Кіріспе

Заң мектебі (сонымен қатар заң орталығы, заң колледжі немесе заң факультеті деп те аталады) – заң білімі беруде маманданған институт, кәсіби мектеп немесе колледждің не университеттің бөлімі. Ол әдетте, белгілі бір құқықтық жүйеде судья, адвокат немесе басқа да заң қызметкері болу жолындағы процестің бір бөлігі болып табылады. Курстық жұмыс елге, құқықтық жүйеге немесе талап етілетін біліктілікке қарай бакалавриат, магистратура немесе екі деңгейде оқытылуы мүмкін.

Аргентина

Аргентинада заңгер болу үшін мамандықты таңдаған адамға заң бойынша бакалавр дәрежесін алу қажет, ал АҚШ жүйесінде заңгерлік білімді алғаннан кейін ғана жоғары оқу орнын бітіру қажет. Оған қарамастан, аргентиналық заңгерлерді "дәрігер" деп атау қалыпты жағдай, бірақ олардың көпшілігі заң ғылымдарының докторы (Juris Doctor) дәрежесіне ие емес. Бұл себебі, мамандық бастапқыда "Құқықтану докторы" (Doctorado en Leyes) деп аталған, ол бакалавриат деңгейі болған. Ол құрылған кезде елде магистратура болмаған, ол тек 1949 жылы ғана ашылды. 1918 жылғы университет реформасынан кейін мамандық "Адвокат" деп өзгертілді. Оның оқу мерзімі 5–6 жылды құрайды, ал кейбір университеттерде "Заң бакалавры" деген аралық дәреже де бар, оны алуға әдетте 3–4 жыл уақыт кетеді.

Австралия

Австралияда практика жасау үшін, заңгерлік мамандықты қабылдау кеңесі берген заң бакалавры (LLB), заң докторы (JD) немесе заң дипломымен бітіру қажет. Содан кейін, юрисдикция мен университетке байланысты, 12 айлық тағылымдамадан өту немесе практикалық құқықтық оқытудың (PLT) қосымша курсын бітіру керек, және штаттың Жоғарғы сотының бірінде адвокат ретінде тіркелу қажет.

Бельгия

Бельгияда 5 жылдық заң білімінен кейін Бельгия заңгерлер алқасына қабылдауға рұқсат етіледі.

Бразилия

Бразилияда құқықтық білім 1827/28 жылдары Олинда/Пэ және Сан-Паулу/Сан-Паулу қалаларында жаңа Империя Коимбра заң факультетін білім беру үлгісі ретінде пайдаланып, алғашқы заң мектептерін құрған кезде басталды. Қазіргі заң білімі 5 жылдық курсқа негіделген, одан кейін студент бакалавр дәрежесін алады. Заңгерлік практика белгілі бір штаттың немесе басқа аумақтық юрисдикцияның адвокатурасына (Ordem dos Advogados do Brasil – OAB) қабылдану шартына байланысты. Мемлекеттік адвокаттар, прокурорлар немесе судьялар ретінде жұмыс істеуге үміткерлер қабылдау емтиханын сәтті тапсырып, Конституциямен белгіленген үш жылдық заңгерлік тәжірибеден өтуі керек. Жоғары сатыдағы және одан да жоғары соттарда судьялардың кемінде бестен бірі адвокаттар қауымдастығының мүшесі болуы тиіс, сондай-ақ соттың қарауына қарай федералдық/штаттық/еңбек прокурорларының (ministério público) өкілдері де болуы керек. Сайлау және әскери соттарда мұндай талаптар жоқ. Заң бакалаврын алғаннан кейін мамандыққа жол ашуға (lato sensu) немесе академиялық заң жолын (stricto sensu) таңдауға, немесе екеуін де біріктіруге болады. Stricto sensu аспирантурасы магистр дәрежесінен тұрады, ол әдетте екі жылға созылады, одан кейін докторлық дәреже беріледі, оның алуына тағы төрт жылға дейін уақыт қажет болуы мүмкін.

