Кіріспе

Цинк глюконаты – глюкон қышқылының цинк тұзы. Бұл цинк(II) катионына екі глюконат анионынан тұратын иондық қосылыс. Цинк глюконаты – салмағы бойынша 14,35% элементтік цинк қамтамасыз ететін диеталық қосымша ретінде цинкті берудің танымал түрі. Глюкон қышқылы табиғатта кездеседі және өнеркәсіптік түрде, әдетте Aspergillus niger, сондай-ақ басқа саңырауқұлақтар, мысалы, Penicillium, немесе бактериялар, мысалы, Acetobacter, Pseudomonas және Gluconobacter арқылы глюкозаны ферментациялау арқылы өндіріледі. Таза күйінде ол ақ немесе ақшыл ұнтақ болып келеді. Оны электролиттік тотығу арқылы да жасауға болады, бірақ бұл өте қымбат процесс. Оның артықшылықтары – төмен микробиологиялық көрсеткіштері және толыққанды реакция, нәтижесінде ұзақ сақталу мерзіміне ие өнім шығады.

Цинк глюконаты және қарапайым салқын ауру

Цинк глюконаты жалпы суық тиюді емдеу үшін таңғыш таблеткаларда қолданылған. Дегенмен, цинк ацетаты бар таңғыш таблеткалармен жүргізілген бақыланатын сынақтарда, оның суық тиюдің ұзақтығына ең тиімді әсер ететіні анықталды. Цинк сонымен қатар жалпы суық тиюді емдеу үшін мұрынға шашыратылып берілген, бірақ кейбір жағдайларда иіс сезу қабілетінің жоғалуына (аносмияға) әкелуі мүмкін.

Қауіпсіздік мәселелері

Анозмия (иіс сезу қабілетінің жоғалуы) кейбір мырыш глюконаты бар препараттарды мұрынға тамсату арқылы қолданғанда байқалған. 2003 жылдың қыркүйегінде Zicam пайдаланушылары сотқа жүгінді, олар өнімнің – мырыш глюконаты және бірнеше инертті ингредиенттер бар мұрын гелінің – олардың иіс және кейде дәм сезу қабілетіне кері әсер еткенін мәлімдеді. Кейбір сот талапкерлері өнімді қолданғанда күшті және қатты күйдіру сезімін бастан өткергендерін айтты. Zicam өндірушісі Matrixx Initiatives, Inc., тек аз ғана адамдар қиындыққа тап болғанын және анозмияның өзі суық тиюден туындауы мүмкін екенін мәлімдеді. 2006 жылдың қаңтар айында 340 сот ісі 12 миллион долларға бітірілді. АҚШ-тың Тамақ және Дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) мырыш глюконатын жақсы өндіріс тәжірибесіне сәйкес қолданғанда жалпыға бірдей қауіпсіз деп санайды (GRAS), бірақ бұл FDA-ның аталған заттың пайдалы диеталық қоспа екендігін көрсететін қорытынды емес. 2009 жылдың 16 маусымында FDA «тұтынушыларды үш мырыш бар Zicam интраназальді өнімдерін қолдануды тоқтату және оларды жою туралы ескертті. Бұл өнімдер иіс сезу қабілетінің жоғалуына әкелуі мүмкін. FDA иіс сезу қабілетінің жоғалуы қанағаттандырылмайтын болуы мүмкін деп алаңдайды». Matrixx FDA-ның айыптауларының «негізсіз және шатастыратын» екенін мәлімдеп, Zicam анозмияны тудырады дегенді дәлелдейтін бақыланатын сынақтардан алынған деректердің жоқтығын көрсетті. FDA ескертуінде: «Бұл ескерту ауызға қабылданатын мырыш таблеткалары мен леденецтерге қатысты емес. Диеталық мырыш та осы ескертуге жатпайды». Ол Neutersol және Esterilsol сияқты әртүрлі брендтермен сатылды.