Кіріспе

Корольдік теңіз флоты офицері (шамамен 1764 – 1805)
британдық теңіз офицері

Капитан Джордж Дафф (шамамен 1 ақпан 1764 – 21 қазан 1805) – американдық Тәуелсіздік соғысы, француз революциялық соғыстары және Наполеон соғыстары кезінде қызмет еткен британдық теңіз офицері. Ол Трафальгар шайқасында артиллериялық оқтан қаза тапты.

Ерте өмір

Шотландияның Банф қаласында туған, Банф шериф кеңсесінің қызметкері Джеймс Даффтың (1729–1804) Хелен Скенеге (1734–1764) үйленген ұлы, ол Фифтің екінші және үшінші графтарының туысы (бірнеше буыннан кейінгі туыс) болды. Джордж Дафф бала кезінен-ақ теңізге құмар болған, оннан ерте жасында сауда кемесіне жасырын ілігіп, саяхатқа шыққан. Он үш жасында ол үлкен ағасы, капитан (кейін адмирал) Роберт Даффқа Жерорта теңізінде қосылды және он алты жасында лейтенант болып тағайындалды, бірнеше флот ережелерін бұзғанымен, ағасының оның мансабына деген қызығушылығының арқасында бұл мүмкін болды. Осы жылдары Дафф Атлантиканың екі жағында да он үш рет шайқасқа қатысты, соның ішінде Гибралтарды ұлы қоршау кезінде және 1782 жылы Сент-Сайнс шайқасында болды.

Теңіз мансабы

Осылайша абыройын бекіткен және отбасының мансабына қызығушылығы зор болған Даффтың жолы ашық болды, ол 1790 жылы командир, ал 1793 жылы пост-капитан шенін алды. Бұл кезеңде Теңіз күштерінің дамуына байланысты болған шапшаң өрлеу еді. Осы уақытта ол Эдинбургте балалық шағынан бергі сүйіктісі София Диромға (Александр Диромның қарындасы) үйленді және ұлы Норвич Дафф дүниеге келді (кейіннен өзі де адмирал атанды). Келесі он жылда Дафф бірнеше кемелерге қабілетті басшылық етті, бірақ замандастарының, әсіресе Нельсонның Жерорта теңізіндегілерінің құрметіне ие бола алмады. Дафф – мақтаншыл шотланд және қатаң тәртіпті адам еді. Ол әр апта сайын тазалық парадарын өткізіп, кемелерінде мүмкіндігінше көп шотландтың қызмет етуін қамтамасыз етуге тырысты, бірақ оларды ағылшын әріптестерінен артық бағаламады. Ол сондай-ақ, адал күйеуі болды және әр саяхатында әйеліне ұзақ хаттар жазды. Олар хаттардың өте жеке екенін санап, оларды оқығаннан кейін жойды, сондықтан София жоя алмаған соңғы хаты ғана сақталды. Амиен бейбіт келісімінен кейін Даффқа 1799 жылы француздық "Геркулесін" тұтқындағаннан кейін, капитан Александр Худтың қаза болғаннан кейін Корольдік теңіз күштерінде белгілі болған кеме берілді. Кемені шотландтық тәртібімен тез жабдырып, Дафф оны қазан айының басында Кадис маңындағы флотқа қосылды және мінез-құлқы әртүрлі болғанына қарамастан, бірден Нельсонмен дос болып кетті. Даффтың беделі соншалық болды, Нельсон оған жағалау эскадрильясының басшылығын тапсырды, олардың міндеті – жаудың пайда болуын бақылау еді. Бұл жұмыс жағалауға жақын болғандықтан қауіпті және жағымсыз болды, себебі осы жердегі кемелер жаудың шабуылына ұшырауы мүмкін және жау қашса, сәтсіздікке ұшырауы ықтимал еді. Алайда, Дафф бұл жұмысты өте жақсы атқарды және 21 қазанда жау Кадистен шығып, теңізге бет алғанын хабарлады.

