Кіріспе

1981 жылғы Сэм Райминің фильмі.

Сюжет

Мичиган мемлекеттік университетінің бес студенті - Эш Уильямс, оның досы Линда, оның қарындасы Шерил, олардың досы Скотт және Скотттің досы Шелли - Теннессидің ауылдық жеріндегі оқшауланған қорада демалады. Үйдегілер шатырдың алдына келгенде, топтың назарына верандадағы тербеліс өздігінен қозғалып, Скоттың есіктің кілтін ұстап алғанынан кейін кенеттен тоқтап қалады. Шерил сағаттың суретін суреттеп жатқанда, сағат тоқтап қалады, және ол әлсіз, жын дауысты естіп, оған "бізге қосылыңыз" дейді. Оның қолы билеп, ақшыл болып, мұқабасында жын-перімен бейнеленген кітап суреті суреттеледі. Ол қатты дірілдесе де, бұл оқиға туралы ештеңе айтпайды. Шелли, Линда және Шерил асхананың астыңғы есігі ашылып, Аш пен Скотт астыңғы бөлмені тексеріп жатқанда, жоғарыда қалады. Олар Naturom Demonto, мысырлық өлілер кітабының шумерлік нұсқасын, археолог Реймонд Ноубидің магнитофонды тауып, заттарды жоғарғы қабатқа алып шығады. Скот жын-перілерді қайта тірілтетін сиқырлы сөздерді жаздырады. Шерил Скотқа дауыстап, магнитофонды өшіріп тастауды сұрайды, ағаш бұтағы үйдің терезелерінің бірін сындырады. Сол күні кешке Шерли орманға барып, таңғажайып дыбыстарды зерттейді. Сонда оған жын-шайтанның қолында болған ағаштардың бұтақтары мен бұтақтары шабуыл жасап, зорлайды. Ол қашып кетіп, үйге қайтып келгенде, Аш оны қалаға алып кетуге келіседі, бірақ үйге көпірдің қирағанын біледі. Шерил олардың тұтқындалып, жын-шайтанның оларға шығуға рұқсат бермейтінін түсінгенде үрейленеді. Үйде Эш кассетадан енені өлтірудің жалғыз жолы - оның денесін қию екенін біледі. Линда мен Шелли қоян ойнағанда, Шерил карталарды қарап тұрмай-ақ, Deadite-ге айналып, левитация бастайды. Ол жындардай қатты дауыста олардың неге ұйықтағанын сұрастырып, бәрін өлтіремін деп қорқытады. Ол Линданы қарындашпен буынына ұрып, Эшті сөреге лақтырады. Скот Шерилді жертөлеге лақтырып, ішке кіргізеді. Әркім не істеу керектігі туралы күрес жасайды. Шерилдің жындық өзгеруін көргеннен кейін параноикаға ұшыраған Шелли өзінің бөлмесіне барады, бірақ оның терезесінен сыртқа қарауға тартылады, онда жын оған шабуыл жасап, оны Deadite-ге айналдырады. Ол Скоттқа шабуыл жасайды, ол оны отқа лақтырып, билегін кесіп, содан кейін оны сомералық пышақпен арқасына ұрып, өлтіреді. Ол жанданған кезде, Скотт оны балтамен шауып өлтіреді. Аш пен Скотт оның сүйегін жерлейді. Бұл оқиғадан қатты шошып, Скотт қалаға қайту жолын іздеп кетуді шешеді. Ол аз уақыттан кейін қайта оралады, билеп-төстелген ағаштардан өлімге жарақаттанып, Ашты ағаштар оларға тірі қашып кетпеуге мүмкіндік бермейтіндігі туралы ескертіп жатып қаза табады. Аш Линданы тексергенде, оның жынға айналып кеткенін көріп, қорқады. Ол оған шабуыл жасайды, бірақ ол оны шумерлік пышақпен салады. Ол қызды өлтіруге дайын емес, оның орнына жерлейді. Ол жанданып, оған шабуыл жасайды, оны оны лопатамен шашын кесуге мәжбүр етеді. Оның бассыз денесі оның бетін қанға болады, өйткені ол оны зорлауға тырысады. Ол Линданың өліміне қарамастан қашып құтылып, үйге қайтқан. Аш Шерлдің жертөледен қашып кеткенін біледі. Шерил Эштен қашып кетеді және оны құшақтауға тырысады. Аш оның қолынан қашып құтылып, Шерилдің жауырына атқан. Эш есікті бөгеп жатқанда, Скотттың өлі денесі Deadite болып қайта тіріледі. Скотт Эшке шабуыл жасап, кітабын шатырдың қасына құлатып тастайды. Ас Скоттың көзін алып тастап, ағаш бұтағын тартып алады, ол қанға батып, жерге құлайды. Шерил тұйық есікті бұзып, Эшті жерге құлатып тастайды. Скот пен Шерил Асхқа жерге қарай шабуылдауды жалғастыра бергенде, Асх кітапты алып, отқа лақтырады. Кітап өртеніп жатқанда, Дедайттар тоңазып қалады, содан кейін тез арада ыдырай бастайды. Екі өлімнен де үлкен сүйектері жарылып, Ашты қанға батырып алды. Скот пен Шерилдің денелері толықтай ыдырап кетеді. Таң атып, Эш сыртқа шығып кетеді. Аш қорадан кетіп бара жатқанда, орманның ішінде бір көрінбейтін жын тез қозғалып, қораға шапқыншылықпен кіреді де, қорқыныштан айқайлап жатқанда оған шабуыл жасайды.

