Кіріспе

Норвегия корольінің патшалық яхтасы – «Норвегия» жағалау қорғаныс кемесі (1899–1940)

HNoMY Norge (норвеж тілінде KS немесе K/S Norge) – Норвегия корольінің патшалық яхтасы. Еуропадағы бар болған үш патшалық яхтаның бірі. «Норвегия» атауы норвеж тіліндегі бокмолда «Норвегия» деген мағынаны білдіреді. «Норвегия» патшалық яхтасы 1947 жылы норвеж халқының король Хакон VII-ге жасаған сыйы болды. Яхта корольге тиесілі, бірақ Норвегия Корольдік теңіз күштерімен күтіліп, экипажы қамтамасыз етіледі. Алғашқыда 1937 жылы Ұлыбританияда Томас Сопвиф үшін салынған, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік теңіз күштерінде қарулы яхта ретінде қызмет еткен.

Жеке яхта

Кеме 1937 жылы Гэмпшир округындағы Госпорт қаласында Кампер және Николсонс компаниясымен сәнді яхта ретінде салынды. Ол бай британдық авиация инженері және өнеркәсіпші Томас Сопвит үшін жасалған, ол сол кезде Hawker Siddeley Aircraft Company компаниясының төрағасы болды. Өз заманындағы ең ірі жеке меншік моторлы яхталардың бірі саналған бұл кеме демалыс круиздері үшін, сондай-ақ Сопвиттің мұхит жарыстарында база ретінде пайдалануы үшін арналған, онда ол белсенді демеуші және қатысушы болды. Яхтаның аты MY Philante – иесінің әйелі мен ұлының есімдерінен құралған сөз. «Phil» – «Phyllis» есімінің қысқартылған түрі, «an» – «and» сөзінің қысқартылған түрі, ал «t» және «e» – «Thomas Edward» есімдерінің әрпі. Сол жылы Сопвиттің жаңа J класты яхтасы Endeavour II-нің капитаны ретінде Америка кубогын жеңуге жасаған сәтті болмаған әрекеті үшін ол Атлантиканы кесіп өтті. Үйге қайта оралғанда «Филанте» кемесінің капитаны қайтыс болып, теңізге жерленді. 1939 жылы «Филанте» Тейнмут регаттасының ұйымдастыру комитетіне база ретінде берілді, онда Сопвит өзінің «Томахок» яхтасымен жарысқан. Регата 1 қыркүйекте аяқталды – сол күні нацистік Германия Польшаға шабуыл жасады, нәтижесінде екі күннен кейін Ұлыбритания Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысты. Әскери-теңіз министрлігі Сопвиттен «Филанте» кемесін қаруланған яхта ретінде алу туралы өтініш жасады. Сопвит кемені Корольдік теңіз күштеріне сатуға келісті, бірақ кейбір дереккөздерде ол мемлекетке реквизицияланған немесе сыйға берілген деп хабарлайды.

Британдық әскери-теңіз қызметі

1939 жылы 21 қыркүйекте «Филанте» кемесі Портсмутте қайта жабдықтау үшін флоттың қарамағына алынды, ол HMS Philante (кейбір дереккөздерде «Оның Әскерілік Кемесі» деген мағынадағы "His Majesty's Yacht" сөзінің алдына "HMY" префиксі қосылған) ретінде қызмет етті. 1940 жылы 21 маусымда «Филанте» Джерси аралдарының вице-губернаторын демилитаризация кезінде Портлендке эвакуациялады. Сондай-ақ ол Флоттың Әуе күштері үшін оқу кемесі және конвойды сүйемелдеуші ретінде жұмыс істеді, осы рөлде 1941 және 1942 жылдар аралығында Атлантика мұхитын жеті рет барып-қайтты. 1942 жылдың қыркүйек айында «Яхтинг» журналында ол «теңіздегі ең сәнді әскери кемелердің бірі» екені айтылды – «оның ағашпен қапталған офицерлер залында бір үстелге 50 адам сыяды. Офицерлердің кабиналарында жеке жуынатын бөлмелер, диван-төсектер және Вест-Энд қонақ үйі люксінің жиһаздары бар». Бұл жаттығулар Ұлыбританияның әртүрлі базаларында, эскорт топтары шығуға дайындалған жерлерде жүргізілді. «Филанте» 1945 жылдың мамыр айында соңғы үлесін қосты, ол адмирал Хортонмен бірге 21-ші эскорт тобына қосылды және Шотландияның солтүстік жағалауындағы Лох-Эриболл көлінде 33 U- қайықтың тапсырылуын және қарусыздандырылуын қадағалады. 1946 жылы «Филанте» Томас Сопвитке қайта сатылды, бірақ ол бұған дейін «Филанте II» деп аталатын жаңа яхта сатып алған болатын, осы уақытқа модель жасалып, корольдің 75 жылдығында сыйға берілуі тиіс еді. Кеме бастапқы құрылысшылары – Кампер және Николсонға жөндеуге қайтарылды. Хакон король 1947 жылдың қарашасында Англияға сапары барысында, Елизавета ханшайым мен Эдинбург герцогы Филип Маунтбеттеннің үйлену тойына қатысты. Бір жылдан кейін ол Норвегияны бұрынғы өртке дейін қарағанда қауіпсіздік деңгейі жоғары және техникалық жабдығы жақсырақ күйде қайта иеленді. 1991 жылы Олав король қайтыс болғаннан кейін Норвегияны король Харальд иеленді.

Жұмыс істеу және пайдалану

"Royal Yacht Norge" кемесі Корольге тиесілі. 1947 жылғы Корольдік жарлықта кеменің экипажымен қамтамасыз етілуі, басқарылуы және күтілуі елдің Қорғаныс күштерінің міндеті деп белгіленген. Жазда офицерлер мен экипаждың саны 54 адамды құрайды. Маусым Корольдің мамыр айында кемеге мінуімен басталып, қыркүйектің соңында кемеден түсуімен аяқталады. Қыс айларында техникалық қызмет көрсету жұмыстары жүргізіледі, бұл үшін экипаж 20 адамға дейін азаяды. "Royal Yacht" кемесінің жүзу кестесі жылдан жылға өзгереді. Король ірі халықаралық яхта жарыстарына қатысқанда, "Norge" кемесі база ретінде пайдаланылады. Король мен Королева ресми шаралар үшін Норвегияда да, шетелде де "Royal Yacht" кемесін пайдаланады. 2004 жылы Король Францияға D күнінің 60 жылдығына арналған сапарында осы яхтаны пайдаланды. 2006 жылы яхта Ирландияға жасалған мемлекеттік сапар кезінде, сондай-ақ Испания Королі мен Королевасының Норвегияға жасаған мемлекеттік сапары барысында қолданылды. 2007 жылғы жазда "Norge" және Дания Корольдік яхтасы "Dannebrog" Норвегияның оңтүстік бөліктерімен саяхаттап, Король мен Королеваның 70 жылдығын атап өтті – және "Norge" кемесінің өзі де сол мерейлі жасқа толып, құттықталды.

Шернен

Royal моторлы қайығы Stjernen Корольдік яхтаның құрамындағы бөлімше ретінде күтіледі және экипажбен қамтамасыз етіледі. Оның жүзу кестесі яхтаныкімен бірдей емес.