Трафалгар

Соғыс басталғанда Марс тікелей артта орналасты. Нельсон оған Коллингвудтың флагманынан озуға тырысуды бұйырды. Алайда Коллингвудтың үстемдігі болды, өйткені "Royal Sovereigns" кемесі шайқасқа түсу алдында жаңадан мыспен қапталған еді, сондықтан "Марс" жаудың қатарына енген екінші кеме болды. Бұл жақындау, нашар жел салдарынан қадаммен жүру жылдамдығымен өтті, осы уақытта Дафф әйеліне соңғы хат жазып, оны Марста мичман қызметін атқарып жүрген он үш жасар ұлы Норвичке тапсырды:

"Қымбатты София, біз Біріккен флотпен шайқасқа кірісіп жатырмыз деп хабарлауға ғана уақытым бар. Құдайға сеніп, үміттенемін, бәріміз де лайықты түрде өзін ұстаймыз және мен әлі де сүйікті әйелім мен балаларымды құшақтап алу бақытына ие боламын. Норвич толық аман және көңілі жақсы. Алайда мен оны биік палубадан төмен түсіруге бұйрық бердім. Әрқашан сіздікі, шын жүректен, Джордж."

Өлім

Дэфф шайқастың басындағы бірнеше атыстан артық көре алмады, себебі Марс француздардың Фугу және Плутон кемелерімен шайқасқанда, Фугудан атылған ядро төртінші палубаны жарып, капитан Дэффтің мойнына тиіп, оның басын толығымен айырды. Бірақ экипаж қайғырмады, олар бассыз денесін палубада алып жүріп, капитанының құрметіне үш рет шу жасады, содан кейін оны құлаған жеріне қойып, Одақ туымен жапты. Марс кемесінің басқаруы бірінші лейтенант Уильям Хеннаға жүктелді, ол өте жақсы қызмет етті және сыйлық ретінде шенді жоғарылатты.

Жерлеу және ескерткіш

Соғыстан кейін Дафф кемедегі серіктерімен бірге теңізде жерленді, олардың 28-і қаза тауып, 69-ы жарақат алды. Коллингвуд пен жас Норвич Дафф екеуі де София Даффқа көңіл айту хаттарын жазды, ал капитан Даффты Нельсон мен Джон Кукпен бірге шайқастың ресми баяндамасында құрметпен еске алды. Ллойдтың патриоттық қоры Софияға құрмет көрсетіп, ақшалай көмек берді. Норвич теңіз күштерінде қызметін жалғастырып, көп жылдардан кейін адмирал шындығына зейнетке шықты. Джон Бэкон жасаған үлкен мәрмәр ескерткіште: "Қазанның 21-і күні қаза тапқан капитан Джордж Даффтың есіміне қоғамдық қаражат есебінен орнатылды. "Трафалгар шайқасында "Марс" кемесінің командирі, өмірінің қырық екінші және қызмет еткен жиырма тоғызыншы жылында" деген жазу бар. Бұл ескерткіш Сент-Пол соборында, Нельсонның мазарының жанында, оңтүстік қабырғаға орнатылды және оны әлі де көруге болады. Джордж, оның қарындасы Энн (Фотэрингхэм туған) және Норвичтің бәрі сэр Генри Рейбернның суреттерінде бейнеленген.

Атаулар ауыстырылуы

Корольдік теңіз күштері екі кемені Даффтың құрметіне атады. Біріншісі, 1942-1943 жылдары АҚШ-та салынған "Капитан" класындағы фрегат, HMS Duff (BDE 20) болып тіркелді, бірақ кейін АҚШ Әскери-теңіз күштерінде "LeHardy" эскортты эсминеці ретінде қызмет етті. Екіншісі – 1943-1944 жылдары қызмет атқарған "Капитан" класындағы фрегат.