Канада

Канададағы ең көне азаматтық құқық факультеті заң дәрежесін ұсынатын 1848 жылы Монреальдегі Макгилл университетінде құрылды, ал Канададағы ең көне жалпы құқық факультеті заң дәрежесін ұсынатын 1883 жылы Галифакстағы Далхаузи университетінде құрылды. Қазіргі таңда Канадада заңгерлік қызметпен айналысу үшін қажетті заңгерлік дәреже – Юрис Доктор (J.D.), ол университеттегі курстық жұмысты талап етеді және АҚШ-тағы алғашқы заңгерлік дәрежеге ұқсас. Курстық жұмыста белгілі бір академиялық мазмұн бар (мысалы, көптеген оқу орындарында міндетті түрде тапсыруға берілетін академиялық зерттеу жұмысы). Бағдарламалар үш жылға созылады және міндетті бірінші курс пәндері жағынан ұқсас. Бірінші жылдан және бітіруге қажетті талаптардан кейін пәндерді таңдау еркін, түрлі мамандықтар бойынша: бизнес құқығы, халықаралық құқық, табиғи ресурстар құқығы, қылмыстық құқық, халықтар құқығы және т.б. Канаданың құқықтық жүйесі азаматтық және жалпы құқықты қамтитындықтан, кейбір заң мектептері LL.B. немесе J.D. (жалпы құқық) және B.C.L., LL.L. немесе LL.B. (азаматтық құқық) дәрежелерін ұсынады, мысалы Макгилл университеті, Оттава университеті және Монреаль университеті. Атап айтқанда, Макгилл университетінің заң факультеті «транссистемдік» деп аталатын азаматтық және жалпы құқықтан тұратын біріктірілген бағдарламаны ұсынады. Басқа факультеттерде егер біреу жалпы құқық дәрежесін бітірсе, азаматтық құқық дәрежесін оқудың қосымша бір жылымен алуға болады. Бұл азаматтық құқық түлектері үшін де қолданылады, егер олар жалпы құқық дәрежесін алуды қаласа. Атау өзгергеніне қарамастан, J.D. форматына көшкен оқу орындары оқу бағдарламаларын өзгерткен жоқ. J.D. немесе LL.B. дәрежесінің өзі Канада лицензиясын алу үшін жеткіліксіз, өйткені әр провинцияның заң қоғамы тәжірибеден өтуді және провинциялық дағдылар мен жауапкершіліктерді оқыту курсын сәтті аяқтауды талап етеді, мысалы Британдық Колумбия заң қоғамының кәсіби заңгерлік оқу курсы, Жоғарғы Канада заң қоғамының дағдылар мен жауапкершіліктерді оқыту бағдарламасы және Квебек заңгерлік мектебі. Канадада J.D. енгізудің басты себебі – бұл дәрежелерді жоғары білімі жоқ Еуропалық дәрежелерден ажырату болды. Алайда, Канада білім беру жүйесінде J.D. дәрежесі LL.B. сипаттамаларын сақтап, екінші деңгейдегі бағдарлама ретінде қарастырылады, бірақ магистратура емес. (Бұл позиция Канада университеттерінің М.Д. және Д.Д.С. дәрежелерін де екінші деңгейдегі бағдарламалар деп санайтынымен ұқсас.) Дегенмен, дәрежелердің мәртебесіне қатысты келіспеушіліктер сақталады, мысалы Торонто университетінде заң факультеті J.D. дәрежесін LL.B. дәрежесінен артық деп насихаттайды. Кейбір университеттер бірлескен канадалық LL.B. немесе J.D. және американдық J.D. бағдарламаларын жасады, мысалы Йорк университеті мен Нью-Йорк университеті, Виндзор университеті мен Детройт Мерси университеті, Оттава университеті мен Мичиган мемлекеттік университеті бағдарламалары.