Негізгі фотосурет

Фильм Kodak компаниясының 16 мм-лік пленкасымен, жалға алынған камера арқылы түсірілді. Тәжірибесіз команда түсірілімді "қателер комедиясына" айналдырды. Бірінші түсірілім күні көпірде түсірілген сахна кезінде олар орманға адасып кетті. Бірнеше команда мүшелері түсірілім барысында жарақат алды, ал кабинаның шалғай орналасқандығынан медициналық көмек алу қиын болды. Бейкердің бет маскасын шешу кезінде оның кірпіктерін жұлып алу – ерекше қорқынышты сәт болды. Төмен бюджет болғандықтан, актерлерге "шайтандық көздер" эффектін беру үшін шыныдай қалың контактті линзалар қолданылды. Линзаларды орнату он минутқа соқты, оларды көзге 15 минуттан артық тағуға болмады, себебі олар көзге "тыныс алуға" мүмкіндік бермейтін. Кэмпбелл кейін бұл линзаларды кию сезімін беру үшін олар "Tupperware" ыдыстарын көздеріне қоюға мәжбүр болғанын айтты. Райми сахналық шешімдерді жылдам ойлап табу арқылы мизансценді дамытты. Ол көріністердің ағынын түсінуге көмектесетін бірнеше қарапайым суреттер салды. Команда Райми түсірілімдерде атмосфераны күшейту үшін голланд бұрыштарын қолданғанда таң қалды. Раймидің режиссерлік стиліне бейімделу үшін бірнеше күрделі, төмен бюджетті құрылғылар жасалуға тиіс болды, себебі команда камера долысын алуға шамасы жетпеді. Олардың бірі – "вас-о-кам" болды, ол ұзын ағаш платформалармен сырғанап түсетін камераға негізделген, бұл оңай қозғалыс сезімін тудырды. Steadicam-ді арзан бағамен имитациялау үшін "шайқалатын камера" трюгі қолданылды, ол камераны ағашқа бекітіп, екі оператордың батпақты айналып шауып өтуін қажет етті. Көріністерде, ормандағы көрінбейтін күш кейіпкерлерді бақылап отырғанда, Райми уақытша құрылғымен орманды жүгіріп өтуге мәжбүр болды, бұтақтар мен тастардан секіріп. Бұл көбінесе батпақтағы тұманға байланысты қиындық тудырды. Фильмнің соңғы көрінісі велосипедке бекітілген камерамен түсірілді, ол кабина ішінде жылдам айдалып, үздіксіз ұзақ кадр жасады. Райми жастық шағында "The Three Stooges" тобының үлкен жанкүйері болған, ол өндіріс кезінде "жалған Шемптерді" пайдалануға шабыланды. Кез келген сахнада кейіпкердің фоны қажет болғанда, ол бастапқы актердің басқа жұмыстары болса, оның орнына басқа актерді қолданды. Ричард ДеМаникордың қолы пердені ашатын жақын кадрда Райми сахнада өз қолын пайдаланды, себебі ол ыңғайлырақ болды. Оның інісі Тед Райми көптеген сахналарда "жалған Шемп" ретінде қолданылды, өйткені бастапқы актер айналысқан немесе алаңдаған. Райми актерлерін "азаптаудан" ләззат алды. Райми актерлердегі азапты және ашуды бейнелеу үшін оларды кейде аздап мазалап, "егер барлығы қатты азап шегіп, қайғы-қасірет көрсе, ол қорқынышқа айналады" деді.

