Кіріспе

Кевин С. Теннидің 1988 жылғы американдық үсқынсыз қорқыныш фильмі "Жын-шайтандар түні" – Кевин С. Тенни режиссерлік еткен, Джо Августин жазған және продюсерлік еткен, Амелия Кинкейд, Кэти Подевелл, Линнеа Куигли, Хэл Хевинс және Элвин Алексис бас рөлдерде ойнаған 1988 жылғы американдық үсқынсыз қорқыныш фильмі. Сюжет Хэллоуин түні оқшау жерлену үйінде кеш өткізген бір топ орта мектеп оқушыларының басынан өткен оқиғаны баяндайды. Олар спиритизм сеансын өткізуге тырысқанда, крематорийде құлыпталған шайтанды қателікпен босатып алады, ол оларды бірінен соң бірін иелене бастайды. 1987 жылы Лос-Анджелесте түсірілген "Жын-шайтандар түні" 1988 жылдың қыркүйек айында Детройтте көрсетілімге шығып, прокаттан 3,1 миллион доллар табыс тапты. Фильмге сыншылар түрлі пікір білдіргенімен, ол шыққаннан кейін көп жылдар өткен соң культты классикаға айналды. Одан кейін фильмдер сериясы жасалды, сондай-ақ 2009 жылы осы атпен қайта түсірілді.

Сюжет

Жасөспірімдер арасында өмірден адасқан Анжела Франклин және оның жақын досы Сюзанн Халл Хауста, өзінің қорқынышты өткенінен кейін тасталып кеткен, жаман рухтар қарғысына ұшыраған деп айтылатын, бейбітшілік үйінде той өткізеді. Жолда Стоудж, Хелен және Роджер алма мен қырғыш пышақ көтерген қарт адамды жолықтырады. Студж жолаушының терезесінен артқы жағын көрсетіп, оны мазақтағанда, қарт адам оларға қарғыс айтып, "олар лайықты жазаларын алады" дейді. Джуди Кэссиди мен оның жігіті Джей Дженсен өз достары Макс пен Фрэнниді тойға шақырып алады. Олар келгенде, Джудидің бұрынғы жігіті Сал Ромеро тойға кіреді. Олар би билеп, тойды бастайды, бірақ радио өшіп қалады. Анжела ойын-сауық ретінде сеанс өткізеді, бірақ Хелен өзінің өлімін алдын ала көрсететін айнадағы жынды көргенде айқайлайды; және айна жерге бөлшектермен құлайды. Топ кенеттен төмендегі дөңгелектерден естіледі, ал жын өзі тұтқындалған крематорийден босап, алаңдаған Сюзаннаға ие болады. Топ үйді аралап, жын-шайтанның өзіне енуін күтіп, жын-шайтанның өзіне енуін күтіп, Сюзанна Анжеланы күшпен сүйеді. Джуди Джейдің оны тек жыныстық қатынасқа шақырғанын білгенде, ол оны бөлмеде жалғыз қалдырып, оны есікті бұғаулап қояды. Роджер мен Хелен сыртқа шыға алмай қалады, бірақ Хелен жоғалып кетеді және жын-шайтандар Роджердің атын шақырады, ол өзін көлікке кіргізеді. Студж Сюзаннамен бірге ванна бөлмесін іздеп жүріп, сыртқа қамалады, онда оның бет-әлпеті өзгеріп, көзге айнаны сындырады да, жоғалып кетеді. Бірде ол Анджеланың шатыр алдында әуесқойлықпен билеп жатқанын көріп, онымен билей бастайды, бірақ олар сүйскенде, ол оны иеленеді. Сол уақытта Джей Сюзаннаны іздеп жүр, ол онымен жыныстық қатынасқа түседі. Осылайша ол өзінің жын-шайтандық болмысын ашып, оның көзін қағып алады. Жын соққан Марионет Макс пен Фрэнниді табутта жыныстық қатынаста жүргенін тауып, екеуін де өлтіреді. Сал Анджеланың қолын отқа салғанды көргенде қорқып қалады, Роджер (оқып қалған) Хеленнің машинаға соққы берген денесінен оянады. Екеуі Джудиді босатуға тырысады, бірақ қазір ашық түрде жын-шайтандық Анжела оларды қуып жүрген кезде бөлініп кетеді. Анжеладан жасырынып, Сал мен Джуди Сюзаннның Джейдің денесімен бірге екенін, Сал терезеден лақтырылмай тұрғанын байқайды. Джуди қашып кетіп, үйдегі жындардан қашып құтылып қалды. Ол төмен түсіп, Анжела оны өлтіргісі келгенде, Сал онымен күресіп, екеуі де шатырдан құлап түседі; Сал тікенекке іліп тасталған. Джуди мен Роджерді жындар қуып жүр, олар өздерін крематорийде құлыптап, онда жын-шайтан күшінің шындықты табады. Анджела мен Стоудж есікті бұзып жатқанда, ол құбырды газбен толтырады және оларды өртеп, оларды қуып жібереді. Олар жоғарғы қабаттан қашып кетеді және оларды жын-шайтандар қоршап алады, соның ішінде күйдірілген Анжела мен Стоудж, ал жын-шайтандар Сюзанның, Джейдің, Макстың, Фрэннидің, Хеленнің және Салдың өлі емес денелерін иеленді. Роджер оларды сыртқа шығаратын терезеден құлап түседі және олар тікенекті сымнан ұстап, қабырғаға көтеріле бастайды, бірақ жын-шайтандар Джудиді аяқ-қолдарынан сүйретіп түсіруге тырысады. Роджер Джудиді көтеріп, олар күн шыққанда қабырғадан құтылып, қиналған денелерді жойып, жындарды тозаққа қайтарады. Қатты шайқалған Джуди мен Роджер бірге үйге барады және олар оларды менсінбей қарайтын қарт адамды өтеді. Содан кейін ол таңғы асқа әйелі үйде пісірген пирогтардың бірін жеу үшін үйіне кіреді, бірақ ол тым кеш ол Trick or Treaters-те қолдануға ниеттенген қырғыш пышақтарды орнатқан алмаларды қолданғанын түсінеді. Оның өлі денесіне әйелінің шапалақпен жақындап, "Хэллоуин құтты болсын, қымбаттым" деп, оның басын сүйеді.