Финляндия

Заң факультетіне әдетте университеттерде бакалавриат деңгейінде түседі. Бакалаврдың аралық дәрежесі (oikeusnotaari) бар, бірақ мақсат – заң магистрі (oikeustieteen maisteri; 2005 жылға дейін oikeustieteen kandidaatti). Университет білімін аяқтағаннан кейін, аудандық сотта бір жылдық тәжірибеден өткен соң "varatuomari" (VT) атағы беріледі. Бұл судья болып жұмыс істеу үшін қажетті негізгі біліктілік. Одан әрі тәжірибе жинағаннан кейін үміткер Финляндия адвокаттар қауымдастығына қабылданып, заңмен қорғалатын "asianajaja" лауазымын алады, ол адвокатқа ұқсас.

Франция

Францияда заң білімі үш деңгейлі жүйеде беріледі. Студенттер LL.B. (licence de droit), содан кейін LL.M. (master de droit) білімін алады, ал заң теориясына қызығушылық танытқандар үшін заң ғылымының докторы (doctorat de droit) дәрежесін алу мүмкіндігі бар. Көптеген француз университеттері заң курстарын Ғылыми-зерттеу және білім беру бөлімдері (unité de formation et de recherche) және/немесе Заң факультеттерінде ұсынады. Кейбір заңгерлік мамандықтар үшін LL.M. деңгейі міндетті талап болып табылады, бірақ ол кәсіби біліммен қатар беріледі, мысалы, судьялар үшін Ұлттық сот мектебі және адвокаттар үшін адвокаттық қызметке қабілеттілік туралы сертификат.

Индонезия

Индонезияда заң білімі үш деңгейлі жүйеден тұрады. Бірінші деңгей – «Саржана Хукум/S.H.» (Заң бакалавры) атағын беретін дәреже. Оны жоғары мектептен кейін тікелей заң факультетіне түскен соң 4–7 жылда алуға болады. Екінші деңгей бірінші деңгейден кейін таңдалған заң мамандығына байланысты өзгереді. Бұл деңгейдің жалпы атағы – «Магистер Хукум/M.H.» (Құқықта магистр). Бірақ, нотариат саласындағы маман үшін «Магистер Кенотариатан/M.Kn.» (Нотариатта магистр) сияқты екінші деңгейге арналған басқа да атақтар да кездеседі. Екінші деңгейді әдетте 1–2 жылда алуға болады. Индонезия заң білімінің үшінші деңгейі – «Доктор/DR.» (Заң докторы). Индонезияда кез келген заң саласында жұмыс істеу үшін заң бакалавры (S.H.) дипломы міндетті. Бітірушілер заңгер-консультант, судья (Жоғарғы Соттың оқу орталығында қабылдануы және қосымша оқудан өтуі қажет), мемлекеттік прокурор (мемлекеттік прокурорлардың оқу-әдістемелік орталығында қабылдануы және қосымша оқудан өтуі қажет), заңмен байланысты басқа да жұмыстар мен адвокаттық қызметпен айналысуы мүмкін. Адвокат болу үшін заңгер мамандығы бойынша арнайы курсқа (1–2 ай) қатысып, адвокаттық емтиханды тапсыру керек. Адвокат атағын емтиханды сәтті тапсырғаннан кейін және Индонезия адвокаттар қауымдастығы (PERADI) белгілеген талаптар мен міндеттемелерді орындағаннан кейін алуға болады. Бұл Индонезияда сотта іс жүргізу үшін қажетті шарт.