Өңдеу

Көп уақыт бойы түсірілім процесінен кейін Раимиде "көлемді кадрлар" жинағы қалып, оларды монтаждау қажет болды. Ол фильмді монтаждау үшін Детройттегі монтажшылар қауымдастығын таңдады, онда ол Эдна Полмен танысты. Полдың ассистенты – Коэн ағайындыларының Джоэл Коэні, ол фильмнің монтаждау жұмысына көмектесті. Пол фильмнің көп бөлігін монтаждады, алайда Коэн сарайдағы эпизодты монтаждады. Коэн Раимидің "Орманда" фильмінен шабыттанды және инвесторлардың қызығушылығын оятуға көмектесетін прототиптік фильм жасау идеясы ұнады. Джоэл ағасы Итанмен бірге осы идеяны пайдаланып "Blood Simple" фильмін жасады, ал монтаждау процесінен кейін Раимимен дос болып қалды. Фильмнің алғашқы нұсқасы шамамен 117 минуттық болды, ал Кэмпбелл бұл 65 минуттық сценарийге қарағанда үлкен жетістік деп бағалады. Алдын ала кесілген эпизодтар басты кейіпкердің құрбандарды өлімнен құтқара алмағанына қатысты өкініштерін көрсетуге арналған еді, бірақ фильмді "қасіретті және көңілді қалдырмау" үшін және оны 85 минуттық форматта сатуға ыңғайлы ету үшін монтаждалды. Раимиді Брайан Де Пальманың Джон Траволтамен бірге дәл сол дыбыс жазу студиясында өзінің "Blow Out" фильмін монтаждауы шабыттандырды. Монтаждау кезіндегі ең күрделі сәттердің бірі – мәйіттердің "еруі" көрсетілген тоқтаулы анимациялық эпизод болды, оны дұрыс кесуге бірнеше сағат кетті. Фильмде ерекше дыбыстар болды, сондықтан оларды жазу үшін түсіру тобы көп уақыт жұмсады. Бірнеше дыбыстар түсірілім кезінде дұрыс жазылмағандықтан, эффекттерді монтаждау бөлмелерінде қайта жасау қажет болды. Мәйіттенген еттің дыбысын шығару үшін өлі тауықтарды пышақтады, ал Кэмпбелл бірнеше сағат бойы микрофонға айқайлауға мәжбүр болды. "Ормандағы" фильм сияқты, "Зұлым өлілер" де кинотеатрларда көрсету үшін индустриялық стандартқа сәйкес 35 мм форматқа көшірілуі керек еді. Бюджеттің салыстырмалы түрде үлкен болуы бұл процесті қысқаметражды фильмге қарағанда "Зұлым өлілер" үшін әлдеқайда оңай жасады.

