Кіріспе

1970 жылғы деректі фильм

"Gimme Shelter" – 1970 жылғы американдық деректі фильм. Оны Альберт және Дэвид Мейслз, сондай-ақ Шарлотта Зверин режиссерлік еткен. Фильм Ролинг Стоунз тобының 1969 жылғы АҚШ гастрольдерінің соңғы апталарын, оның апатқа ұшыраған Алтамонт еркін концертімен және Мередит Хантердің қазасымен аяқталғанын көрсетеді. Фильм топтың 1969 жылғы "Let It Bleed" альбомының жетекші трекі болған "Gimme Shelter" әнінің атымен аталады. "Gimme Shelter" 1971 жылы Канн кинофестивалінің ашылу фильмі ретінде, конкурстан тыс көрсетілді.

Контекст

Бұл қарсы мәдениет дәуірінің деректі фильмі 1950-1960 жылдардағы «Тікелей кино» қозғалысымен байланысты. Оны сол дәуірдің көрнекті тұлғалары – Мейслз ағайындылары және Шарлотта Зверин түсірген. Бұл қозғалыстың негізгі идеясы – режиссердің «реациялық» болуы, яғни оқиғаларды сұхбат алу, қайта құру және дауыс қою сияқты деректі фильмдерге тән әдістермен зерттеудің орнына, олардың табиғи және спонтанды түрде дамуын тіркеу.

Өндіріс

Фильмде кейінірек 1970 жылы шыққан Get Yer Ya Ya's Out! альбомында көрсетілген Мэдисон Сквер Гардендегі концерттің бір бөлігі бейнеленген, сондай-ақ Чарли Уоттс пен есек Бірмингемге жақын M6 тас жолында альбомның мұқабасы үшін түсірілген фотосессия кезіндегі кадрлар бар. Сондай-ақ, фильмде The Rolling Stones in Concert тобының Алабама штатының Muscle Shoals қаласында "Brown Sugar" және "Wild Horses" әндерін жазғандағы жұмысы, және Айк пен Тина Тернердің Мэдисон Сквер Гардендегі концертте The Rolling Stones-қа алғашқы нөмірмен шығуы көрсетіледі, осыған қатысты Мик Джаггер: "Кейде әйелдің болуы жақсы" деген пікірін білдіреді. Мейслз ағайындары Нью-Йорктегі Мэдисон Сквер Гардендегі турнедегі алғашқы концертті түсірді. Концерттен кейін Мейслз ағайындары The Rolling Stones тобынан турда оларды түсіруге рұқсат сұрады, және топ келісім берді. Фильмнің көп бөлігі тегін Алтамонт концертін өткізу үшін сахна артындағы келісімдерді, соның ішінде танымал адвокат Мелвин Беллидің Алтамонт спидвейінің басшылығымен телефон арқылы келіссөздер жүргізгенін көрсетеді. Фильмде Hells Angels тобының жетекшісі Ральф "Сонни" Баргердің концерттен кейінгі күні KSAN радиостанциясына қоңырау шалып, "Егер мен сахна шетінде отырып, ешкім маған шыға алмаса, шоу біткенге дейін сыра іше аламын" деген сөздерін айтқан сәттері де көрсетілген.