Өндіріс

Фильм түсірілімі 1987 жылдың 8 сәуірінде Лос-Анджелесте, Калифорния штатында "Хэллоуин кешінде" деген жұмыс атауымен басталды. Ел бойынша кеңінен көрсетілмей, аймақтық тұрғыда таралды; фильм 1988 жылдың 9 қыркүйегінде Детройт нарығында тұңғыш рет көрсетілді және 1989 жылдың маусымына дейін елдің барлық аймақтарында көрсетіліп, барлығы 3 109 904 доллар табыс әкелді.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes веб-сайтында «Жын-шайтандар түні» фильмі 12 сыншының пікіріне негізделген 42% мақұлдау рейтингісіне ие, орташа бағасы 5.10/10. The Washington Post газеті фильмді «стереотиптер мен клишелердің жиынтығы» деп сынады. The New York Times газетінде «Жын-шайтандар түні» фильмінің «ең ақылдысы – оның жарнамалық кампаниясы» және «ол ақымақтық, сексистік, 89 минуттық уақыты кешірілмейтіндей ұзақ» деп жазылған. Cinematical сайтында «Теннидің фильмі аса жаңалық емес, бірақ егер сіз «жасөспірімдер оқшауланған жерге барып, қорқынышты өлімге ұшырайтын» қорқыныш жанрына қызығушы болсаңыз, көңіл көтеріледі» деп жазылған. HorrorNews.net сайты «Жын-шайтандар түні» фильмін 80-ші жылдардың қорқыныш жанрындағы маңызды мұраларының бірі деп атады. DVD Talk фильмінің 2004 жылғы DVD нұсқасын жоғары бағалады, бірақ режиссер мен продюсердің түсіндірмелері «көрінетіндей, көңілсіз» екенін мәлімдеді. Dread Central фильмін қызықты және көтеріңкі деп сипаттады. Bloody Disgusting фильмнің DVD нұсқасын мақтап, оны «осы жоғалған дәуірдің барлық жанкүйерлері үшін тамаша DVD: «Сегізінші жылдардағы қорқыныш фильмі» деп атады. PopMatters сайтының W. Scott Poole оны «шын мәнінде жаңа» деп атады және фильмде слэшер мен зомби фильмдерінің элементтері үйлесетінін жазды.

Үй медиасы

Republic Pictures 1989 жылы мамыр айында фильмнің VHS үй видео құқықтарын сатып алды. Anchor Bay Entertainment 2004 жылы DVD форматында шығарды; Scream Factory (қазіргі құқық иесі MGM лицензиясы бойынша) 2014 жылғы 4 ақпанда Blu-ray/DVD комбо жинағынан коллекционерлік басылымды жарыққа шығарды.

Франчайзинг

"Жын-шайтан түні" екі жалғасымен толықтырылды, Августин бірінші жалғасының авторы болды, ал Тенни үшінші фильмді жазды. 2009 жылы түпнұсқасы қайта түсірілді, онда Тенни атқарушы продюсер болды.