Кіріспе

2020 жылғы санақ бойынша халық саны 13 166 адамды құрады. Лас-Вегас Ратоннан оңтүстікке қарай 110 миль (177 км), Санта-Феден шығысқа қарай 65 миль (105 км), Альбукеркиден солтүстік-шығысқа қарай 122 миль (196 км), Колорадо штатының Колорадо-Спрингс қаласынан оңтүстікке қарай 257 миль (414 км) және Денверден оңтүстікке қарай 326 миль (525 км) қашықтықта орналасқан.

Тарих

Лас-Вегас 1835 жылы Мексика үкіметінен жер грантын алған қоныс аударушылар тобынан кейін құрылды. (Бұл жер бұрын Луис Мара Кебеса де Бакаға берілген еді, оның отбасы кейіннен қоныстанды.) Қала дәстүрлі испан колониалды стилінде салынды, орталық алаңы шабуыл болған жағдайда бекініс ретінде қызмет ете алатын ғимараттармен қоршалған. Лас-Вегас тез арада Санта-Фе жолындағы маңызды аялдама ретінде дамыды. 1846 жылы Мексика-Америка соғысы кезінде Стивен У. Кирни Лас-Вегастың алаңында сөз сөйлеп, Нью-Мексиконы АҚШ-қа қосып алғанын жариялады. 1847 жылы қалада Лас-Вегас шайқасы болды, ол жергілікті испано және Пуэбло халықтарының АҚШ күштеріне қарсы Таос көтерілісінің бір бөлігі еді. 1860 жылы АҚШ Конгресі Кабеса де Бака мұрагерлеріне Лас-Вегас грантының орнына басқа гранттарды таңдауға рұқсат беретін заң қабылдады. 1877 жылы Лас-Вегас колледжі, Реджис университетінің алдағысы, Лас-Вегаста шеттен қуылған итальяндық иезуиттер тобымен құрылды. 1887 жылы Лас-Вегас колледжі Денверге көшірілді, содан кейін атауы өзгертілді. Атчисон, Топека және Санта-Фе темір жолы 1879 жылдың 4 шілдесінде Лас-Вегасқа солтүстіктен келді. Даму құқықтарын бақылауда ұстау үшін ол Плазадан бір миль (1,6 км) шығысқа қарай станция мен оған байланысты құрылыстарды орналастырды, нәтижесінде Ескі Батыста болғандай, бөлек, бәсекелес Жаңа қала пайда болды. Мысалы, Альбукеркиде де осындай жағдай болды. Темір жол дәуірінде Лас-Вегас өркендеп, Американың оңтүстік-батысындағы ең ірі қалалардың біріне айналды. Ғасыр тоғысында Лас-Вегаста электрлік көше темір жолы, 6-шы көше мен Дуглас даңғылының солтүстік-шығыс бұрышындағы "Дункан опера үйі", Карнеги кітапханасы, Кастанеда қонақ үйі (ірі Харви үйі) және Нью-Мексикодағы мұғалімдер даярлайтын мектеп (қазіргі Нью-Мексиконың жоғарғы университеті) сияқты барлық қазіргі заманғы ыңғайлылықтар болды. 1950 жылдары темір жол индустриясының төмендеуі мен қайта құрылуы басталғаннан бері қала халқы салыстырмалы түрде тұрақты болып келеді. Екі қала біріктірілгенімен, бөлек мектеп округтері сақталды (Лас-Вегас қалалық мектептері және Батыс Лас-Вегас мектеп округі). 1890 жылдары бұл аймақта антиколонистік ұйым Лас Горрас Бланкас белсенді болды.

Каубойлар кездесулері

1915 жылдан бастап Лас-Вегас ковбойларының кездесулері 1931 жылға дейін жыл сайын өткізілді; содан кейін 1939 жылы ковбойлар кездесулері қайта жандандырылды. Олардың ұраны: "Ковбой, Лас-Вегасқа жол сал!" Бұл кездесулерді шаруа отбасылары мен ковбойлар тобы ұйымдастырды, ол көп ұзамай Лас-Вегас ковбойларының кездесулер қауымдастығына айналды. Кездесулер 1800 жылдардың басында Солтүстік Нью-Мексикода басталган және 21 ғасырға дейін жалғасып келе жатқан шаруашылық өмірін тойлады. Жыл сайынғы іс-шараларға пісірілген тағамды жеу сайыстары, барбекю, шерулер, банкеттер, билер және "ранчо родеолары" кірді. Алғашқы жылдары танымал адамдар – ковбойлар, сондай-ақ танымал топтар, Том Микс сияқты киножұлдыздар және Рэндалл Дейви сияқты суретшілер осы шараға қатысу үшін Лас-Вегасқа келді. Кейінгі жылдары белгілі ковбойлар "Ковбойлар кездесуі" родеосына қатысты. Ковбойлар кездесулері аймақтың кәсіптерін көрсететін және төрт күндік шараларға көп көрермен жиналды. 1952 жылы Ковбойлар қауымдастығы жыл сайынғы родеоға қосылу үшін Rough Riders қауымдастығын шақырды.

