Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ли Хаопей (; 1906 жылдың 6 шілдесінде Шанхай қаласында туған, 1997 жылдың 6 қарашасында Гаага қаласында қайтыс болған) – қытай заңгері, дипломаты және ғалымы. Ол халықаралық құқық бойынша көрнекті маманы болды.
Li Haopei (; 6 July 1906, Shanghai – 6 November 1997, The Hague) was a Chinese jurist, diplomat and academic. He was a leading authority on international law.
Білім
Ли Сучжоу университетінде оқып, 1928 және 1930 жылдары заң бакалавры және заң магистрі дәрежелерін алды. 1936 жылы ол стипендия жеңіп алып, Лондон университетінің Лондон экономика мектебінде халықаралық мемлекеттік құқық, халықаралық жеке құқық және салыстырмалы құқық салаларын тереңдетіп оқу үшін Ұлыбританияға сапар шекті.
Li attended Soochow University and received his Bachelor and Master's of laws in 1928 and 1930 respectively. In 1936 he won a scholarship and travelled to the United Kingdom to pursue advanced studies in public international law, international private law and comparative law at the London School of Economics, University of London.
Академиялық және мемлекеттік мансап
1939 жылы Қытайға оралған Ли екінші қытай-жапон соғысы салдарынан Сычуань провинциясының Лэшань қаласына көшірілген Ұлттық Ухань университетінде заң профессоры болды. 1941 жылы Ли заң профессоры және заң факультетінің меңгерушісі қызметіне тағайындалды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Ли Хаопей Ханчжоу қаласына кетіп, Ұлттық Чжэцзян университетінде заң профессоры және заң факультетінің деканы болды. 1949 жылы Қытайдағы азамат соғысы аяқталғаннан кейін Ли Пекинге көшіп, 1956 жылға дейін Қытайдың Ұлттық заң комиссиясының сарапшы комиссары ретінде коммунистік үкіметке қызмет етті. Сол жылы ол Сыртқы қатынастар институтында халықаралық құқық профессоры болды. 1963 жылдан 1993 жылға дейін Ли Пекин университетінде халықаралық құқық профессоры және Қытай Халық Республикасы Сыртқы істер министрлігінің заң кеңесшісі қызметтерін бірге атқарды. 1979 жылы ол Қытай Халық Республикасының алғашқы Қылмыстық кодексі мен Қылмыстық процестік кодексін жасауды аяқтады, бұл ашық саясат шеңберінде заңдылыққа оралудың маңызды бір қадамы болды. Ли Хаопей ағылшын, неміс және француз тілдерінен, соның ішінде Наполеон кодексін аударды.
Returning to China in 1939, Li became Associate Professor of Law at the National Wuhan University, at the time relocated to Leshan, Sichuan due to the Second Sino Japanese War. Later in 1941, Li was promoted to Professor of Law and Head of the Faculty of Law. At the end of the World War II Li Haopei left for Hangzhou, where he became Professor of Law and Dean of the College of Law at the National Chekiang University. Following the end of the Chinese Civil War in 1949, Li moved to Beijing, where he served the Communist government as an Expert Commissioner to the National Law Commission of China up to 1956. In that year, he was made Professor of International Law at the College of Foreign Relations. From 1963 to 1993, Li was concurrently Professor of International Law at Peking University and Legal Advisor to the Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China (PRC). In 1979, he completed drafting the first Criminal Law of the People's Republic of China and the Law of Criminal Procedure, a key piece of legislation enacted as part of a return to legality under the Open Door Policy. Li Haopei translated a number of works from English, German, and French, including the Napoleonic code.
Халықаралық соттар
Қытай Халық Республикасы халықаралық құқықта маңызды рөл атқарғандықтан, Ли Хаопей халықаралық конференциялар мен трибуналдарда оның негізгі өкіліне айналды. 1993 жылдан 1997 жылға дейін ол Тұрақты төрелік сотының мүшесі болды. Осы кезеңде Ли бұрынғы Югославия бойынша Халықаралық қылмыстық трибуналдың апелляциялық бөлмесінде судья болып қызмет етті. 1995 жылдан 1997 жылға дейін ол Руанда бойынша Халықаралық қылмыстық трибуналда да судья болып жұмыс істеді.
As the PRC took a large role in international law, Li Haopei became its main representative at international conferences and tribunals. From 1993 to 1997 he served as a Member of the Permanent Court of Arbitration. In the same period, Li served as Judge at the Appeals Chamber at the International Criminal Tribunal for the Former Yugoslavia. From 1995 to 1997 he also served as judge at the International Criminal Tribunal for Rwanda.
Өлім
Ли Хаопей 1997 жылғы 6 қарашада Гаагадағы Қызыл Крест ауруханасында қайтыс болды. Ол кезде Лидің өлімі табиғи себептерден туындаған деп есептелгенімен, 2002 жылы оның өліміне қатысты тергеу ашылды, себебі ол голланд медбикесі Люция де Беркпен байланысты болуы мүмкін деген күдік туды. 2010 жылы де Берк барлық кісі өлтіру айыптарынан ақталды, алғашқы сот инстанциясында кінәлі деп табылған болатын. Де Беркке қарсы ұсынылған дәлелдердің кемшікті статистикаға негізделгені болжануда.
Li Haopei died in the lt=Red Cross Hospital at the Hague on 6 November 1997. Whilst at the time Li's death was thought to be from natural causes, an investigation was opened in 2002 into his death as it was thought to be linked to the Dutch nurse Lucia de Berk. In 2010 de Berk was acquitted of all murder charges, having been found guilty at first instance. The evidence against de Berk is thought to have been based on flawed statistics.