Үндістан

Үндістанда заң білімі дәстүрлі түрде үш жылдық бакалавр дәрежесі ретінде ұсынылып келген. Алайда, 1987 жылдан бастап бұл құрылым өзгертілді. Үндістандағы заң дәрежелері 1961 жылғы Адвокаттар туралы заңға сәйкес беріледі және осы заң заң білімі мен заңгерлік кәсіптің қызметін реттеу мәселелерін қамтиды. Аталған заң бойынша, Үндістанның Адвокаттар Кеңесі – Үндістанда заңгерлік кәсіпті реттейтін жоғары мемлекеттік орган, сонымен қатар заңдарға сәйкес келуді және елдегі заңгерлік кәсіптің кәсіби стандарттарын сақтауды қамтамасыз етеді. Осы мақсатта, Үндістанның Адвокаттар Кеңесі заң білімі беру үшін оқу орнының ең төменгі оқу бағдарламасын белгілейді. Сонымен қатар, Кеңес білім беретін мекемелерді мерзімді түрде бақылап отырады, олардың оқыту әдістемесі мен оқу бағдарламаларын бағалайды және мекеме талаптарға сай екенін анықтағаннан кейін, оны және оның берген дәрежесін мойындайды. Дәстүрлі түрде берілетін дәрежелер LL.B. (Заң бакалавры) немесе B.L. (Заң бакалавры) атауын алып жүрді. Мұндай дәреже алу үшін үміткердің танылған оқу орнынан кез келген мамандық бойынша бакалавр дәрежесі болуы қажет еді. Содан кейін LL.B./B.L. курсы үш жылға созылды, оны сәтті аяқтағаннан кейін үміткерге тиісті дәреже берілді. Алайда, Үндістан Заң комиссиясының ұсынысы және реформа талабын ескере отырып, Үндістанның Адвокаттар Кеңесі заң біліміне ғана арналған мамандандырылған заң университеттерін құру бойынша тәжірибе жүргізді, осылайша Үндістанда заңгерлік мамандықтың академиялық деңгейін көтерді. Бұл шешім 1985 жылы қабылданды, содан кейін Бангалор қаласында Үндістанның Ұлттық Заң Мектебі (жиі "NLS" деп аталады) құрылды. Бұл заң университеттері заң біліміне көп салалы және интеграцияланған көзқарас ұсынуға бағытталған. Осылайша, Үндістанда LL.B. немесе B.L. дәрежесінен өзге заң дәрежесі алғаш рет берілді. NLS бес жылдық заң курсын ұсынды, оны сәтті аяқтағаннан кейін "B.A., LL.B. (Honours)" (Құрметті диплом) деген интеграцияланған дәреже берілді. Содан кейін басқа заң университеттері де құрылды, олардың барлығы әртүрлі атаулармен бес жылдық интеграцияланған заң дәрежесін ұсынады. Келесісі – 1997 жылы Бхопалда құрылған Ұлттық Заң Институты Университеті. 1998 жылы NALSAR заң университеті құрылды. Делидегі Гуру Гобинд Сингх Индрапраста университеті 1998 жылдан бастап бес жылдық интеграцияланған заң курсын – LL.B. (Honours) ұсынды, ал 2007 жылдан бастап B.A., LL.B. / B.B.A., LL.B. (Honours) дәрежелерін де беруге бастады. Майсурдағы Майсур университетінің Әділет мектебі 2007 жылдан бастап бес жылдық интеграцияланған заң курсын – B.A., LL.B. (Honours) ұсынады. Делі университетінде үш жылдық LL.B. курсы да бакалавр дәрежесін бітіргеннен кейін аспирантураға түсудің бір мүмкіндігі ретінде ұйымдастырылған. Жодхпурдағы Ұлттық Заң Университеті 2001 жылы алғаш рет "B.B.A., LL.B. (Honours)" интеграцияланған заң дәрежесін ұсынды, одан бұрын Батыс Бенгалияның Заң Ғылымдары Ұлттық Университеті "B.Sc., LL.B. (Honours)" дәрежесін ұсынған болатын. Гандхинагарда құрылған Гуджарат Ұлттық Заң Университеті де LL.B. дәрежесін ұсынады. Алайда, осы мамандандырылған заң университеттеріне қарамастан, Үндістанда басқа да оқу орындары дәстүрлі үш жылдық дәрежелерді ұсынып келеді және олар Үндістанда заңгерлік қызметпен айналысу үшін бірдей біліктілік ретінде танылады. Тағы бір маңызды айырмашылық – үш жылдық заң дәрежесіне үміткердің бакалавр дәрежесі болуы керек, ал бес жылдық интеграцияланған заң дәрежесіне үміткердің танылған білім беру кеңесінен XII сыныпты бітіргені туралы куәлігі болуы тиіс. Үш жылдық және бес жылдық интеграцияланған дәрежелердің иегерлерінің барлығы Адвокаттар Кеңесінде тіркелуге құқылы, талаптар орындалған жағдайда, олар Үндістандағы кез келген сотта іс жүргізуге қатыса алады.

