Кіріспе

Ехоба куәгерлерінің қан қолдануға қатысты діни ұстанымы

Ехоба куәгерлері Киелі кітапта христиандарға қан құюды тыйым салайды деп сендіреді. Олардың әдебиеттерінде былай делінген: «Қаннан аулақ болу – қан құюдан бас тарту, өз қаныңызды тапсыру немесе қан құю үшін сақтаудан бас тарту». Бұл сенім басқа христиан діндерінен өзгеше жазбаларды түсіндіруге негізделген. Бұл Ехоба куәгерлерінің ең жақсы танымал діни ілімдерінің бірі. Ехоба куәгерлерінің әдебиеттерінде толық қан немесе оның төрт негізгі құрауы – қызыл қан жасушалары, ақ қан жасушалары, тромбоциттер және плазма – құюдан бас тарту, келісімге келмейтін діни ұстаным екені және Құдайдың сыйы ретінде өмірді құрметтейтіндер тіпті төтенше жағдайда да қан қабылдау арқылы өмірді сақтап қалуға тырыспайды делінеді. Куәгерлерге альбумин, иммуноглобулиндер және гемофилияға қарсы препараттарды қолдануға толыққанды тыйым салынбағаны, керісінше, бұл жеке таңдау екені түсіндіріледі. Бұл ілім 1945 жылы енгізілді және содан бері бірнеше өзгерістерге ұшырады. Егер топ мүшелері өз еркімен қан құюды қабылдаса және өкініш білдірмесе, олар доктриналарын тастап, топтан шығып кеткені деп есептеледі және содан кейін ұйым мүшелері олардан қашып жүреді. Ехоба куәгерлерінің көпшілігі осы ілімді қабылдаса да, азы бөлігі келіспейді. «Күзет мұнарасы» қоғамы білім беру және қансыз хирургияны жеңілдету үшін ауруханалық ақпарат қызметін құрды. Бұл қызмет сонымен қатар ауруханалық байланыс комитеттерін де ұстап тұрады.

Ауруханалармен байланыс комитеттері

1988 жылы «Күзет мұнарасы» қоғамы «Ауруханалық ақпарат қызметін» құрды, бұл бөлім куәгерлерге қан құймайтын медициналық процедуралар жасауға дайын дәрігерлер мен хирургтарды табуға көмектеседі. Бұл бөлім әр филиалдың ауруханалық ақпарат бюросымен және АҚШ бойынша құрылған жүздей аурухана байланыс комитеттерінің жұмысын қадағалайтын болды. 2003 жылға қарай әлем бойынша 200-ге жуық аурухана қансыз медициналық бағдарламаларды ұсынады. «Ауруханалық ақпарат қызметі» қансыз хирургия әдістерінің қолжетімділігі мен тиімділігі туралы ақпаратты медициналық журналдардан іздестіреді. Бірақ «Пациенттерді аралау тобындағы ақсақалдар сіздің есіміңізге тек қана пациенттер өз тілектерін Денсаулық сақтау сақтандыруының тасымалдануы және жауапкершілік туралы заңға (HIPAA) сәйкес білдірген жағдайда ғана қол жеткізе алады». «Ехоба куәгерлері» филиалдары қауымдармен «Аурухана байланыс комитетінің (АБК) және Пациенттерді аралау тобының (ПАТ) қызметінен қалай пайдалануға болатыны» туралы тікелей байланыс жасайды. 2000 жылы «Ехоба куәгерлерінің» бір жарияланымы Аргентинада «медициналық қауымға маңызды ақпарат беруші» АБК комитеттерінің саны жүзден аз екенін хабарлады, сондай-ақ «олардың жұмысын куәгер пациенттерге көмектесу және оларды қолдау үшін аралап жүрген, өздерін-өздері құрбан ететін жүздеген ақсақалдар толықтырады» деді. Әр филиал ПАТ комитет мүшелерін тағайындайды, олар еріктілер ретінде қызмет етеді.

