Батыс Африкалық Ислам құқығы туралы қолжазба: Билали Мухаммедтің мұрасы
Bilali Document
Батыс Африка ислам құқығы туралы 19 ғасырда жазылған қолжазба. Сапело аралындағы құл Bilali Muhammad жазған құжат Университет кітапханасында сақталады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Батыс Африка ислам құқығы туралы қолмен жазылған арабша қолжазба
Handwritten Arabic manuscript on West African Islamic law
Билали Мұхаммед құжаты – Батыс Африка ислам құқығы туралы қолмен жазылған арабша қолжазба. Ол 19-шы ғасырда Билали Мохаммет жазған, ол Грузия штатының Сапело аралында құлдықта ұсталған Батыс Африкадан келген адам. Құжат Грузия университетінің Харгретт сирек кітаптар мен қолжазбалар кітапханасында Фрэнсис Гулдингтің қағаздарының бөлігі ретінде сақталады. Ол "Бен Али (Билали) қолжазбасы" деп белгілі.
The Bilali Muhammad Document is a handwritten, Arabic manuscript on West African Islamic law. It was written in the 19th century by Bilali Mohammet, an enslaved West African held on Sapelo Island of Georgia. The document is held at the Hargrett Rare Book & Manuscript Library at the University of Georgia as part of the Francis Goulding papers. It is referred to as the "Ben Ali (Bilali) Manuscript".
Тарих
Билали Мохаммед – Батыс Африкадан шыққан, Грузия штатындағы Сапело аралындағы плантацияда құл болған адам. Оның ұрпағы Корнелия Бейлидің "God, Dr. Buzzard and The Bolito Man" тарихнамасында жазғанынша, Билали қазіргі Сьерра-Леоне аймағынан шыққан. Ол күріш өсіруде шебер болған, бұл Грузия плантаторлары үшін аса бағалы дағды еді. Уильям Браун Ходжсон Билалимен кездескен ғалымдардың бірі болды. Билали 1760 және 1779 жылдар аралығында Гвинеяның Тимбо қаласында, білімді африкалық мұсылман отбасында дүниеге келген. Ол жасөспірім кезінде құл болып, Багама аралдарына әкелініп, доктор Беллге сатылды, онда ол Орта Кайкос плантациясында он жыл құл ретінде жұмыс істеді. Белл – американдық революциялық соғыстан кейін Лоялист колониясынан босқын болған және Корольдің бұйрығымен Орта Кайкос аралына қоныстандырылған адам. Ол 1802 жылы Билалиді Джорджияға алып кеткен саудагерге сатты. Билали Мохаммедті Томас Сполдинг сатып алып, Сапело аралындағы плантациясында бас жүргізуші етіп тағайындады. Билали араб тілінде сөйлей білген және Құран туралы білімі болған. "Оның сауаттылығы мен көшбасшылық қасиеттерінің арқасында ол плантация басқарушысы болып тағайындалды, шамамен бес жүз құлдың жұмысын қадағалады". 1812 жылғы соғыста Билали және Сапело аралындағы оның мұсылман достастары АҚШ-ты британдық шабуылдан қорғауға көмектесті. Билали 1857 жылы қайтыс болғаннан кейін, ол он үш беттік арабша қолжазба жазғаны анықталды. Басында бұл оның күнделігі деп ойланған, бірақ жан-жақты зерттеулер көрсетті, бұл қолжазба мұсылман құқығы бойынша жазылған еңбектердің көшірмесі және Батыс Африканың мұсылмандық білім беру жүйесінің бір бөлігі екенін көрсетті. Құжаттың алғашқы ішінара аудармасын 1939 жылы Джозеф Гринберг жасады және "Journal of Negro History" журналында жариялады. 21-ші ғасырдың басынан бері Рональд Джуди, Джозеф Проглер, Аллан Д. Остин және Мухаммед аль-Ахари оны талдап зерттеді.
Bilali Mohammed was an enslaved West African on a plantation on Sapelo Island, Georgia. According to his descendant, Cornelia Bailey, in her history, God, Dr. Buzzard and The Bolito Man, Bilali was from the area of present day Sierra Leone. He was a master cultivator of rice, a skill prized by Georgia planters. William Brown Hodgson was among scholars who met Bilali. Bilali was born in Timbo, Guinea sometime between 1760 and 1779 to a well educated African Muslim family. He was enslaved as a teenager, taken to the Bahamas and sold to Dr. Bell, where he was worked as a slave for ten years at his Middle Caicos plantation. Bell was a Loyalist colonial refugee from the American Revolutionary War who had been resettled by the Crown at Middle Caicos. He sold Bilali in 1802 to a trader who took the man to Georgia. Bilali Mohammed was purchased by Thomas Spalding and assigned as his head driver at his plantation on Sapelo Island. Bilali could speak Arabic and had knowledge of the Qur'an. "Due to his literacy and leadership qualities, he would be appointed the manager of his master's plantation, overseeing approximately five hundred slaves". In the War of 1812, Bilali and his fellow Muslims on Sapelo Island helped to defend the United States from a British attack. Upon Bilali's death in 1857, it was discovered that he had written a thirteen page Arabic manuscript. At first, this was thought to have been his diary, but closer inspection revealed that the manuscript was a transcription of a Muslim legal treatise and part of West Africa's Muslim curriculum. The first partial translation of the document was undertaken in 1939 by Joseph Greenberg and published in the Journal of Negro History. Since the turn of the 21st century, it has been analyzed by Ronald Judy, Joseph Progler, Allan D. Austin and Muhammed al Ahari.