Гонконг

Гонконгта, көбінесе ағылшын ортақ құқық жүйесі қолданылатын жерде, L. L. B. бакалавр дәрежесі жиі кездеседі, одан кейін бір немесе екі жылдық заң бойынша аспирантура сертификаты алынады, содан кейін ғана оқу шарты (солиситорлар үшін) немесе тәжірибе (барристерлер үшін) басталуы мүмкін. Гонконгтағы үш заң мектебінің барлығы (HKU, CUHK, CityU) 2 жылдық Juris Doctor бағдарламасын ұсынады, бұл кез келген мамандық бойынша бакалавр дәрежесіне ие студенттерге PCLL-ге үміткер болуға мүмкіндік береді.

Иран

Иранда құқықтық білім азаматтық құқық және ислам шариғатының әсеріне түсті. Көптеген елдердегідей, орта мектепті бітіргеннен кейін заң факультетіне түсуге болады. Алғашқы заң дәрежесі – ғылым бакалавры. Б.С. алуға шамамен төрт жыл уақыт кетеді. Заң саласындағы алғашқы магистратура бағдарламасы – Б.С. Магистр ғылымын алуға шамамен екі-үш жыл қажет. Магистр ғылымы – белгілі бір құқық саласындағы курстық жұмыс пен диссертациядан тұрады. Кейбір заң факультеттерінде ұсынылатын ең жоғары заң дәрежесі – докторлық (Ph.D.). Оны алуға мектепке де, студентке де байланысты 5-7 жыл уақыт кетеді.

Италия

Италияда заңгер болу үшін заң білімін алу жолы – 5 жылдық заң магистрі (LL.M.) дәрежесі. Заң факультетіне әдетте университеттерде бакалавриат деңгейінде түседі.

Жапония

Жапонияда заң білімі бакалавриат және магистратура деңгейінде оқытылады. Магистратурадағы заң мектептеріне қабылдану үшін бакалавриатта заң мамандығы болуы міндетті емес.

Нигерия

Нигерияда заңгерлік білім алудың негізгі жолы – Нигерияның кез келген аккредиттелген университетінің 5 жылдық заң бакалавры (LL.B.) бағдарламасын аяқтау болып табылады. Нигерия Заң мектебінің кез келген кампусындағы қосымша бір жылдық оқу міндетті, сондай-ақ үміткер адвокаттық емтихандарды сәтті тапсырып, сот алқасы тарапынан лайықты және адал адам ретінде танылуы керек.

Филиппин

Құқық білімі бағдарламалары Филиппинде жоғары білім бағдарламалары болып саналады. Сондықтан, заң факультетіне қабылдану үшін белгілі бір пәндер бойынша жеткілікті кредиттер немесе сағаттармен бакалавр дәрежесін аяқтау қажет. Сонымен қатар, 2009 жылдың 2 наурызынан бастап Корея үкіметі ресми түрде бекіткен 25 (мемлекеттік және жеке) 3 жылдық кәсіби құқық мектебі ашылды, олар болашақ кореялық заңгерлерді оқыту үшін құрылған. Оқуын аяқтаған түлектерге арналған алғашқы адвокаттық емтихан 2012 жылы жоспарланған.