Ехоба куәгерлерінің арасында

Қан туралы ілімді қан құюға тыйым салатын дәрежеге дейін жетілдіргеннен бері, Ехоба куәгерлерінің көпшілігі ұйымның ұстанымын қабылдады. 1998 жылғы тамыз айындағы Academic Emergency Medicine журналында Ехоба куәгері және ұйым қызметкері адвокаты Дональд Ридли былай деді: "Ұйымнан шығарылған, медициналық директива картасының болуы, сол адамның Ехоба куәгерлерінің белгіленген діни ұстанымымен келісетінін көрсетеді". 1958 жылы "Құлаққа күзет" журналында Күзет мұнарасы қоғамының іліміне қайшы келіп, ерікті түрде қан құюға келіскен Ехоба куәгерінің бір мүшесі туралы хабарланды. Ұйым мүшелерінің қан құюды қабылдағанын растайды, тіпті 1961 жылы қасақана қабылдау үшін қауымдық жазалау саясаты енгізілгеніне қарамастан. 1982 жылы докторлар Ларри Дж. Финдли және Пол М. Редстоун 59 Ехоба куәгерлерінен тұратын қауымды зерттеуді жүргізіп, Ехоба куәгерлерінің қанға қатысты жеке сенімдерін бағалауға тырысты. Зерттеушілер былай деді: "Бұл қауымның мүшелері барлық қан өнімдерін қабылдаудан қатты бас тартады. Мүшелердің бірі де өлімге әкелсе, қан құюға келісетінін айтқан жоқ. Жауап берушілердің шамамен үштен бірі жеке қан құюдан бас тартқан". Алайда, зерттеуде жеті жауап берушінің плазманы, ал бір мүшесінің автотрансфузияны қабылдауға дайын екені көрсетілді, екеуі де Ехоба куәгерлерінің ілімімен тыйым салынған терапиялар. Зерттеушілер: "Мүшелердің арасында білімсіздік немесе ілімді орындаудан бас тарту бар" деп түсіндірді. Зерттеушілер жауап берушілердің байланыс ақпаратын қауымның қарттары бергенін, бұл жауаптарға әсер еткен болуы мүмкін екенін атап өтті. Тағы бір тәуелсіз зерттеуде медициналық жазбаларды қарастырып, Ехоба куәгерлерінің балаларына қан құюға дайын екендігінің ұқсас көрсеткіштері анықталды. Жастар да қан құюға дайын екендіктерін көрсетті. Күзет мұнарасының жарияланымдарында діндер ішінде мүшелердің жеке сенімдерінің ресми ілімнен өзгеше болуы жиі кездесетіні айтылған. Дәрігерлер Синтия Гямфи және Ричард Берковиц Ехоба куәгерлерінің қанға қатысты ұйымның ресми ұстанымын қабылдауына қатысты былай деді: "Кез келген діни топтағы барлық адамдардың бірдей нанымдарды бөлісетінін болжау наивтік. Мұсылмандардың, яһудилердің және христиандардың сенімдерінде маңызды жеке айырмашылықтар бар екені белгілі. Ехоба куәгерлері де солай болмауы керек пе?". Қан іліміне күмәнді қарау және оны қабылдамау кем дегенде 1940 жылдарға дейін жетеді. Күзет мұнарасы қоғамы қанды жеуге болмайды деген ілімді (1927–1931 жылдары) орнатқаннан кейін, ешқашан бұл діннің мүшесі болмаған Маргарет Бубер, нацистік Равенсбрюк концлагеріндегі Ехоба куәгерлерінің өмірін өз көзімен көрген. Ол көпшілігі басқа тағамдарды таңдау мүмкіндігіне қарамастан, қан сорпасын жеуге дайын екенін, әсіресе қанға қатысты Киелі кітаптағы сөздерді ескергеннен кейін айтады.

