Кіріспе

Австриялық классикалық ғалым (1925–2011)

Эрнст Бадиан (8 тамыз 1925 – 1 ақпан 2011) – Австрияда туған классикалық ғалым, 1971 жылдан 1998 жылға дейін Гарвард университетінде профессор қызметін атқарған.

Ерте өмір және білім

Бадиан 1925 жылы Венада дүниеге келді және 1938 жылы отбасымен бірге нацистерден қашып Жаңа Зеландияға көшті. Ол Крайстчерчтегі Кентербери университетінде (бұрынғы Кентербери колледжі) оқыды, онда болашақ әйелі Натли Энн Уимсеттпен танысты. 1945 жылы бакалавр, ал келесі жылы магистр дәрежесін алды. Веллингтонның Виктория университетінде бір жыл сабақ бергеннен кейін Бадиан Оксфорд университетінің колледжіне оқуға түсті, онда Джордж Кокуэллдің басшылығымен оқыды, 1950 жылы Litt Hum бойынша үздік бакалавр, 1954 жылы магистр және 1956 жылы докторлық диссертациясын қорғады. Сонымен қатар, ол 1962 жылы Жаңа Зеландияның Веллингтондағы Виктория университетінен LittD ғылыми дәрежесін алды.

Академиялық мансап

Англияның Шеффилд, Дарем және Лидс университеттерінде, сондай-ақ Нью-Йорк штатының Буффало мемлекеттік университетінде оқытудан кейін, ол 1971 жылы Гарвард университетінің тарих факультетіне тағайындалды және 1973 жылы классика факультетіне қосымша тағайындалды. 1998 жылы Джон Мурс Кэбот атындағы тарих профессоры зейнеткері атанды. Америка Құрама Штаттарында классикалық зерттеулерді белсенді түрде дамытқан Бадиан, "Америкалық ежелгі тарих журналы" (1976), "Ежелгі тарихшылар қауымдастығы" (1974) және "Жаңа Англия ежелгі тарих коллоквиумы" құрылуына мұрын қойды.

Академиялық еңбектер

Бадианның басты қызығушылықтарының бірі – Ұлы Александр еді. Ол оның монографиясын жарияламаса да, Александр мен оның заманына қатысты бірнеше ондаған мақала мен шолу жазды. Оның басты мақсаты Уильям Вудторп Тарнның (1869–1957) ықпалды еңбектеріне қарсы тұру болды. Тарн Александрдың өте идеалистік бейнесін жасады, оны грек өркениетін бүкіл жер бетіне таратушы әдемі мінезді адам ретінде көрсетті, сонымен қатар оның кейбір ерекшеліктерін (маскүнемдігі, екіұрықтылығы немесе қатыгездігі) жоққа шығарды. Бадианның Александр туралы бейнелеуі – аяусыз диктатордың бейнесі еді. 1958 жылы Бадиан Александр туралы алғашқы мақаласын жариялады, онда ол кіріспеде былай деп жазды: «1933 жылдан бері Тарнның Александр-Түс көруші бейнесі осы қайта бағдарланудың құрметін ашық түрде өзіне алды: осы бір көрініс ғылым беттерін мазалады, тіпті философия мен идеялардың жалпы тарихындағы оқулықтар мен анықтамалықтар да – кем дегенде, осы елде – оның сиқырына ұшырады. Шынында, ширек ғасыр – бұл көріністің өмір сүру мерзімі үшін жеткілікті уақыт болуы мүмкін: ол біздің дәстүрімізге ет пен қан сияқты айналу қаупі бар. Осы мақаланың мақсаты – бұл мақсатқа бірден қол жеткізуге үміттенбесек те – сол көрініске соңғы дем беру». Евгений Борзаның айтуынша, осы мақала және сол жылы Александрдың евнухы әрі жақыны Багоас туралы жарияланған тағы бір мақала «Александр туралы зерттеулерде революция жасады», өйткені ол Тарнның македониялық патшаға қатысты талқылауларындағы көптеген қателіктерді көрсетті. Оның көптеген келесі мақалалары Тарнның тұжырымдамаларын жоққа шығарып, оны қатаң сынға алды. Мысалы, 1971 жылғы Агис III туралы мақаласында Бадиан Тарнның «Александрдың қарсыластарына деген әдеттегідей пікірқайшылығынан да артық нәрсеге бой алдырғанын және фактілерді жауапкершіліксіз бұрмалағанын» жазды.

Құрметтер

Бадиан 1974 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1999 жылы Австрия оған ғылым және өнерге арналған Құрмет кресімен марапаттады (Österreichische Ehrenkreuz für Wissenschaft und Kunst). Сол жылы Кентербери университеті оған құрметті дәреже берді.

Жеке өмір және өлім

Бадиан 85 жасында Куинсидегі (Массачусетс штаты) үйінде құлап қайтыс болды. Ол әйелі Натли, ұлдары Хью мен Розмари, сондай-ақ бірнеше немере мен шөберелерін қалдырды.

Мұра

Эрнст Бадианның Рим республикасы монеталарының жинағы Ратгерс университетінің кітапханаларының Арнайы жинақтары мен Университет мұрағатында сақталады. 2012 жылы Солтүстік Каролина штатының Чапел-Хилл қаласындағы Ежелгі тарихшылар қауымдастығының мәжілісінде ежелгі тарихшылар Т. Кори Бреннан және Ежи Линдерски Бадиан қолданған тарихи әдістемелерді талқылаған баяндамалар жасады.