Шри-Ланка

Шри-Ланкада заңмен айналысу үшін Шри-Ланка Жоғарғы Сотының адвокаты ретінде қабылданып, тіркелу қажет. Бұл Шри-Ланка Заң Колледжіндегі, Заң Білімі Кеңесі ұйымдастыратын заң емтихандарын сәтті тапсыру және кемінде 8 жыл тәжірибесі бар заңгердің қанатында алты айлық тәжірибеден өту арқылы қол жеткізіледі. Студенттер заң емтихандарын тапсыру үшін Шри-Ланка Заң Колледжіне түсіп, заңды оқуы немесе жергілікті немесе шетелдік университеттің LL.B. дәрежесін алғаннан кейін тікелей емтихан тапсыруы керек.

Швеция

Швецияда заңгер болып жұмыс істеуге құқық беру үшін заң білімін алу жолы – 4 жарым жылдық заң ғылымдары магистрі (LL.M.) дәрежесін (270 ECTS) алу болып табылады.

Тайвань

Тайваньда заң көбінесе заң бакалавры (B.L.) дәрежесіне алып келетін бакалавриат бағдарламасы ретінде оқытылады. Студенттер практикалық емес, академиялық білім алады. Адвокаттық біліктілік емтиханы туралы ережелердің 5 және 20-баптарына сәйкес, Тайваньда заң білімі бар азамат емес адамдар адвокаттық емтиханға қатысуға құқылы. Азамат емес адамдар Тайвань азаматтығын алған жағдайда ғана прокурор немесе судьялық емтиханға қатыса алады. Азамат емес адам Тайваньда заңгерлік практикамен айналысуға рұқсат алғаннан кейін, олар заңгерлік практикаға қатысты барлық заңдарға, заңгерлік этика кодекстеріне және олар мүше болып табылатын Адвокаттар алқасының жарғысына сәйкес болуы керек. Сондай-ақ, олар кез келген мамандық бойынша бакалавр дәрежесіне ие болуы тиіс. Қазіргі уақытта Калифорния штатының Адвокаттар алқасы тіркеген, бірақ ешқандай штаттық адвокаттар алқасы немесе ABA аккредиттемеген 8 заң мектебі бар, 21 заң мектебі тек Калифорния штатының Адвокаттар алқасымен бекітілген, Алабама штатында заңмен аккредиттелген 2 заң мектебі және Массачусетс штатының Жоғары білім департаментімен аккредиттелген 1 заң мектебі бар. ABA аккредиттемеген заң мектептерінің адвокаттық емтиханды сәтті тапсыру көрсеткіші ABA аккредиттемеген заң мектептерінен әлдеқайда төмен, сондай-ақ олар жұмысқа орналасу туралы мәліметтерді ABA-ға ұсынбайды немесе жарияламайды. Дегенмен, қазіргі уақытта бар 10 ABA аккредиттемеген заң мектебі адвокаттық емтиханды тапсыру стандартына сәйкес келмейді. Еңбек экономистері Майкл Симкович пен Фрэнк МакИнтайрдың зерттеуіне сәйкес, заңгерлік доктор дәрежесі АҚШ-тағы өмір бойына табылған табыстың бакалавр дәрежесімен салыстырғанда 1 000 000 долларға артық екенін көрсетеді. АҚШ Еңбек департаментінің Еңбек статистикасы бюросының мәліметтері бойынша, 2012 жылы заңгерлердің орташа жалақысы 130 000 доллардан асып түсті, бірақ бұл көрсеткіш екі полюстік үлестірімге ие. Жалақы географиялық орналасуға байланысты өзгереді, үлкен қалаларда – әсіресе Нью-Йорк, Вашингтон, Чикаго және Лос-Анджелес қалаларында – орташа жалақы жоғары, ал ауылдық жерлерде төмен. АҚШ Еңбек статистикасы бюросы жарияламаған кестеде тәжірибелі заңгерлердің жұмыссыздық деңгейі жоғары табысқа ие мамандықтардың көпшілігінен төмен екені көрсетілген. БЛС деректері соңғы он жылда заңгерлердің жұмыспен қамтылуы басқа мамандықтарға қарағанда сәл жылдам өскенін көрсетеді, нәтижесінде заңгерлер жұмыс күшінің үлесі артып келеді. Алайда, заңгерлік мамандықты жаңадан бітірген түлектердің барлығы заңгер болып жұмыс істемейді. Симкович пен МакИнтайрдың АҚШ халық санағы бюросының деректерін зерттеуіне сәйкес, заңгерлік білімі бар АҚШ тұрғындарының шамамен 40 пайызы заңгерлікпен айналыспайды. Шамамен 2 пайызы бітірушілер кәсіби емес жұмыстарда жұмыс істейді.