Жарнамалау және тарату құқықтары

Фильм аяқталғаннан кейін Райми мен команда "үлкен премьера" өткізуді шешті. Олар фильмді Детройттегі Редфорд театрында көрсетуді таңдады, онда Кэмпбелл бала кезінде жиі болып тұратын. Райми мүмкіндігінше театрлық премьераны өткізуді жоспарлады, арнайы билеттер мен жел эффектілерін театрда орнатып, атмосфераны күшейту үшін театр сыртында жедел жәрдем машиналарын орналастырды. Бұл премьера идеясы қорқыныш жанрындағы режиссер Уильям Каслдан шабыттанды, ол көрермендерін қорқыту үшін түрлі тәсілдерді қолданатын. Премьераға жергілікті тұрғындардың қатылуы актерлердің күткенінен асып, мыңнан астам адам келді. Көрермендер премьераға ынталы түрде жауап берді, бұл Раймиді фильмді "турнеге" шығару идеясына итермеледі. Райми фильмді көруге ниет білдіргендердің барлығына көрсетті, дистрибьюторлармен және киноиндустрияда тәжірибесі бар адамдармен кездесулер ұйымдастырды. Соңында Райми Джордж А. Ромероның "Тірі өлілер түні" және басқа да танымал хоррор фильмдерін таратумен айналысқан Ирвин Шапиромен кездесті. Фильмді алғаш көргеннен кейін Шапиро "Бұл "Желмен кеткендер" емес" десе де, оның коммерциялық әлеуеті бар екенін айтты және таратуға қызығушылық танытты. Ол фильмнің сол кездегі атауы "Өлілер кітабы" деп қойылса, фильм жалықтырады деп ойлады, сондықтан оны қолдануға қарсы болды. Райми бірнеше идея ұсынды, соңында "ең нашар" деп танылған "Жаман өлілер" атауын таңдады. Шапиро фильмді бүкіл әлемге таратуды ұсынды, бұл үлкен табыс әкелуі мүмкін еді, бірақ Раймидің қосымша қаржылық инвестиция жасауы қажет болды. Райми бар ақшасын жинады. Шапиро Канн кинофестивалінің негізін қалаушылардың бірі болды және Раймиге 1982 жылы фестивальде фильмді конкурсқа қатыспастан көрсетуге рұқсат берді. Стивен Кинг көрсетілімге қатысып, фильмге жоғары баға берді. USA Today Кингтің сүйікті хоррор фильмдері туралы мақала жариялады, онда "Жаман өлілер" жанрдағы бесінші сүйікті фильмі деп атады. Кинг Канн кинофестивалінде фильмді көргенде, "бұрын ешқандай фильмде көрмеген нәрселерді байқағанын" айтты. Ол фильмге дистрибьютор табу үшін жасалған алғашқы күш-жігер кезінде оның ең жақтас қолдаушыларының бірі болды және кейіннен оны "жылдың ең өршіл, түпнұсқалы фильмі" деп сипаттады, бұл цитата фильмнің жарнамалық материалдарында қолданылды. Райми 1990 жылы фильмнің "шетелде өте жақсы, ал отандық нарықта нашар" болғанын және инвесторлардың "бастапқы инвестицияларының бес есесін" қалпына келтіргенін айтты. АҚШ-та фильм X рейтингісін алды. Бұл рейтингке ие фильмдерде көбінесе зорлық-зомбылық пен қорқынышты көріністер көп болады, сонымен қатар бұл рейтингті порнографиялық фильмдер де жиі иеленеді. Кейін фильм "көптеген графикалық зорлық-зомбылық пен қанды көріністер" үшін NC-17 рейтингісіне ие болды, бірақ соңғы жылдары көптеген үй медиасы рейтингсіз шығарылды. Фильм кейбір елдерде кинотеатрларда немесе бейнежазбада көрсетуге тыйым салынған.

Үйге арналған медиа

The Evil Dead-тің алғашқы VHS нұсқасын Thorn EMI 1983 жылы шығарды, ал Thorn компаниясының ізбасары HBO/Cannon Video кейіннен фильмді қайта жинақтады. Бұрынғы HBO Video серіктесі Congress Video, қоғамдық домендегі фильмдермен танымал компания, 1989 жылы өзінің нұсқасын жариялады. Видеоға шыққан алғашқы аптасында фильм Ұлыбританияда 100 000 фунт стерлинг табыс тапты. Ол сол аптадағы ең көп сатылған видео болып, кейіннен Ұлыбританияда жылдың ең көп сатылған видеосына айналды, бұл The Shining сияқты жоғары бюджетті қорқыныш фильмдерін озып кетті. Оның Еуропадағы сәтті өркендеуіне себеп – ондағы кең ауқымды жарнама және еуропалық көрермендердің ашық көзқарасы болды. The Evil Dead фильмінің үй видео нарығындағы жаңа өркендеуіне екі компанияның үлкен үлесі болды: олар фильмді түпнұсқасынан қалпына келтіріп, 1998 жылы арнайы басылымдар шығарды – Anchor Bay Entertainment VHS форматында, ал Elite Entertainment LaserDisc форматында. Anchor Bay 1999 жылдың 19 қаңтарында фильмнің алғашқы DVD нұсқасын шығарды, ал Elite 30 наурызда арнайы коллекционерлік DVD-ді жариялады. Осы екі компания бірлесіп The Evil Dead-тің алты түрлі DVD нұсқасын шығарды, оның ішінде Том Салливан жасаған Некрономиконның латекс көшірмесімен бірге келген 2002 жылғы "Book Of The Dead" басылымы және фильмнің кең экранды және түпнұсқалық толық кадрлық нұсқаларын қамтитын 2007 жылғы үш дискілік "Ultimate Edition" ерекше атақты болды. Фильмнің жоғары сападағы тұңғыш көрсетілімі 2010 жылы Blu-ray форматында өтті. Lionsgate Films 2018 жылдың 9 қазанында The Evil Dead-тің 4K Ultra HD Blu-ray нұсқасын шығарды.