Алтамонт тегін концерті

Содан кейін назар 1969 жылы Алтамонт спидвейіндегі концерттің өзіне аударылады, оның қауіпсіздігін Hells Angels қамтамасыз етті (бильярд таяқтарымен қаруланған). Күн өткен сайын, періштелер мен көрермендер есірткі және ішімдік ішіп, ахуал нашарлайды. The Flying Burrito Brothers және Jefferson Airplane концерттері кезінде төбелес басталады; Грейс Слик көпшілікті тынышталуға шақырады. Мик Джаггер тікұшақпен келгенде, ол трейлеріне бара жатқанда, өзін ұстай алмайтын жанкүйердің бетіне соққы алады. Бір кезде Jefferson Airplane-тің жетекші әншісі Марти Балинді Hells Angel нокауттайды; Пол Кантнер "менің жетекші әншімді соққандарға" қарсы тұруға тырысады, жауап ретінде: "Эй, жігіттер, Hells Angels Марти Балинді бетінен ұрып, біраз уақытқа есінен айырды деп айтқым келеді. Осы үшін сіздерге алғыс айтамын". Сахнада отырған Hells Angel "Sweet William" Fritsch микрофонды алып, былай дейді: "Сендер менің адамдарыммен сөйлесіп жатырсыңдар. Не болып жатқанын айтайын. Сендердің өзіңдер де осы жағдайдың себебісіңдер!" Адамдарды ұрып-соғуды жалғастырғаннан кейін Слик періштелерді ескертеді: "Ешкімге тиіспеңдер. Махаббатты ойламайынша, бір-біріңізден алыс тұрыңдар. Адамдар қызық болғанда, тәртіп сақтау үшін сіздер сияқты адамдар керек. Бірақ періштелер де... Білесіздер, бекерге адамдарды ұрып-соқпайды. Екеуі де уақытша қателесіп жатыр, енді қателеспейік!" Джерри Гарсия мен Фил Леш келеді, бірақ The Grateful Dead Балинмен болған оқиғаны Сантананың барабаншысы Майкл Шривтен естігеннен кейін ойнамауды шешеді. (Сантана және Кросби, Стилс, Нэш және Янг та концертте өнер көрсетті, бірақ фильмде көрсетілмеген.) Кешке қарай The Stones сахнаға шығып, "Sympathy for the Devil" әнін орындайды, керіліс күшейе береді. Келесі ән "Under My Thumb" орындалып жатқанда, 18 жасар Мередит Хантер және басқа да көрермендер сахнаға бұзылып кіруге тырысады, нәтижесінде топты күзетіп тұрған Hells Angels оны ұрып жібереді. Хантер содан кейін револьверін шығарып, Hells Angel Алан Пассароның шабуылына ұшырайды және кем дегенде алты пышақ жарақатынан көз жұмады. Хантердің пышақталған сәтін фильмді түсіріп жатқан операторлардың бірі бейнеге түсірді және фильмнің соңғы нұсқасында пайда болды. Альберт Мейслздің айтуынша, пышақ соғуды Бейрд Брайант түсірген; басқа да деректер Эрик Саариненді де автор деп көрсетеді. Фильмде Хантердің қолындағы тапаншаның қараңғы силуэті оның қыз досы Пэтти Бредехофтың тоқыма жилетінің фонында көрінеді, ал Пассаро оң жақтан кіріп, Хантердің қолынан тапаншасын ұстап алып, оны айналдырып, кем дегенде екі рет арқасынан пышақтап, камерадан шығарып жібереді. Алтамонттағы операторлардың қатарында жас Джордж Лукас та болды. Концертте Лукастың камерасы 30 метрлік пленка түсіргеннен кейін істен шықты. Оның түсірген ешбір кадры фильмнің соңғы нұсқасына енбеді.

Сыни қабылдау

2023 жылғы деректер бойынша фильм Rotten Tomatoes сайтында 31 рейтинг негізінде 94% көрсеткішті алды, орташа бағасы 9.2/10. Сайттың сын тұжырымы: "Бірдей дәрежеде маңызды да қорқынышты, Gimme Shelter фильмі Rolling Stones тобының музыкасы мен контрмәдениет қозғалысының аяқталуы арасындағы параллельді суреттейді." Metacritic сайтында 12 сыншының пікіріне сүйене отырып, фильмнің орташа бағасы 100-ден 85 баллды құрады, бұл "көпшіліктің мақұлдауы" екенін көрсетеді. 1971 жылы The Miami News газетінде Сьюзан Бринк бұл фильмді "әдемі және шыншыл фильм" деп жазған.