Жоғары оқу орнынан кейінгі және кәсіби оқу

Кейбір білім беру орындарында заң магистрі (LL.M.) бағдарламасы белгілі бір құқық саласында маманданудың бір жолы ретінде ұсынылады. Тағы бір мүмкін академиялық дәреже – заң ғылымының докторы (S.J.D.) (АҚШ немесе Канадада), немесе заң докторы (LL.D.) Канадада немесе Ұлыбританияда, немесе Еуропалық және Австралиялық университеттерден заң бойынша Ph.D. дәрежесі. Заң факультетіне қабылданудан басқа, көптеген мемлекеттерде заң факультетінің түлектері заңгерлік қызметпен айналысу үшін мемлекеттік немесе провинциялық адвокаттық емтиханды тапсыруы міндетті. Көп штаттық адвокаттық емтихан (Multistate Bar Examination) АҚШ-тың көптеген штаттарында адвокаттық емтиханның бір бөлігі болып табылады. Әдетте, MBE-нің стандартталған, ортақ құқық саласын қамтитын тақырыптары штаттық ерекшеліктерді ескеретін эсселік сұрақтармен біріктіріліп, толыққанды адвокаттық емтихан құралады. Басқа ортақ құқық жүйесі бар елдерде адвокаттық емтиханды көбінесе заң фирмасында жұмыс істеу тәжірибесімен, яғни шәкірттікпен алмастырады.

Ұлыбритания және Еуропа

АҚШ және Канададағы заң мектептері әдетте жоғары білімнен кейінгі оқу орындары болып табылады және олардың тәуелсіздігі жоғары. Ал басқа елдерде заң білімі университет деңгейінен бастап негізгі білім беру жүйесінде немесе диплом бермейтін кәсіптік оқу орындарында беріледі. Ұлыбритания және Еуропаның көп бөлігінде академиялық заң білімі бакалавриат деңгейінен бастап, жалпы университет жүйесінде ұсынылады, ал университеттердің заң факультеттері жеке «заң мектептері» емес, басқа факультеттер сияқты болып табылады. Бұл елдерде «заң мектебі» термині қолданылуы мүмкін, бірақ оның мағынасы Солтүстік Америкадағыдан өзгеше. Бұл жеке заң мектептеріне де қатысты. Мысалы, Германияда Гамбургтегі Буцериус заң мектебі мен Висбадендегі EBS заң мектебі сияқты екі жеке заң мектебі құрылды, олар «заң мектебі» деп аталады, бірақ неміс заң білімінің дәстүрлі жолын ұстанады. Сонымен қатар, кейде заң колледждері академиялық білімнен кейін кәсіби білім беруді ұсынады. Мысалы, Ұлыбританиядағы University of Law Англия мен Уэльстегі адвокаттардың соритор немесе баристер ретінде практика жүргізу үшін алуға тиіс белгілі бір кәсіби біліктілікті қамтамасыз етеді.

Австралия

Австралияда Мельбурн құқық мектебі, Аделаида құқық мектебі және Сидней құқық мектебі сияқты құқық мектептері британдық және американдық жүйелердің үйлесімін баса назар аударды. Дегенмен, Жаңа Оңтүстік Уэльс университеті, Австралия Ұлттық университеті және Монаш университеті сияқты басқа университеттер өздерінің практикалық жұмыстарымен белгілі.