрсеңіз. Осылай жалғастыра беріңіз, осы дыбыссыз "кішкентай, тыныш дауыспен" нағыз айқайлай бастайсыз. Бұл – шынайы айқай, әдемі қиял емес. Дыбысты өкпеден еріңізге жеткізетін тамырлар болғандай, басқалары оны миға жеткізеді. Осы жүйкелер арқылы дыбысты тартып, оны басыңызға жеткізе аласыз. Осылай істегенде, сіз шын мәнінде миыңыздың ішінде айқайлап тұрсыз. Хитбодедуттың тағы бір түрі – битул (жою), онда адам Құдайдың бар екендігін ойшана келіп, өзінің ішінде барлық нәрсені, тіпті өзін де жоққа шығарады. Хитбодедут ана тілінде орындалады, ал көптеген еврей дұғалары еврей тілінде айтылатындықтан, олардан ерекшеленеді. Рабби Нахман хитбодедутты еврейлердің күндізгі үш уақытта орындалатын міндетті дұғаларының орнын басуы үшін емес, оларды толықтыру үшін ойластырған. Ол өзінің ізбасарларына күн сайын кем дегенде бір сағат бойы хитбодедутпен айналысуды ұсынды. Хитбодедут – барлық Бреслов хасидтері үшін маңызды тәжірибе. Бұл тәжірибе Израильдің және еврей диаспорасының барлық жерінде еврей медитациясының ерекше түрі ретінде кеңінен танымал, және оны Бреслов хасидтері емес, кейбір еврейлер де қолданады.