Сыншыл пікірлер

Күзет мұнарасының қан құюға қатысты ілімдеріне мүшелері де, мүше еместер де қарсылық білдірді. Қанға қатысты реформа үшін Біріккен Ехоба куәгерлері (АЙЖЖ) деп аталатын наразылық білдірген куәгерлер тобы, қан құюға тыйым салуға Құдай сөзінде негіз жоқ екенін айтады және кейбір саясаттарды өзгертуге тырысады. Бұл, христиандар Мұса заңына бағынбайды деген олардың өзіндік үйретісімен қайшы келеді. Теолог Энтони Хокема, Леви кітабындағы тыйым салынған қан адамның емес, жануардың қаны екенін мәлімдейді. Ол өзінің пікірін қолдайтын басқа авторларды келтіріп, Елшілердің істері 15-тараудағы қаннан аулақ болу туралы нұсқау мәңгілік келісім емес, еврей және жұрттан келген христиандар арасындағы бейбіт қарым-қатынасты сақтау үшін берілгенін түсіндіреді. Ол куәгерлердің қан ішуге тыйым салған жазбаларды адам қанын медициналық мақсатта қолдануға тыйым салу үшін пайдалануын "абсурдты сөздік түсіндіру" деп сипаттады.

Мәжбүрлеу

Осаму Мурамото Ехоба куәгерлерінің "өмірді сақтайтын" қан құюдан бас тартуын дәлелдеді. Бірақ бір жағдайда, Ресейдегі аудан сотының шешіміне қатысты, Еуропалық адам құқықтары соты (ЕАҚС) шешімдерде қандай да бір дұрыс емес қысым немесе ықпал көрсетілгенін көрсететін ештеңе жоқ екенін тапты. Ол былай деп атап өтті: "Керісінше, Ехоба куәгерлерінің көптегені шұғыл жағдайдың уақыт шектеулерінен азат болып, қан құюдан бас тартуды әдейілеп алдын ала таңдаған сияқты көрінеді". Сот: "Еркін ересек пациент қан құюдан бас тартуға құқылы. Алайда, бұл еркіндіктің мәні болу үшін пациенттер өз көзқарастары мен құндылықтарына сәйкес келетін таңдау жасауға құқылы болуы керек, егер бұл таңдау басқаларға негізсіз, ақылсыз немесе абайсыз көрінсе де". Мурамото ауруханалық байланыс комитеттерінің араласуы отбасы мүшелерінің, достарының және қауым мүшелерінің куәгер пациенттерге қанға негізделген емдеуден бас тартуға қысым көрсетуіне "ұйымдық қысымды" қосуы мүмкін екенін мәлімдеді. Ол: "Шіркеу ақсақалдары - комитет мүшелері - науқасқа "әдептік қолдау" көрсете алады, бірақ олардың қатысуының науқасқа тигізетін әсері зор екені белгілі. Зерттеулер көрсеткендей, кейбір Ехоба куәгерлері пациенттер ақсақалдар келгеннен кейін қан құюға қатысты бұрынғы шешімдерін өзгерткен". Оның айтуынша, мұндай ұйымдық қысым куәгер пациенттердің дербестігін шектейді және олардың жеке өмірі мен құпиялылығына араласады. Ол Күзет мұнарасы ұйымы мен қауым ақсақалдары пациенттерге медициналық көмек туралы егжей-тегжейлі сұрақтар қоймауы және пациенттер мұндай ақпаратты жарияламауы керек саясатты қолдауды ұсынды. Оның айтуынша, Қоғам 1983 жылы некедегі жыныстық қатынас туралы осындай саясатты қабылдады. Күзет мұнарасының өкілі Дональд Т. Ридли ақсақалдар мен ХБК мүшелері куәгер пациенттердің медициналық шешімдерін тексеруге нұсқау бермейді немесе оларды ынталандырмайды және пациенттер олардан көмек сұрамаса, олар пациенттердің ауруханаға жатқызылуына араласпайды дейді. Бірақ Күзет мұнарасы қоғамының ХБК өкілі Дэвид Малион куәгерлердің "күнәсін" білгенде: "Оларға сен айтасың ба, әлде мен айтайын ба?" - деп жауап береді. Дегенмен Ридли Мурамотоның куәгерлер Күзет мұнарасының Киелі кітаптағы ілімдері мен нормаларын елемеуге ерікті болуы керек деген ұсынысы абсурд екенін айтады. Ол: "Құдайды сүю - Оның бұйрықтарын орындау, оларды бұзбау және осы бұзушылықты басқалардан жасырмау". Мурамото дәрігерлерге пациенттермен жеке кездесу өткізіп, олардың тілектерін талқылауды, сондай-ақ шіркеу ақсақалдары мен отбасы мүшелерінің қатыспауын, пациенттердің шіркеу қысымынан босатылуын ұсынады. Ол дәрігерлерге мыналар туралы сұрақ қоюды ұсынады: а) Күзет мұнарасы қоғамы вакцинация мен мүшелер трансплантациясына қарсылық білдіруді бұрынғыдай тоқтатуы мүмкін бе, б) куәгер пациенттер қан компоненттерінің қайсысына рұқсат етілгенін және қайсысына тыйым салынғанын біледі ме, және олар бұл шешімдер Киелі кітап ілімдеріне емес, ұйымдық саясатқа жататынын мойындайды ма; және в) Киелі кітаптың кейбір тармақтары қанды жеуге тыйым салғанымен, қанды жеу мен қан құюдың денеге әсері мүлдем басқа екенін түсінеді ме. Сондай-ақ куәгерлердің басылымдары қан құюдың медициналық тәуекелдерін және ауыр жағдайларда қансыз емдеудің тиімділігін асыра сипаттайды деп мәлімдейді. Дін әлеуметтану ғылымының академигі Дуглас Э. Коуэн Күзет мұнарасы қоғамын сынаған христиандық контркульт қозғалысының мүшелері ақпаратты таңдап қолданады деп мәлімдеді. Мысалы, христиандық ақтаушы Ричард Абанес олардың қан құюға тыйым салуы "бірнеше жыл бойы көптеген куәгерлердің, соның ішінде көптеген балалардың өліміне әкеліп соқты" деп жазды. Коуэн былай деп жазды: "Егер мұқият оқырман [Абанестің төменгі жазбасын] тексеріп, статистикалық дәлел іздесе, ол 1980 жылғы Қызыл Крест қанды пайдалану туралы мәліметтерге негізделген статистикалық болжамдарды ғана табады". Коуэн сондай-ақ Абанес "мүмкіндігінше ең жағымсыз бейне беру үшін" "маңызды мәселелерді" алып тастайды дейді. Коуэн былай деп жазды: "Оқырманға Күзет мұнарасы қоғамы жыл сайын алдын алуға болатын көптеген өлімдерге біліп-біліп қадағалап отырады деген ой туады".