Сыни жауап

Шығарғаннан кейін заманауи сыншылар пікірі көбінесе оң болды. "Фангория" журналының редакторы Боб Мартин фильмнің ресми премьерасына дейін қарап шығып, оның "әдеттегідей төмен бюджетті қорқыныш фильмдерінен ерекшеленуі мүмкін" екенін мәлімдеді. Фильмнің премьерасынан кейін ол бұл мақтауын жалғастырып, былай деді: "Мен осы журналды басқарғалы бері, оқырмандарымызға оны жақсы көретініне, құшақтап алып, графикалық қорқыныштың жаңа кезеңі деп мойындайтынына сеніммен ұсына алатын жаңа фильмді көрмедім". "Лос-Анджелес Таймс" газеті фильмді "бірден классикаға айналған" деп атап, оны "мүмкін, ең қорқынышты және сапалы фильм" деп жариялады. 1982 жылғы шолуда "Variety" журналының қызметкерлері фильмнің "төмен бюджетті қанды және шок эффектілерінің ең жоғары деңгейі" екенін жазды, сонымен қатар "күшті" және жаңашыл операторлық жұмысының қорқыныш сезімін тудырудағы маңызды рөлін атап өтті. Британдық баспасөз фильмге жағымды баға берді; "Monthly Film Bulletin" журналының Ким Ньюман, "NME" журналының Ричард Кук және "Film and Filming" журналының Джулиан Петли фильмнің алғашқы көрсетілімінде оған жақсы баға берді. Петли мен Кук фильмді басқа заманауи қорқыныш фильмдерімен салыстырып, оның орташа қорқыныш фильмінен гөрі көбірек қиял мен "жастық құлшынысын" білдіргенін жазды. Кук Раимидің операторлық жұмысын "ерлікпен жасалған" деп сипаттап, фильмнің сезімталдығына режиссерлік стильдің үлкен үлес қосқанын айтты. Вулли, Ньюман және бірнеше сыншылар фильмді қара юморды күтпеген жерде қолданғаны үшін мақтады, бұл оны жанрдың әлеуетті кемшіліктерінен жоғары көтерді. Үш сыншы да фильмді Жорж Франжу мен Жан Коктоның сюрреалистік туындыларымен салыстырып, Коктоның "Орфей" фильміне жасалған киносүйгіш сілтемелерді атап өтті. Жазушы Линн Скофилд Кларк өзінің "Фро ангелс то пришельцы" романында фильмді "Экзорцист" және "Омен" сияқты танымал қорқыныш фильмдерімен салыстырып, оны маңызды мистикалық триллер деп атады.