Қысқаша мазмұны
Билали Мұхаммед құжаты Бен Али күнделігі немесе Бен Али журналы деп те аталады. Жұқпалы талдау көрсеткендей, мәтін ислам сенімдерінің қысқаша сипаттамасы, дәрет қағидалары, таңғы намаз және намазға шақыру ережелерінен тұрады. Аударғаннан кейін, оның автобиографиялық емес екені анықталды. Зерттеуші Мұхаммед әл-Ахаридің сөзіне сәйкес, ол АҚШ-та жазылған алғашқы ислам мәтіні болғандықтан, оны Америка ислам әдебиетінің "ана мәтіні" деп атауға болады. Әл-Ахари, Мори суфилерінің асыл орденінің ұлттық хатшысы және американдық ислам тарихы мен әдебиеті бойынша көп жылдық зерттеуші ретінде, дәстүрлі ислам мәтіндерінен және американдық ислам мәтіндерінен, сондай-ақ осыған байланысты тақырыптардан үзінділермен толыққанды, кеңейтілген түсіндірме дайындап жатыр. Бірнеше кеңейтілген түсіндірмелері бар Матн (негізгі мәтін) ұғымы ислам әдебиетіндегі дәстүрлі жанр болып табылады. Түсіндірмелер тілдік, рухани сипатта болуы мүмкін, тіпті мәтінді ұқсас туындылармен байланыстыруға да қызмет етеді. Билалидің өмірі және оның американдық ислам әдебиетіне, сондай-ақ ағылшын тілінің Гулла диалектісіне тигізген әсері туралы қосымша зерттеулер осы ерекше американдық мұсылман авторының толыққанды суретін беру үшін қажет.
The Bilali Muhammad Document is also known as the Ben Ali Diary or Ben Ali Journal. On close analysis, the text proves to be a brief statement of Islamic beliefs and the rules for ablution, morning prayer, and the calls to prayer. When it was translated, it was found that it had nothing of an autobiographic nature. It could, justifiably, be called the "Mother Text" of American Islamic literature, according to researcher Muhammed al Ahari, due to it being the first Islamic text written in the United States. A comprehensive extended commentary with citations from traditional Islamic texts and American Islamic texts, and related subject areas, is under preparation by al Ahari as national secretary of the Noble Order of Moorish Sufis and long time researcher on American Islamic history and literature. The concept of a Matn (source text) with several extended commentaries is a traditional genre in Islamic literature. The commentaries may be linguistic, spiritual, and even have the function of relating the text to similar works. Further research on Bilali's life and his influence upon both American Islamic literature and to the Gullah dialect of English needs to be carried out in order to present a complete picture of this unique historical American Muslim author.
Алдын ала зерттеудегі қателер
Қолжазбаны қарастырған бірнеше рецензенттер оны балалық шағынан есте сақтаған сабақтарын көшіріп жазған қарт кісінің жазбалары ретінде бейнеледі. Бірақ, мәтіннің тәжірибелі аудармалары оның Аль-Кайравандық Әби Зейдтің "Рисаласынан" шабыттанған түпнұсқалық туынды екенін көрсетті. Кейбір мәліметтер, соның ішінде Билалидің өзінің атасы екенін мәлімдеген преподобный Дуайт Йорк (Имам Иса), Билали Мұхаммедті (Бен Али, БуАллах, Билали Смит және Махомет Билали) бірдей есімді басқа адамдармен шатастырды. Ол Джозеф Бененхали немесе Окракок аралындағы Уахаб ағайындыларымен бір адам емес.
Several reviewers of the manuscript have portrayed it as the scribblings of an old man copying from memory lessons of childhood. But, more expert translations of the text have shown it to be an original composition that drew from the Risalah of Abi Zayd of al Qayrawan. Some accounts, including that of Reverend Dwight York (aka Imam Isa), who claimed that Bilali was his great grandfather, have conflated Bilali Muhammad (aka Ben Ali, BuAllah, Bilali Smith, and Mahomet Bilali) with individuals with similar names. He is not the same person as Joseph Benenhaly, or either of the Wahab brothers of Ocracoke Island.
Мұра
Билали Мұхаммед атындағы тарихи зерттеулер қоғамы 1987 жылы Чикаго қаласында құрылды. Ол «Билали Мұхаммед қоғамынан медитациялар» (1988) деген бір ғана нөмірлі журналды Оңтүстік Каролина штатының Чарлстон қаласында жариялады. Зерттеу институты кейіннен Мұсылман американдық мәдени мұра институты деп өзгертілді. Институттың жаңа басқармасы бар және ол Чикагода 503c корпорациясы болып тіркелуді жоспарлап отыр.
The Bilali Muhammed Historical Research Society, named for him, was established in Chicago in 1987; it published a one issue journal, Meditations from the Bilali Muhammad Society (1988), in Charleston, South Carolina. The research institute has since been renamed the Muslim American Cultural Heritage Institute. It has a new board and is planning to become incorporated as a 503c corporation in Chicago.