Ескірген медициналық нанымдар

Осаму Мурамото Күзет мұнарасы қоғамының қан құюдың қан ішумен бірдей екенін айтуын қолдау үшін ғасырлар бойы қолданылып, кейіннен жойылған медициналық көзқарастарға сүйенетінін айтады. Күзет мұнарасы қоғамының 1990 жылғы «Қан қалай өміріңді сақтай алады?» деген брошурасы өз пікірін қолдау үшін 17 ғасыр анатомының сөздерін келтірген. Мурамотоның сөзіне қарағанда, Күзет мұнарасы басылымдарында әлі де қолданылып жүрген қанның қоректік зат екендігі туралы көзқарас қазіргі медицинада ондаған жылдар бұрын қабылданбаған. Онда былай делінген: «Егер дәрігер сізге алкоголь ішпеуге кеңес берсе, сіз ішімдікті тоқтатып, бірақ оны тікелей тамырларыңызға құйса, бұл кеңеске бағыну болар ма?» Олар қаннан бас тартудың құрмет көрсету принципінің мүшелеріне қанды ет жеуге рұқсат беру арқылы көрсетілетінін айтады. Малдан қан алынған соң, Құдайға құрмет көрсетілген болып саналады, содан кейін адам еттің құрамында аз мөлшерде қан болса да жеуге болады.