Кейінгі жауап

Empire фильмнің "атағы лайықты" екенін жазды, фильмнің төмен бюджеті мен актерлердің тәжірибесіздігін ескергенде, оның әсерлі екенін айтты. Ол фильмде "Тірі өлілердің түні", "Техасқа арқанмен байлап өлтіру" және "Үш дос" фильмдерінің "ерекше" үйлесімінің сәтті қолданылғанын атап өтті. Film4 журналының рецензенты "Жаман қарулар" фильміне бестен төрт жарым жұлдыз берді, фильмді "энергиялық, түпнұсқа және жағымсыз" деп сипаттап, Раймидің "қорқынышты дебюті – цензураның бар күшіне қарамастан, культты атаққа ие тартымды классика" деген қорытынды жасады. Slant журналының редакторы Эд Гонзалес фильмді Дарио Аржентоның туындыларымен салыстырып, Раймидің "көңілді кең бұрышты түсіруі" фильмнің атмосферасына үлкен әсер еткенін айтты. Ол Раймидің "көрінбейтін жамандықтың болуын сезіндірудегі дерлік нағыз емес қабілетіне" тоқталды, осы қабілет фильмді "B-фильмдердің арзандығына" ұшырауынан сақтады. BBC сыншысы Мартин Гланвилл фильмге бестен төрт жұлдыз берді, Райми үшін бұл Тобе Хупердің "Техасқа арқанмен байлап өлтіру" немесе Уэс Крейвеннің "Соңғы үй сол жақта" фильмдерінен де жақсы дебюттік туынды болғанын жазды. Гланвилл "көпке танылмаған, зорлау көрінісі бар ағаштардан" басқа, фильмнің "қазіргі заманғы қорқынышты фильмдердің бірі екенін, ал өндіріс құндылығының қарапайымдылығын ескерсек, одан да әсерлі" екенін атап өтті. Filmcritic.com-ның Кристофер Нулл Гланвилл сияқты баға берді, "Раймидің ең үлкен эффектісі – дұрыс жасалған арзан қорқыныш" деп жазып, оны Ромероның "Тірі өлілердің түні" фильмімен салыстырды. Chicago Reader жазушысы Пэт Грэм фильмде стандартты қорқыныш формуласына бірнеше "ақылды" өзгерістер енгізілгенін айтты, Раймидің "эффект үшін жасалған әр нәрсесінің нәтижесі көптеген формальды жаңалықтарға әкелді" деп қосты. Time Out сыншысы Стивен Гарретт кульминациядағы макияж эффекттерін "таң қалдыратын" деп атады және фильм кейіпкерлерді жеткілікті дамытпаса да, "комикалық фантазияны" "атмосфералық қорқынышпен әсерлі үйлестіреді" деп түсіндірді. Кейіннен сол сайт фильмді жасалған ең ұлы қорқынышты фильмдердің 41-і деп атады. The Guardian журналының Фелим О'Нилл "Жаман қарулар" және оның жалғасы "Жаман қарулар II" фильмдерін біріктіріп, оларды жасалған ең жақсы қорқынышты фильмдердің 23-і ретінде тізімдеді, алғашқы фильмтің "80-жылдардағы қорқыныш бумының көбінесе ұмытылған өкілдерінен жоғары тұрғанын" мәлімдеді. Дон Саммер өзінің "Қорқынышты фильмдерге құмар" кітабында және жазушы Кейт Иган фильмді қорқынышты классика деп атады. PopMatters-тен J. C. Maçek III былай деді: "Раймилер мен олардың достары "Жаман қарулар" фильмінде шынымен бір құбылыс жасады. Бұл тым ұзақ, тым қауіпті түсіріліммен үлкен жетістікке жетуге жасалған апатты әрекеттен басталды (бір күндік сюжеттің әртүрлі көріністерінде Кэмпбеллдің шашының өзгеруіне назар аударыңыз). Фильмнің аты өзгертілді және тыйым салынды, бірақ ол "көптеген қорқыныштың ең керемет мысалы" ретінде ғана емес, сонымен қатар 30 жыл бойы оң пікірлермен дәлелденген классикалық туынды ретінде көптеп еліктеліп, пайдаға айналды."

Сыртқы нарық

Италияда фильмнің ресми емес жалғастары түсірілді, онда фильм «La Casa» («Үй») деп белгілі болды. Джо Д’Аматоның Filmirage компаниясы өндірген екі фильм көбінесе бір-бірімен байланысты емес, «Evil Dead II» фильмінің жалғасы ретінде таныстырылды: Умберто Ленцинің «La Casa 3: Ghosthouse» және Линда Блэр мен Дэвид Хассельхоффтың қатысуымен «La Casa 4: Witchery». Соңғы фильм 1990 жылы шықты және «La Casa 5: Beyond Darkness» деп аталды. «Үй II: Екінші оқиға» фильмі Италияда қайта шығарылып, «La Casa 6» деп аталды; одан кейін Италияда «La Casa 7» деп шыққан «Қорқыныш шоу» фильмі жарық көрді.