Заңсыздар

1879 жылы темір жол келгенімен бірге бизнестер, даму және жаңа тұрғындар, әрі құрметті, әрі күмәнді адамдар пайда болды. Қаскөйлер, қарақшылар, ұрылар, құмар ойыншылар, мылтық ұстаушылар, алаяқтар, қаңғыбас және саяхатшылар толқып келіп, елді мекеннің шығыс жағын дерлік заңсыз төбелес ошағына айналдырды. Атақты тұлғалардың арасында Ескі Батыстың аңыздары болды: тіс дәрігері Док Холлидей және оның сүйіктісі Үлкен Мұрын Кейт, Дейв Рудабо, Джесси Джеймс, Билли Кид, Уайетт Эрп, құпия Дейв Мэтер, Худу Браун және әдемі Гарри – дансхолл ұрысы. Тарихшы Ральф Эмерсон Твичелл бірде Ескі Батыс туралы былай деді: "Лас-Вегас сияқты беделсіз қарақшылар мен заңнан тыс адамдардың тобын бағындырған қала болған емес".

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 7,5 шаршы миль (19 шаршы километр), оның барлығы құрлық.

Климат

Лас-Вегас суық, жартылай шөлейтті климатқа ие (Кёппен климаттық жіктелімі: BSk).

Табиғи апаттар

2022 жылдың соңындағы қысы мен көктемінде Лас-Вегас және Сан-Мигель және Мора округтерінің төңірегіндегі аймақтар Calf Canyon/Hermits Peak өртіне тап болды. Бұл өрт 341,471 акр жерді өртеді, бұл Нью-Мексико тарихындағы ең ірі өрт болып табылады.

Демография

2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 14 565 адам, 5 588 үй шаруашылығы және 3 559 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 6 366 тұрғын үй бірлігін құрады, орташа тығыздық – [мәлімет жоқ]. Халықтың этникалық құрамы: 54,21% ақ нәсілді, 0,99% афроамерикандық, 1,96% американдық индейлер, 0,61% азиялық, 0,10% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 37,19% басқа нәсілдер және 4,95% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан тілділер халықтың 82,94% құрады. Оң жақтағы кестеде көрсетілгендей, Лас-Вегастың халқы 1990 жылы 14 753 адамға жеткен. 2019 жылға қарай халық саны 12,43% азайып, 12 919 адамды құрады. 5 588 үй шаруашылығының 33,0% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 36,0% бірге тұратын жұбайлар, 21,2% күйеуі жоқ әйел басқаратын үйлер, ал 36,3% отбасы емес. Үй шаруашылығының 30,4% жеке адамдардан тұрды, ал 9,7% 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,48 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,08 адамды құрады. Қала халқының жас құрамы: 26,4% 18 жасқа дейінгілер, 13,3% 18-24 жас аралығындағылар, 26,2% 25-44 жас аралығындағылар, 21,2% 45-64 жас аралығындағылар және 12,8% 65 жастан асқандар. Орташа жас 34 жасқа тең. Әр 100 әйелге 90,4 еркек шақ келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 86,2 еркек шақ келді. 2019 жылы қаладағы үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 26 561 доллар, бұл Нью-Мексико штатының орташа табысы 49 754 долларға және жалпыұлттық орташа табыс 62 843 долларға қарағанда төмен. Лас-Вегастағы отбасының орташа жылдық табысы 29 797 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 26 319 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 21 731 долларды құрады. 2019 жылғы халық санауы бойынша қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 20 080 доллар, бұл жалпыұлттық көрсеткіш 34 103 доллардан төмен. Бұрын отбасылардың 24,3% және халықтың 27,8% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 35,7% және 65 жастан асқандардың 20,1% кедейлікте өмір сүрді. АҚШ халық санағы бюросының соңғы мәліметтеріне (2019 жыл) сәйкес, кедейлік шегінде немесе одан төмен тұратын адамдардың саны (барлық жастағы) 35,6% дейін өсті. Бұл көрсеткіш 10,5% құрайтын жалпыұлттық орташа көрсеткіштен және 18,2% құрайтын штаттық орташа көрсеткіштен айтарлықтай жоғары.