Мұра

Evil Dead фильмдерінің түпкілікті трилогиясы тарихындағы ең сәтті культ фильмдерінің бірі ретінде мойындалды. Дэвид Лавери өзінің "The Essential Cult TV Reader" кітабында Кэмпбеллдің «мансабы – культ куміріне айналудың практикалық нұсқаулығы» екенін айтты. Фильм Райми мен Кэмпбеллдің мансабын бастады, содан бері олар жиі бірлесіп жұмыс істейді. Райми Кэмпбеллмен өзінің барлық фильмдерінде жұмыс істеді, ал Кэмпбелл Раймидің «Өрмек адам» фильмдерінің барлығында камео рөлдерінде ойнады (сондай-ақ «Қараңғы адам» фильмінің соңында қысқаша көрінді), бұл фильмдер тарихтағы ең табысты кассалық фильмдердің біріне айналды. Раймидің зорлық-зомбылыққа толы фильмдерге белгілі режиссер екенін ескерсек, отбасылық франшизаны режиссерлік етуі таңқаларлық болып көрінгенімен, бұл шешім Раймидің бала кезінде комикстерге деген құштарлығымен түсіндіріледі. Райми 2009 жылы «Drag Me to Hell» фильмімен қорқыныш пен комедия жанрына қайта оралды. Сынақшылар Кэмпбеллдің кейінгі рөлдерін жиі «Evil Dead» фильміндегі рөлімен салыстырып, оны оның ең маңызды рөлі деп атайды. Кэмпбеллдің Эш рөлі «Бабба Хо-Тэп» фильміндегі Элвис Пресли рөлінен бастап «Х-файлдар» телесериалындағы «Жақындық шарттары» эпизодындағы көп әйелді жынға дейін әртүрлі рөлдермен салыстырылды. Кэмпбеллдің жанкүйерлер тобы «Evil Dead II» және оның қысқа ғасырлық «The Adventures of Brisco County, Jr» телесериалы шыққаннан кейін біртіндеп өсті. Ол көптеген жанкүйерлер конвенцияларында жиі кездеседі және көптеген жанкүйерлерді өзінің қоғамдық шараларына тартады. «Evil Dead» жылдар бойы үлкен культтық жанкүйерлер қауымын құрды және оны культ классикасы деп жиі атайды. «Evil Dead» медиа франшизасын құрды. 1984 жылы Commodore 64 платформасы үшін осы аттас видео ойынның адаптациясы шығарылды, сондай-ақ 1990-жылдар мен 2000-жылдардың басында «Evil Dead: Hail to the King», «Evil Dead: A Fistful of Boomstick» және «Evil Dead: Regeneration» сияқты өмірді сақтауға бағытталған қорқыныш ойындарының трилогиясы жарық көрді. Тед Райми трилогияда дауыстау жұмыстарын орындады, ал Кэмпбелл Эш дауысымен оралды. Аш кейіпкері комикстердегі басты кейіпкерге айналды. Аш Фредди Крюгермен және Джейсон Вурхиспен «Freddy vs. Jason vs. Ash» сериясында, Герберт Уэстпен «Army of Darkness vs. Re-Animator» фильмінде, Marvel Comics супербатырларының зомби нұсқаларымен «Marvel Zombies vs. The Army of Darkness» фильмінде күресті, тіпті «Army of Darkness: Ash Saves Obama» фильмінде ойдан шығарылған Барак Обаманың өмірін сақтап қалды. 2008 жылдың қаңтарында Dark Horse Comics Марк Верхайден жазған және Джон Болтон салған «The Evil Dead» негізіндегі төрт бөлімді ай сайынғы комикс мини-сериалын шығара бастады. Фильм сонымен қатар Райми мен Кэмпбеллдің рұқсатымен жасалған «Evil Dead: The Musical» атты сахналық мюзиклге де шабыттандырды. Мюзикл 2003 жылдан бері үздіксіз қойылып келеді. Фильм шыққаннан кейін көптеген адамдар Морристаундағы түсірілім алаңына заңсыз кіре бастады. 1982 жылы үйді мас адамдар өртеп жіберді. Шатыр қазір жоқ болса да, түтін жолы сақталған, және көптеген адамдар осы жерге кіргенде тастарды алып кетеді. 2022 жылы «Evil Dead: The Game» атты серияның видео ойыны шығарылды. 2021 жылы Ice Nine Kills тобы «The Silver Scream 2: Welcome to Horrorwood» альбомында «Ex Mørtis» атты ән шығарды, бұл альбомдағы әр ән нақты қорқыныш медиасымен байланысты; «Ex Mørtis» әні «Evil Dead» фильмінен шабыттанған деп айтылады.