Кітапханалар мен мұражайлар

1893 жылы құрылған Нью-Мексико Хайлендс университетінде Томас С. Доннели кітапханасы орналасқан. Ол Нью-Мексико Хайлендс университетінің оқыту, зерттеу және қоғамдық қызметін қолдайды. Кітапхана оқу бағдарламасының қажеттіліктері, интеллектуалды ізденістері және оқырмандарының жеке басын дамыту үшін қажетті ақпаратты және ғылыми материалдарды жинап, ұйымдастырып, сақтайды және қолжетімді етеді. Ол университеттің көпмәдениетті қоғамдық ортасы мен мұрасының әртүрлілігін көрсететін бағдарламалар мен қызметтерді ілгерілетеді. Қосымша құрылыс кітапхананың ауданын 23 700 шаршы футтан 53 500 шаршы футқа дейін ұлғайтты, қазір онда шамамен 200 000 томдық кітап қоры бар. 1904 жылы салынған Лас-Вегастағы Карнеги кітапханасы – Нью-Мексикодағы жалғыз сақталған Карнеги кітапханасы. Меценат Эндрю Карнегидің 10 000 долларлық қайырымдылығымен салынған, оның неоклассикалық стильдегі архитектурасы Томас Джефферсонның Монтичеллосына ұқсайды. Кітапхана қаланың бір блогын алып жатқан саябақтың ортасында орналасқан, айналасында Виктория стиліндегі үйлер мен ғимараттар бой көтеріп тұр. 1940 жылы ашылған Гранд-авенюдегі Лас-Вегас қалалық мұражайы және Раф Райдерлер ескерткіші алғашқыда Теодор Рузвельттің Раф Райдерлер полкінің (Испания-Америка соғысының бірінші ерікті атқыштар полкі) шешімімен құрылды. Олар Лас-Вегасты ресми кездесу орны деп атады. Олардың алғашқы кездесуі 1899 жылғы маусымда Лас-Вегаста өтті. Мұражай, тегін және жұртшылыққа ашық, Раф Райдерлерден қалған артефактілердің, архивтердің және фотосуреттердің естелік жинағын, сондай-ақ 1898 жылғы Испания-Америка соғысының Куба кампаниясына қатысты естелік заттарды, полктің 200-ден астам мүшесі туралы ақпаратты, RRR қауымдастығының құжаттарын және т.б. сақтайды. Мұражай Лас-Вегас қаласының тарихын, Раф Райдерлермен, Санта-Фе жолымен және Нью-Мексиконың дамуымен байланысын көрсетеді. Онда жергілікті индейстердің жасаған қыш ыдыстары, тұрмыстық заттар, киім-кешек, мал және егін шаруашылығына арналған құрал-жабдықтар, ауыл шаруашылығы және сауда операциялары, үй шаруашылығы жинақтары бар. 1940 жылы Works Progress Administration қаржыландырған ғимаратта орналасқан мұражай тастан салынған және Pueblo Revival стиліндегі элементтерге ие.

Колледждер

Лас-Вегас – Нью-Мексико штатындағы маңызды университет, әсіресе мұғалімдерді даярлау саласында. Бұл университетте ғылым, театр, өнер және шетел тілдері факультеттері ұзақ жылдар бойы жоғары деңгейде болды. Көркемсурет бөлімі 1950-1970 жылдар мен одан кейін де бүкіл елде танымал болды. Университет студенттер аралық спорт жарыстарын ұйымдастырады және NCAA II мен Рокки Маунтин Атлетика Конференциясының мүшесі. Сонымен қатар, Лас-Вегастың солтүстігінде Луна қоғамдық колледжі орналасқан. Жақын мандағы Монтесума қаласындағы Біріккен әлем колледжі – екі жылдық халықаралық мектеп, және ол АҚШ-та мұғалімдерді даярлау бойынша Халықаралық бакалавриат бағдарламасының орталықтарының бірі болып табылады.

Медиа

Лас-Вегаста әр екі апта сайын "Лас-Вегас Оптик" газеті жарияланады. Ол сәрсенбі және жұма күндері шығады. "Форт Юнион Драйв-ин" кинотеатры Лас-Вегастағы 7-ші көшеде орналасқан. "Индиго" театры Лас-Вегастағы Бридж-стрит көшесінде, 146 нөмірде орналасқан.

Лас-Вегас қаласының әкімдері

Мэр мерзімінің басталуы мерзімінің аяқталуы1 Эухенио Ромеро 1881 18832 Джон Г. Уайли 1888 –3 Эдвард Генри 1890 –4 Джеймс С. Дункан 1892 18925 Андриус А. Джонс 1893 18846 Майор Адин Х. Уитмор 1895 –7 Доктор Фредерик Олни 1897 –8 Джордж П. Мони 1902 –9 Карл Д. Гудалл 1903 –6 Доктор Фредерик Олни 1905 190710 Карл Д. Гудалл 1911 –11 Р. Дж. Тауперт 1912 191312 Доктор Х. М. Смит 1915 –13 Ф. О. Блад 1918 192014 Томас В. Трудер 1921 193415 Фрэнк В. Кондон 1935 193916 Иван Дж. Хилтон 1940 194617 Иван Дж. Хилтон 1950 195418 Лерой С. Уикс 1956 196019 Фрэнк Ольмстед 1962 196620 Бен Лингнау 1967 –21 Альфред Нельсон 1968 –22 Фидель "Бастық" Гонсалес 1970 197523 Гарольд К. Брандт 1977 –24 Макс Мадрид 1978 –25 Стив Франкен 1980 198526 Лерой "Хуэро" Санчес 1986 198727 Тони Мартинес кіші 1988 199728 Мэтт Мартинес 1998 200129 Генри О. Санчес 2002 200830 Тони Маркес 2009 –31 Альфонсо Э. Ортис кіші 2010 201532 Тонита Гуруле Жирон 2016 202033 Луи Трухильо 2020 202334 Дэвид Ромеро 2023 қазіргі уақытқа дейін